Hun Sen
| Hun Sen | |
| Data i miejsce urodzenia | 4 kwietnia 1951 Peam Koh Sna |
| Przynależność polityczna | Kambodżańska Partia Ludowa |
| Okres urzędowania | od 14 stycznia 1985 |
| Poprzednik | Chan Sy |
| Okres urzędowania | od 1979 do 1991 |
Sâmdech ("Jego Ekscelencja") Hun Sen (ur. 5 sierpnia 1951, oficjalnie 4 kwietnia 1951, w Peam Koh Sna), kambodżański polityk, premier Kambodży od 1985, co czyni z niego jednego z 10 najdłużej urzędujących liderów politycznych świata[1]. Wiceprzewodniczący rządzącej Kambodżańskiej Partii Ludowej. Minister spraw zagranicznych w latach 1979-1991.
Spis treści |
Młodość i wojna w Kambodży [edytuj]
Hun Sen po zakończeniu nauki w szkole w rodzinnej miejscowości, w 1965 rozpoczął naukę w liceum Lycée Indra Devi w Phnom Penh.
W 1970, w wieku 19 lat Hun Sen dołączył do wojsk Czerwonych Khmerów, walczącymi wówczas z generałem Lon Nolem, który dokonał puczu wojskowego. 17 kwietnia 1975 Czerwoni Khmerzy zajęli Phnom Penh i obalili władzę Lon Nola. Dzień wcześniej, w trakcie ofensywy na stolicę, Hun Sen w wyniku działań militarnych, został zraniony w lewe oko i z tego powodu do dnia dzisiejszego zmuszony jest nosić szklaną protezę oka.
Po zdobyciu władzy w Kambodży przez Czerwonych Khmerów i rozpoczęciu przez nich masowych represji, Hun Sen zmienił pozycję na scenie politycznej. Zagrożony czystkami przeprowadzanymi we wschodnich prowincjach Kambodży wobec żołnierzy Czerwonych Khmerów, wraz z podległymi jednostkami, zdezerterował w 1977 do Północnego Wietnamu. W 1978 był jednym z założycieli Zjednoczonego Frontu Narodowego Wybawienia Kampuczei, który podjął walkę z reżimem Pol Pota razem z siłami komunistycznego Wietnamu. W styczniu 1979 siły te wkroczyły do Phnom Penh i przejęły władzę w kraju.
Kariera polityczna [edytuj]
Po obaleniu reżimu Czerwonych Khmerów w 1979, Hun Sen z poparciem Wietnamu odegrał wiodącą rolę w powstawaniu Ludowej Republiki Kambodży. W 1979 objął funkcję ministra spraw zagranicznych, którą sprawował aż do 1991. Jako minister spraw zagranicznych miał znaczący wpływ na rozmowy pokojowe w Paryżu na temat zakończenia walk w Indochinach. 14 stycznia 1985, po śmierci Chan Sy, został premierem Ludowej Republiki Kambodży.
Po ustanowieniu w kraju w 1993 rządów demokratycznych, od 2 lipca 1993 do 7 lipca 1997 był jednym z dwóch współpremierów, obok księcia Norodoma Ranariddha.
7 lipca 1997 Hun Sen przeprowadził w stolicy Kambodży krwawy zamach stanu, w wyniku którego pozbawił władzy księcia Ranariddha. W odpowiedzi na plany Ranariddha przyjęcia do swojej partii FUNCINPEC byłych członków Czerwonych Khmerów, wojsko dokonało morderstw i aresztowań działaczy partii FUNCINPEC. W trakcie dwóch dni pogromów zginęło około 50 osób[2]. Nowym współpremierem na miejsce Ranariddha został wyznaczony dyspozycyjny Ung Huot.
Wybory parlamentarne w lipcu 1998 ugruntowały władzę Kambodżańskiej Partii Ludowej. 30 listopada 1998 Hun Sen już samodzielnie objął obowiązki szefa rządu, a Kambodżańska Partia Ludowa utworzyła koalicję z partią FUNCINPEC. W kolejnych wyborach 27 lipca 2003 Kambodżańska Partia Ludowa również odniosła zwycięstwo i w 2004 raz jeszcze uformowała koalicję rządową z partią Funcinpec z Hun Senem jako premierem.
Wybory parlamentarne 27 lipca 2008 ponownie wygrała Kambodżańska Partia Ludowa, zdobywając 90 mandatów w 123-osobowym Zgromadzeniu Narodowym[3]. 25 września 2008 Hun Sen oficjalnie został mianowany szefem rządu na kolejną kadencję[4].
Organizacje praw człowieka wskazują na nieustanne łamanie wolności obywatelskich przez rząd Hun Sena, poprzez zastraszanie, niesprawiedliwe wyroki (sądy działają na rzecz rządzącej partii), rozpędzanie protestów, ograniczenia wolności słowa[5].
Życie prywatne [edytuj]
Hun Sen jest żonaty z Bun Rany, przewodniczącą Kambodżańskiego Komitetu Czerwonego Krzyża. Poznał ją w 1973 w trakcie działań wojskowych i poślubił w styczniu 1976. Hun Sen i Bun Rany mają trzech synów i trzy córki, w tym jedną adoptowaną.
W październiku 2007 Hun Sen publicznie ogłosił, że jego adoptowana córka jest lesbijką, po czym wyrzekł się jej i wydziedziczył[6].
Tytuł Sâmdech ("Jego Ekscelencja") został mu przyznany w 1993 przez króla Norodoma Sihanouka. Jest to tytuł wyłącznie honorowy.
Ordery i odznaczenia [edytuj]
Wielki Order Narodowej Zasługi (Kambodża, 1996)
Przypisy
- ↑ Brat Adams. 10,000 Days of Hun Sen. „The New York Times”, 31 May 2012.
- ↑ "Butchers on a Smaller Scale: Hun Sen and the Cambodian People's Party", mekong.net.
- ↑ "Cambodian rulers claim poll win ", BBC News, 27 lipca 2008.
- ↑ "Hun Sen elected as Cambodian PM for five more years", yahoo.news, 25 września 2008.
- ↑ World Report 2012. [dostęp 2012-11-22].
- ↑ "Hun Sen disowns his lesbian daughter", Bangkok Post, 31 października 2007.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Profil Hun Sena
- "Profile: Hun Sen", BBC News.