Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
5 sierpnia jest 217. (w latach przestępnych 218.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 148 dni.
- imieniny obchodzą: Abel, Afra, Cyriak, Kasjan, Kasjana, Maria, Memiusz, Nonna, Oswald, Oswalda, Parys, Wenancja, Wenancjusz, Wenanty i Wirginia.
- Burkina Faso – Dzień Niepodległości
- Chile, Tuvalu – Narodowy Dzień Dziecka
- Chorwacja – Dzień Zwycięstwa i Dumy Państwowej
- międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Piwa i Piwowara (ang. International Beer Day, kanadyjska inicjatywa, z 2007 roku ustanowienia "wakacyjnego" dnia piwa i piwowara, pierwsze obchody 18 czerwca 2008[1][2], w Polsce można spotkać się z datą 25 maja[3])
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[4][5], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 642 – Władca Mercji Penda pokonał w bitwie pod Maserfield (Anglia) króla Oswalda z Nortumbrii.
- 1100 – Henryk I Beauclerc został koronowany na króla Anglii.
- 1192 – III wyprawa krzyżowa: zwycięstwo krzyżowców w bitwie pod Jaffą.
- 1421 – II krucjata antyhusycka: porażka husytów w bitwie pod Mostem.
- 1435 – Flota genueńska rozbiła flotę aragońską w bitwie pod Ponzą.
- 1473 – Leonardo da Vinci wykonał swój najstarszy znany rysunek.
- 1529 – Został zawarty pokój w Cambrai, kończący wojnę między Niemcami i Hiszpanią a Francją.
- 1543 – VI wojna włoska: rozpoczęło się oblężenie Nicei.
- 1583 – Humphrey Gilbert oficjalnie ogłosił Nową Fundlandię kolonią angielską, pierwszą na kontynencie północnoamerykańskim.
- 1600 – Król Francji Henryk IV poślubił Katarzynę Medycejską.
- 1666 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo Anglików w bitwie morskiej pod North Foreland.
- 1689 – Indianie z plemienia Mohawków dokonali rzezi francuskich osadników w Lachine (Nowa Francja).
- 1716 – VI wojna austriacko-turecka: zwycięstwo Austriaków w bitwie pod Petrovaradinem.
- 1730 – Skonfliktowany z ojcem Fryderykiem Wilhelmem I późniejszy król Prus Fryderyk II został schwytany podczas próby ucieczki z kraju i jako uznany za dezertera osadzony w twierdzy w Kostrzynie nad Odrą.
- 1781 – IV wojna angielsko-holenderska: bitwa morska na Dogger Bank.
- 1789 – Francuska Konstytuanta przyjęła ustawę, która stanowiła, że obywatele są równi wobec prawa, znosiła przywileje stanowe, resztki poddaństwa osobistego chłopów, obowiązek płacenia dziesięciny.
- 1796 – Napoleon Bonaparte pokonał armię austriacką generała Dagoberta von Wurmsera w bitwie pod Castiglione.
- 1846 – USA i Wielka Brytania podpisały traktat oregoński, wytyczający granicę amerykańską na odcinku z Kolumbią Brytyjską i Terytoriami Północno-Zachodnimi.
- 1858 – Pomiędzy Europą a Ameryką został wysłany pierwszy telegram.
- 1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Unii w bitwie w zatoce Mobile.
- 1872 – Założono Zgromadzenie Córek Maryi Wspomożycielki.
- 1884 – W południowej Afryce Burowie utworzyli Nieuwe Republiek.
- 1900 – Doszło do pogromu Żydów w Odessie.
- 1908 – Na południu Niemiec rozbił się i spłonął sterowiec LZ 4.
- 1912 – Została uruchomiona Kolej linowo-terenowa Diana w Karlowych Warach.
- 1914 – W Cleveland (Ohio) uruchomiono pierwszą elektryczną sygnalizację świetlną.
- 1917 – Dokonano oblotu niemieckiego myśliwca Fokker Dr.I.
- 1940:
- 1943 – Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Orzeł.
- 1949 – Trzęsienie ziemi w Ambato w Ekwadorze zniszczyło około pięćdziesięciu miejscowości i pozbawiło życia ponad 5 tysięcy osób.
- 1950 – W Stuttgarcie niemieckie związki wypędzonych przyjęły Kartę niemieckiego wypędzonego.
- 1953 – Premiera filmu Stąd do wieczności.
- 1955 – W zakładach w Wolfsburgu wyprodukowano milionowy egzemplarz VW Garbusa.
- 1957 – W Tanzanii spadł meteoryt Ufana.
- 1960 – Burkina Faso (jako Górna Wolta) uzyskała niepodległość (od Francji).
- 1962 – Nelson Mandela został osadzony w więzieniu, gdzie pozostał aż do roku 1990.
- 1963 – W Moskwie USA, ZSRR i Wielka Brytania podpisały układ o zakazie doświadczeń z bronią jądrową w atmosferze, przestrzeni kosmicznej i pod wodą.
- 1964:
- Kisangani w Demokratycznej Republice Konga zostało zajęte przez rebeliantów z Ludowej Armii Wyzwolenia, którzy rozpoczęli rzeź czarnych mieszkańców miasta i wzięli jako zakładników 1600 obcokrajowców.
- Lotnictwo amerykańskie rozpoczęło bombardowanie Wietnamu Północnego.
- 1966:
- 1967 – Amerykańska sonda Lunar Orbiter 5 weszła na orbitę Księżyca.
- 1969 – Program Mariner: Sonda Mariner 7 minęła Marsa w odległości 3524 kilometrów.
- 1973 – 2 palestyńskich terrorystów z ugrupowania "Czarny Wrzesień" ostrzelało pasażerów na lotnisku w Atenach, zabijając 3 i raniąc 55 osób.
- 1979 – Sonda Voyager 2 zakończyła fazę obserwacji Jowisza.
- 1981 – Prezydent USA Ronald Reagan zwolnił z pracy 11 359 strajkujących kontrolerów lotu.
- 1995 – Wojska chorwackie w trakcie Operacji "Burza" zdobyli będące w serbskich rękach miasto Knin. Data zdobycia Knina jest w Chorwacji obchodzona jako Dzień Zwycięstwa.
- 1995 – Przyjęto konstytucję Armenii.
- 2002 – Michael Somare został po raz trzeci premierem Papui-Nowej Gwinei.
- 2004 – W Alabamie wykonano wyrok śmierci na 74-letnim mordercy Jamesie Hubbardzie, najstarszej straconej osobie w USA od lat 40. XX wieku.
- 2005:
- 2009:
- 2010 – Katastrofa w kopalni miedzi i złota w pobliżu chilijskiego miasta Copiapó, w wyniku której pod ziemią zostało uwięzionych 33 górników.
[edytuj] Urodzili się
- 1461 – Aleksander Jagiellończyk, król Polski, wielki książę litewski (zm. 1506)
- 1631 – Adam Adamandy Kochański, polski matematyk, mechanik, filozof (zm. 1700)
- 1758 – Go-Momozono, cesarz Japonii (zm. 1779)
- 1770 – Charles-Louis Schulmeister, francuski polityk, szef wywiadu (zm. 1853)
- 1802 – Niels Henrik Abel, norweski matematyk (zm. 1829)
- 1811 – Ambroise Thomas, francuski kompozytor (zm. 1896)
- 1813 – Ivar Aasen, norweski poeta (zm. 1896)
- 1827 – Marian Langiewicz, polski generał, dyktator powstania styczniowego (zm. 1887)
- 1844 – Ilja Riepin, rosyjski malarz (zm. 1930)
- 1850 – Guy de Maupassant, francuski pisarz (zm. 1893)
- 1855 – Alfredo Capelli, włoski matematyk (zm. 1910)
- 1868 – Oskar Merikanto, fiński kompozytor (zm. 1924)
- 1875 – Jan Łopuszański, polski hydrotechnik, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, minister robót publicznych (zm. 1936)
- 1884 – Ludwik Hirszfeld, polski lekarz, mikrobiolog, immunolog, serolog (zm. 1954)
- 1885 – Franciszek Staff, polski ichtiolog, profesor i rektor SGGW (zm. 1966)
- 1890:
- 1892 – Valentine Tessier, francuska aktorka (zm. 1981)
- 1894 – Stefan Godlewski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1942)
- 1900 – Leonard Buczkowski, polski reżyser filmowy (zm. 1967)
- 1901:
- 1904 – Janina Broniewska, polska pisarka (zm. 1981)
- 1905 – Wassily Leontief, amerykański ekonomista pochodzenia rosyjskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1999)
- 1906 – John Huston, amerykański reżyser filmowy (zm. 1987)
- 1908 – Harold Holt, australijski polityk, premier Australii (zm. 1967)
- 1911 – Robert Taylor, amerykański aktor (zm. 1969)
- 1912 – Abbé Pierre, francuski duchowny katolicki, kapucyn, założyciel ruchu Emmaüs (zm. 2007)
- 1914:
- 1917 – Don Chaffey, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1990)
- 1921 – Roman Bratny, polski pisarz
- 1922 – Stanisław Benski, polski pisarz (zm. 1988)
- 1923 – Devan Nair, singapurski polityk, prezydent Singapuru (zm. 2005)
- 1924:
- 1926:
- 1927 – Janusz Tazbir, polski historyk, profesor Instytutu Historii PAN
- 1930:
- 1931:
- 1934 – Cammie King, amerykańska aktorka (zm. 2010)
- 1935 – John Saxon, amerykański aktor
- 1937 – Brian Marsden, brytyjski astronom (zm. 2010)
- 1938:
- 1939 – Bob Clark, amerykański reżyser filmowy, aktor (zm. 2007)
- 1939 – Irena Emma Elżbieta, tytularna księżna Parmy, żona Karola Hugo, córka królowej Holandii Juliany
- 1941:
- 1942 – Barbara Sołtysik, polska aktorka
- 1944 – Polycarp Pengo, tanzański duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Dar es Salaam
- 1945 – Loni Anderson, amerykańska aktorka
- 1946 – Rick van der Linden, holenderski muzyk zespołu Ekseption (zm. 2006)
- 1947:
- 1948 – Ray Clemence, angielski piłkarz, bramkarz, trener piłkarski
- 1950:
- 1951:
- 1952 – Tamás Faragó, węgierski zawodnik i trener piłki wodnej
- 1953 – Samantha Sang, australijska piosenkarka
- 1955 – John Whitaker, brytyjski jeździec sportowy
- 1958 – Ulla Salzgeber, niemiecka jeźdźczyni sportowa
- 1959:
- 1960:
- 1962 – Patrick Ewing, amerykański koszykarz
- 1963:
- 1964 – Zoran Sretenović, serbski koszykarz
- 1967 – Kazunori Yamauchi, japoński twórca gier komputerowych
- 1968:
- 1970:
- 1971:
- 1972 – Yann Lachuer, francuski piłkarz
- 1973 – Christian Olde Wolbers, belgijski muzyk, kompozytor
- 1974 – Frankie Hejduk, amerykański aktor
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1984 – Nikola Rosić, serbski siatkarz
- 1985 – Salomon Kalou, piłkarz z Wybrzeża Kości Słoniowej
- 1986 – Paula Creamer, amerykańska golfistka
- 1989 – Michele Baranowicz, włoski siatkarz
- 1997 – Adam Irigoyen, amerykański aktor
- 465 – Libiusz Sewer, cesarz rzymski (ur. ?)
- 824 – Heizei, cesarz Japonii (ur. 774)
- 882 – Ludwik III, król zachodniofrankijski (ur. ok. 863)
- 1063 – Gruffydd ap Llywelyn, król Gwynedd, Powys, Gwent, Glywysing i Deheubarth (ur. 1007)
- 1347 – Jan Grot, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)
- 1364 – Kōgon, cesarz Japonii (ur. 1313)
- 1579 – Stanisław Hozjusz, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup chełmiński i warmiński, sekretarz wielki koronny, sekretarz królewski (ur. 1504)
- 1729 – Thomas Newcomen, angielski wynalazca (ur. 1663)
- 1816 – Tomasz Wawrzecki, polski generał, polityk, najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej (ur. 1759)
- 1864 – Przywódcy powstania styczniowego straceni na stokach Cytadeli Warszawskiej:
- Jan Jeziorański, polski polityk, dyrektor komunikacji Rządu Narodowego (ur. 1834)
- Rafał Krajewski, polski architekt, polityk, dyrektor spraw wewnętrznych Rządu Narodowego (ur. 1834)
- Józef Toczyski, polski polityk, naczelnik skarbu Rządu Narodowego (ur. 1826)
- Romuald Traugutt, polski generał, polityk, dyktator powstania styczniowego (ur. 1826)
- Roman Żuliński, polski matematyk, polityk, dyrektor ekspedytury Rządu Narodowego (ur. 1837)
- 1895 – Fryderyk Engels, niemiecki filozof, socjolog, przywódca I i II Międzynarodówki (ur. 1820)
- 1908 – Walery Antoni Wróblewski, polski generał, uczestnik powstania styczniowego i Komuny Paryskiej (ur. 1836)
- 1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
- Zygmunt Hempel, polski żołnierz Legionów Polskich, SZP i ZWZ (ur. 1894)
- Karol Kryński, polski malarz, żołnierz AK (ur. 1900)
- Tadeusz Milewski, polski żołnierz AK (ur. 1920)
- Stefan Ossowiecki, polski inżynier zajmujący się zjawiskami paranormalnymi, jasnowidz (ur. 1877)
- Józef Marian Piasecki, polski lekarz, dyrektor Szpitala Wolskiego (ur. 1894)
- Zbigniew Rakowiecki, polski aktor, żołnierz AK (ur. 1913)
- Józef Szawara, polski wioślarz (ur. 1902)
- Wacław Wądołkowski, polski żołnierz AK (ur. 1925)
- Janusz Zeyland, polski lekarz, profesor Uniwersytetu Poznańskiego (ur. 1896)
- 1944 – Jędrzej Moraczewski, polski publicysta, polityk, minister komunikacji, premier Polski, wicemarszałek Sejmu (ur. 1870)
- 1946 – Wilhelm Marx, niemiecki polityk, kanclerz Niemiec, premier Prus (ur. 1863)
- 1950:
- 1955 – Carmen Miranda, portugalska aktorka, piosenkarka (ur. 1909)
- 1957 – Heinrich Otto Wieland, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1877)
- 1960 – Arthur Meighen, kanadyjski polityk, premier Kanady (ur. 1874)
- 1962:
- 1963 – Tadeusz Kubalski, polski aktor, reżyser (ur. 1903)
- 1964 – Karl Ritter von Halt, niemiecki działacz sportowy (ur. 1891)
- 1965 – Tomasz Wilczyński, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. 1903)
- 1970 – Czesław Strzelecki, polski aktor i reżyser (ur. 1897)
- 1971 – Jan Fondaliński, polski duchowny katolicki, biskup łódzki (ur. 1900)
- 1976:
- 1981 – Jerzy Spława-Neyman, amerykański matematyk pochodzenia polskiego, profesor Uniwersytetu w Berkeley (ur. 1894)
- 1982:
- 1983:
- 1984:
- 1987:
- 1988:
- 1991 – Sōichirō Honda, japoński pionier motoryzacji (ur. 1906)
- 1992:
- 1993 – Eugen Suchoň, słowacki kompozytor (ur. 1908)
- 1998:
- 2000:
- 2001 – Andrzej Rettinger, polski aktor, reżyser (ur. 1924)
- 2004 – Orlando Pingo de Ouro, brazylijski piłkarz (ur. 1923)
- 2006 – Daniel Schmid, szwajcarski reżyser filmowy (ur. 1941)
- 2007:
- 2009 – Budd Schulberg, amerykański scenarzysta, pisarz, redaktor sportowy (ur. 1914)
- 2011:
Przypisy
