Hormon wzrostu
Hormon wzrostu, somatotropina[a], STH (ang. Growth Hormone[b], GH) – hormon polipeptydowy produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, a częstość i intensywność pulsów zależna jest od wieku i płci.
Spis treści |
Gen i białko [edytuj]
Geny kodujące strukturę hormonu wzrostu znajdują się u człowieka na długim ramieniu chromosomu 17 w powiązaniu z genami laktogenu łożyskowego. Ludzki GH jest białkiem składającym się ze 191 reszt aminokwasowych, zawierającym dwa mostki disiarczkowe i różni się budową chemiczną od GH u innych gatunków.
Regulacja wydzielania [edytuj]
Wydzielanie GH jest pobudzane przez specyficzny hormon uwalniający (GHRH) i hamowane przez somatostatynę.
Działanie [edytuj]
GH wywiera część swoich działań poprzez stymulację wytwarzania peptydów pośredniczących – somatomedyn zwanych również insulinopodobnymi czynnikami wzrostu IGF-1 i IGF-2 – w wątrobie i, być może, także w innych tkankach. Głównym działaniem hormonu wzrostu, w którym pośredniczą somatomedyny jest pobudzanie wzrostu masy ciała i wzrost, będące wynikiem pobudzenia chondrogenezy i osteogenezy w chrząstkach wzrostowych kości. GH (bez udziału somatomedyn) wpływa na gospodarkę węglowodanową powodując pobudzenie glikogenolizy i zwiększone uwalnianie glukozy z wątroby. Przedłużone stosowanie GH powoduje zwiększone wydzielanie insuliny przez wyspy trzustki. Hormon wzrostu działając na tkankę tłuszczową zwiększa lipolizę i zmniejsza lipogenezę, prowadząc do zwiększenia stężenia wolnych kwasów tłuszczowych w osoczu.
Rola w patologii [edytuj]
U człowieka nieprawidłowo wysokie wydzielanie hormonu wzrostu prowadzi do wystąpienia schorzeń:
- w wypadku, gdy ma ono miejsce przed zakończeniem wzrostu kośćca, prowadzi do gigantyzmu, który charakteryzuje się nadmiernym wzrostem
- u osób dorosłych prowadzi do akromegalii
Brak lub niedobór wydzielania hormonu wzrostu u dzieci prowadzi do karłowatości przysadkowej.
Hormon wzrostu jako lek [edytuj]
Substytucyjne podawanie hGH stosuje się w leczeniu karłowatości pochodzenia przysadkowego, a także w zespołach genetycznie uwarunkowanej niskorosłości, np. w zespole Turnera czy zespole Pradera-Willego. Powikłaniem stosowania terapii hormonem wzrostu może być łagodne nadciśnienie śródczaszkowe[1][2].
Uwagi
Przypisy
- ↑ Darendeliler F., Karagiannis G., Wilton P. Headache, idiopathic intracranial hypertension and slipped capital femoral epiphysis during growth hormone treatment: a safety update from the KIGS database. „Hormone research”, s. 41–7, 2007. doi:10.1159/000110474. PMID 18174706.
- ↑ Rangwala LM., Liu GT. Pediatric idiopathic intracranial hypertension. „Survey of ophthalmology”. 6 (52), s. 597–617, 2007. doi:10.1016/j.survophthal.2007.08.018. PMID 18029269.
Bibliografia [edytuj]
- W. Kostowski, Z. S. Herman: Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003. ISBN 8320033500.
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
