Gniechowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gniechowice
Kościół pw. św. Filomeny
Kościół pw. św. Filomeny
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat wrocławski
Gmina Kąty Wrocławskie
Wysokość ok. 130–145 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1534
Strefa numeracyjna (+48) 71
Kod pocztowy 55-080
Tablice rejestracyjne DWR
SIMC 0874940
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Gniechowice
Gniechowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gniechowice
Gniechowice
Ziemia 50°59′20″N 16°49′52″E/50,988889 16,831111

Gniechowice (niem. Altenrode N.S.[1][2], do 1937 r. Gnichwitz[1]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Przez Gniechowice przebiega droga krajowa nr 35, z którą krzyżuje się droga wojewódzka nr 346.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Gnechwitz.[3][4]

Po dojściu do władzy narodowych socjalistów dnia 26 stycznia 1937 r. w miejsce nazwy Gnichwitz wprowadzono całkowicie niemiecką nazwę Yorckschwert, 27 lutego 1937 r. nadano miejscowości nazwę Altenrode (Niederschles.)[1]. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Gniechowice[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W Gniechowicach odnaleziono oznaki osadnictwa z okresu neolitu.

W lutym 1945 r. miejscowość została zajęta przez wojska radzieckie. Po przejęciu władzy przez administrację polską ówczesną ludność wysiedlono do Niemiec.

W latach 1945–1954 miejscowość była siedzibą gminy Gniechowice. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pałac w Gniechowicach

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

  • zespół pałacowy, z XVIII-XIX w.:
    • pałac, pierwotny dwór nawodny, wzmiankowany w 1582 roku, odbudowywany w 1649 r. w formie trzykondygnacyjnej wieży mieszkalnej z wąskim skrzydłem gospodarczym, znajdował się na północ od obecnego. Ten zaś to barokowy pałac z XVIII wieku, przebudowywany w 1843 i 1861 roku. W 1969 r. rozebrano część sklepień parteru. Na elewacjach dekoracje sztukatorskie, w mansardowym dachu lukarny. Położony w środku miejscowości, przy drodze. Użytkowany przez kombinat byłego PGR-u, niemal do końca XX w. dotrwał w średnim stanie, zakupiony przez osobę prywatną nie był remontowany, opuszczony zaczął niszczeć. Na początku XXI w. zakupiony przez kolejnego właściciela, który rozpoczął prace remontowe, ale je przerwał.
    • park, na drugim brzegu rzeki Czarna Woda
  • kościół pw. św. Filomeny, gotycki z XV wieku, otoczony kamiennym murem obronnym, odrestaurowany w połowie XIX wieku; z tego okresu pochodzi neobarokowe wyposażenie.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Breslau (niem.). 2006. [dostęp 2012-05-04].
  2. 2,0 2,1 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 30.10.2012]. s. 229,230.