Hormon wzrostu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Model przestrzenny hormonu wzrostu

Hormon wzrostu, somatotropina[a], STH (ang. Growth Hormone[b], GH) – hormon polipeptydowy produkowany przez komórki kwasochłonne przedniego płata przysadki mózgowej. Wydzielanie hormonu wzrostu odbywa się pulsacyjnie, a częstość i intensywność pulsów zależna jest od wieku i płci.

Gen i białko[edytuj | edytuj kod]

Geny kodujące strukturę hormonu wzrostu znajdują się u człowieka na długim ramieniu chromosomu 17 w powiązaniu z genami laktogenu łożyskowego. Ludzki GH jest białkiem składającym się ze 191 reszt aminokwasowych, zawierającym dwa mostki disiarczkowe i różni się budową chemiczną od GH u innych gatunków.

Regulacja wydzielania[edytuj | edytuj kod]

Wydzielanie GH jest pobudzane przez specyficzny hormon uwalniający (GHRH) i hamowane przez somatostatynę.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

GH wywiera część swoich działań poprzez stymulację wytwarzania peptydów pośredniczących – somatomedyn zwanych również insulinopodobnymi czynnikami wzrostu IGF-1 i IGF-2 – w wątrobie i, być może, także w innych tkankach. Głównym działaniem hormonu wzrostu, w którym pośredniczą somatomedyny jest pobudzanie wzrostu masy ciała i wzrost, będące wynikiem pobudzenia chondrogenezy i osteogenezy w chrząstkach wzrostowych kości. GH (bez udziału somatomedyn) wpływa na gospodarkę węglowodanową powodując pobudzenie glikogenolizy i zwiększone uwalnianie glukozy z wątroby. Przedłużone stosowanie GH powoduje zwiększone wydzielanie insuliny przez wyspy trzustki. Hormon wzrostu działając na tkankę tłuszczową zwiększa lipolizę i zmniejsza lipogenezę, prowadząc do zwiększenia stężenia wolnych kwasów tłuszczowych w osoczu.

Rola w patologii[edytuj | edytuj kod]

U człowieka nieprawidłowo wysokie wydzielanie hormonu wzrostu prowadzi do wystąpienia schorzeń:

  • w wypadku, gdy ma ono miejsce przed zakończeniem wzrostu kośćca, prowadzi do gigantyzmu, który charakteryzuje się nadmiernym wzrostem
  • u osób dorosłych prowadzi do akromegalii

Brak lub niedobór wydzielania hormonu wzrostu u dzieci prowadzi do karłowatości przysadkowej.

Hormon wzrostu jako lek[edytuj | edytuj kod]

Substytucyjne podawanie hGH stosuje się w leczeniu karłowatości pochodzenia przysadkowego, a także w zespołach genetycznie uwarunkowanej niskorosłości, np. w zespole Turnera czy zespole Pradera-Willego. Powikłaniem stosowania terapii hormonem wzrostu może być łagodne nadciśnienie śródczaszkowe[1][2].

Uwagi

  1. Nazwa niepoprawna ze względu na fakt, że hormon wzrostu nie jest hormonem tropowym.
  2. Ew. Human Growth Hormone, hGH.

Przypisy

  1. Darendeliler F., Karagiannis G., Wilton P. Headache, idiopathic intracranial hypertension and slipped capital femoral epiphysis during growth hormone treatment: a safety update from the KIGS database. „Hormone research”, s. 41–7, 2007. DOI: 10.1159/000110474. PMID: 18174706. 
  2. Rangwala LM., Liu GT. Pediatric idiopathic intracranial hypertension. „Survey of ophthalmology”. 6 (52), s. 597–617, 2007. DOI: 10.1016/j.survophthal.2007.08.018. PMID: 18029269. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Kostowski, Z. S. Herman: Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003. ISBN 8320033500.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.