Norodom Sihanouk

Norodom Sihanouk
Król Kambodży
Okres panowania	od 1941 (z przerwą w latach 1955–1960, 1970-1975 i 1976-1991) do 2004
Poprzednik	Sisowath Monivong
Następca	Norodom Suramarit (1955) Cheng Heng (p.o. 1970) Khieu Samphan (1976) Norodom Sihamoni (2004)
Dane biograficzne
Dynastia	Norodom
Urodzony	31 października 1922
Zmarł	15 października 2012
Ojciec	Norodom Suramarit
Matka	Sisowath Kossamak
Odznaczenia
Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Preah Bat Samdech Preah Norodom Sihanouk Varman (ur. 31 października 1922 w Phnom Penh, zm. 15 października 2012 w Pekinie) – syn króla Norodoma Suramarita i królowej Sisowath Kossamak, król Kambodży.

Zarys biografii

Wejście do Pałacu Królewskiego w Phnom Penh podczas żałoby po śmierci Króla Norodoma Sihanouka

Panował w latach 1941-1955 i 1993-2004, ponadto był głową państwa (prezydentem, przewodniczącym Najwyższej Rady Narodowej) w latach 1960–1970, 1975–1976 i 1991–1993. Z powodu ciężkiej choroby abdykował 7 października 2004.

Po objęciu władzy w 1941 jako król zależnego od Francji terytorium, związał się z buddyjskim ruchem nacjonalistycznym i zaczął dążyć do uzyskania niepodległości przez Kambodżę. W znacznej mierze to jego działania doprowadziły do niepodległości Kambodży 9 listopada 1953. W 1955 abdykował na rzecz swojego ojca. Kilka miesięcy później objął stanowisko premiera. W 1960 po śmierci ojca został prezydentem i przewodniczącym Najwyższej Rady Narodowej (głowa państwa, jednak bez tytułu królewskiego – w Polsce tytułowany księciem). Po okresie neutralności w stosunku do stron konfliktu w wojnie wietnamskiej, kiedy przekonał się, że siły komunistyczne mogą zwyciężyć, zaczął je potajemnie wspierać. Spowodowało to wrogość USA wobec jego rządów. W 1970, w czasie jego nieobecności, w kraju doszło do zamachu stanu, którego dokonał Lon Nol. W kwietniu 1970 do Kambodży wkroczyły oddziały United States Army i wojska południowowietnamskie, a Książę Sihanouk udał się na emigrację do Chińskiej Republiki Ludowej i tam zaczął organizować siły zbrojne do odzyskania władzy w Kambodży. Wspierał w tym czasie Czerwonych Khmerów i po ich dojściu do władzy w kwietniu 1975 stał się ponownie oficjalnie głową państwa, a faktyczną władzę sprawował Pol Pot. Został usunięty ze stanowiska 4 kwietnia 1976 i z działalności politycznej (areszt domowy). Następnie wyemigrował z kraju i przebywał w ChRL i Korei Północnej. Po wietnamskim najeździe Kambodży w 1978 Sihanouk, chociaż nie ufał Czerwonym Khmerom, zawarł z nimi przymierze przeciw siłom komunistycznego Wietnamu. W 1982 stanął na czele Koalicyjnego Rządu Demokratycznej Kampuczy, w skład którego wchodzili też Czerwoni Khmerzy. Po wycofaniu sił wietnamskich w Kambodży powstał prowietnamski rząd Hun Sena, który sprawował władzę w Ludowej Republice Kampuczy.

Rozpoczęły się rokowania między Koalicyjnym Rządem Demokratycznej Kampuczy a Ludową Republiką Kampuczy i zakończyły się one podpisaniem porozumienia w Paryżu w 1991. Po 13 latach na wygnaniu, 14 listopada 1991, książę Norodom Sihanouk powrócił do ojczyzny. W 1993 ponownie został królem Kambodży. W 2004 Sihanouk poważnie zachorował i wielokrotnie przebywał w ChRL na leczeniu. Od stycznia 2004 przebywał na dobrowolnym wygnaniu, zamieszkując w rezydencjach w Pekinie oraz w Korei Północnej. 7 października 2004 król Norodom Sihanouk ze względu na zły stan zdrowia abdykował. Mimo że konstytucja Kambodży nie przewiduje takiego rozwiązania, jego decyzja została zaakceptowana. 14 października 2004 na jego następcę na tronie Kambodży wyznaczono Norodom Sihamoni, jednego z jego synów.

Zmarł 15 października 2012 w pekińskim szpitalu, z powodu zawału serca.

Bibliografia

• Cambodia. ◦The Varman Dynasty (ang.) [dostęp 3 sierpnia 2011]
• Elizabeth Becker, Seth Mydans: Norodom Sihanouk, Cambodian Leader Through Shifting Allegiances, Dies at 89 (ang.). nytimes.com, 2012-10-14. [dostęp 15 października 2012].
• William Branigin: Norodom Sihanouk dies at 89; former king led Cambodia through decades of strife (ang.). washingtonpost.com, 2012-10-15. [dostęp 22 października 2012].
• Martin Woollacott: King Norodom Sihanouk obituary. Cambodian monarch who offered the prospect of continuity, but subverted the growth of democracy (ang.). guardian.co.uk, 2012-10-15. [dostęp 12 grudnia 2012].

Linki zewnętrzne

• Strona oficjalna