Pańszczyzna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pańszczyzna – przymusowa i darmowa praca w formie renty feudalnej wykonywana przez chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w wymiarze ustalonym jednostronnie przez niego bądź według norm zwyczajowych lub prawnych[1]. Wykształciła się w Europie w okresie feudalnym, po czym powoli zaczęła zamierać w wyniku przechodzenia na czynsz.

Pańszczyzna na świecie[edytuj | edytuj kod]

Historia pańszczyzny sięga czasów starożytnych (Grecja, Rzym). W Europie zachodniej występowała już w VII wieku[1]. Pańszczyzna zaczęła zanikać w Europie od XIV wieku, ale utrzymywała się na niektórych terytoriach, m.in. w Polsce, do XIX wieku.

  • 1811–1850 – zniesienie pańszczyzny w Prusach[2].
  • 1848 r. – zniesienie pańszczyzny w Austrii.
  • 1861 r. – zniesienie pańszczyzny w Rosji.
  • 1864 r. – zniesienie pańszczyzny w Królestwie Polskim.

Pańszczyzna w Polsce[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Pańszczyzna w Polsce.

Pierwszy projekt zniesienia pańszczyzny w Polsce złożył w 1830 r. w sejmie Królestwa Polskiego Jan Olrych Szaniecki. Projekt jednak został odrzucony przez posłów[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Praca Zbiorowa. Mała encyklopedia rolnicza. Warszawa, 1964. s. 528.
  2. Antoni Mączak, Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945 roku, Warszawa 1981, t. 2, s. 35.
  3. Władysław Lewandowski 1959 ↓, s. 9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Władysław Lewandowski: Uczestnicy powstania listopadowego opowiadają. Warszawa: PZWSZ, 1959.