Gorolski Święto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gorolski Święto
Festiwal pzko 1078.jpg
Górale jabłonkowscy na paradzie w Karwinie
Dzień pierwszy weekend sierpnia
Kraje Czechy Polacy w Czechach
Typ święta góralskie
Inne nazwy Gorol
Podobne święta Dzień Jedności Kaszubów
Tadeusz Filipczyk (Filip) podczas Gorolskigo Święta w 2007 roku

Gorolski Święto lub Gorolświęto góralskie organizowane corocznie w pierwszy weekend sierpnia przez mniejszość polską w Czechach na Zaolziu, mające charakter festiwalu kulturalno-folklorystycznego. Odbywa się w Jabłonkowie i trwa od piątku do niedzieli. Obecnie obchody święta góralskiego mają miejsce w Lasku Miejskim w Jabłonkowie.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Festiwal został nazwany Święto Góralskie według sugestii polskiego pisarza oraz folklorysty Karola Piegzy. Z czasem nazwę dostosowano do wymowy dialektu cieszyńskiego Gorolski Święto, Górolskie Święto lub „Gorolski Święto” i w tym brzmieniu nazwa używana jest od 1967 roku do dzisiaj. W skrócie nazywa się je także „Gorol”, co w gwarze cieszyńskiej oznacza górala[1][a].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Festiwal ma swoje korzenie we wcześniejszym święcie Święta Gór tradycyjnym święcie jabłonkowskich Górali. Po zakończeniu II wojny światowej idea wznowienia obchodów została zainicjowana przez polskich aktywistów z Zaolzia. Komitet generalny PZKO dnia 22 lipca 1948 zadecydował, że festiwal odbywać się będzie we wrześniu, a później termin przesunięto na sierpień. Pierwsze święto odbyło się w roku 1948 i było tak dużym sukcesem, że postanowiono kontynuować je corocznie. Początkowo impreza miała charakter festynu, a z czasem przybrała formę międzynarodowego festiwalu folklorystycznego[2].

Cel[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym celem święta jest prezentacja kulturowej tradycji mniejszości polskiej w Czechach. Na festiwalu swoją twórczość prezentują góralskie grupy folklorystyczne z rejonu Jabłonkowa. Każdego roku festiwal odwiedzają także grupy folklorystyczne z innych regionów Zaolzia oraz polskiej części Beskidów, a także zespoły z całego świata.

Obchody[edytuj | edytuj kod]

Święto organizowane jest przez Polski Związek Kulturalno-Oświatowy (PZKO)[3] oraz grupę folklorystyczną Gorol i jego celem jest prezentacja oraz kultywowanie tradycji mniejszości polskiej w Czechach. Jest to największy festiwal kulturalno folklorystyczny w regionie Zaolzia, które każdego dnia odwiedza tysiące widzów. W 2007 roku festiwal odwiedziło prawie 20 000 ludzi.

Wielu jabłonkowskich Goroli pracuje podczas organizacji festiwalu, a wśród nich m.in. Władysław Niedoba (Jura spod Grónia), Ludwik Cienciała (Maciej), oraz Władysław Młynek (Hadam z Drugi Izby). Rolę konferansjera oraz gawędziarza pełni obecnie Tadeusz Filipczyk (Filip). Od roku 1961 Niedoba jest odpowiedzialny za program imprezy. Młynek włączył się w pracę organizacyjną w roku 1973, a Filipczyk w 1986. Władysław Młynek pomógł włączyć Gorolski Święto w Tydzień Kultury Beskidzkiej, festiwal folklorystyczny odbywający się w Wiśle oraz innych miejscach po polskiej stronie Beskidów. W rezultacie wiele góralskich zespołów zaczęło regularnie odwiedzać Jabłonków dzięki czemu festiwal zyskał międzynarodowy charakter. Pierwsze „Góralskie Święto” w roku 1948 było organizowane przez 21 osób. Liczba obecnych organizatorów zaangażowanych w przygotowanie „Gorolskigo Święta” idzie w setki[4].

Podczas festiwalu odbywa się jarmark rękodzieła ze wsi rejonu Beskidów, a także przygotowanych wg tradycyjnych ludowych receptur jedzenia oraz napitków w tym słynnego miodu pitnego miodula.

Uwagi

  1. W innych rejonach Śląska można spotkać się z innym rozumieniem słowa gorol

Przypisy

  1. Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego. Wydanie drugie, poprawione i rozszerzone. Jadwiga Wronicz (redakcja). Ustroń: 2010, s. 117. ISBN 978-83-60551-28-8.
  2. Stanisław Gawlik, Od festynu do międzynarodowych spotkań folklorystycznych. w Daniel Kadłubiec. Kalendarz Śląski 2007. Czeski Cieszyn: ZG PZKO. ISBN 80-239-8132-3
  3. Historia festiwalu na oficjalnych stronach imprezy
  4. Stanisław Gawlik, Od festynu do międzynarodowych spotkań folklorystycznych. w Daniel Kadłubiec. Kalendarz Śląski 2007. Czeski Cieszyn: ZG PZKO. ISBN 80-239-8132-3

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Gawlik, Od festynu do międzynarodowych spotkań folklorystycznych. w Daniel Kadłubiec. Kalendarz Śląski 2007. Czeski Cieszyn: ZG PZKO. ISBN 80-239-8132-3.

Źródła internetowe:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. Występ grupy folklorystycznej Grojcowianie w 2009 podczas "Gorolskigo Święta"
  2. Młode Oldrzychowice na Górolskim Święcie
  3. Parada góralska podczas "Gorolskigo Święta" w 2011
  4. "Gorolski Święto" w czeskiej telewizji