Pol Pot
| Pol Pot | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 19 maja 1928[1] Preak Sbauv, Prowincja Kampong Thum, Kambodża |
| Data i miejsce śmierci | 15 kwietnia 1998 Anlong Veng, miejscowość na pograniczu Kambodży i Tajlandii |
| Premier Demokratycznej Kampuczy | |
| Przynależność polityczna | Komunistyczna Partia Kambodży |
| Okres urzędowania | od 13 maja 1976 do 7 stycznia 1979 |
| Poprzednik | Khieu Samphan |
| Następca | Penn Sovann |
Pol Pot, właśc. Saloth Sar, znany także pod pseudonimami Brat Numer Jeden oraz Wujek Sekretarz[2] (ur. najprawdopodobniej 19 maja 1928[uwaga 1][1][3][4][5][6][7], zm. 15 kwietnia 1998) – dyktator Kambodży, w młodości mnich buddyjski, nauczyciel i członek Komunistycznej Partii Kambodży. Nazywany niekiedy "Hitlerem Azji", zdaniem wielu badaczy oraz środowisk opiniotwórczych twórca najskrajniej totalitarnego reżimu w całej historii ludzkości[1][8][9][10]
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się w zamożnej rodzinie chłopskiej,jako piewszy z najmłodszych synów Saloth Pena i Sok Nem.[11] W wieku 9 lat wysłano go do szkoły francuskiej w Phonom Penh. W wieku 20 lat udał się na pielgrzymkę do Angkor Wat, gdzie zdał sobie sprawę z dawnej potęgi kraju i zapragnął wyzwolić kraj spod okupacji francuskiej. Studiował na prywatnej uczelni technicznej EFR w Paryżu, nie uzyskał dyplomu. Już na początku studiów spotkał się z lewicowymi studentami, należał do radykałów. Wkrótce znalazł się we Francuskiej Partii Komunistycznej. W 1953 roku wrócił do Kambodży i wstąpił do wietnamskiej partyzantki. Po wycofaniu Francuzów wietnamska partyzantka wycofała się z Wietnamu. Pol Pot zaczął działać w komunistycznej partyzantce, a oficjalnie utrzymywał się z posady nauczyciela. W tym też czasie poznał Nuon Chea. Po klęsce komunistów w wyborach w Kambodży władze zaczęły kampanię terroru przeciw nim[12]. Ideologię przejął od francuskich komunistów. W 1960 współzałożyciel Komunistycznej Partii Kambodży a w latach 1963–1979 jej sekretarz generalny[13]. Dowodził oddziałami zbrojnymi Czerwonych Khmerów, rozbudowywał także siatkę komunistycznej partyzantki[12]. Na jego światopogląd znaczny wpływ miała ideologia Chińskiej Republiki Ludowej z okresu Rewolucji kulturalnej oraz myśli Mao Zedonga, choć sam Pol Pot maoistą nigdy się nie nazwał, a jego ideologia była daleka od marksizmu ze względu na elementy szowinistyczne i rasistowskie, które doprowadziły do eksterminacji mniejszości wietnamskiej i chińskiej na terenie Kambodży i wywołały wojnę z komunistycznym Wietnamem[14].
[edytuj] Po wojnie wietnamskiej
W 1975 roku, gdy zakończyła się wojna wietnamska, partyzanci obalili rząd, a Pol Pot zmienił nazwę kraju na Demokratyczna Kampucza i rozpoczął jedną z najkrwawszych dyktatur XX wieku. Według Pol Pota kraj miał się składać wyłącznie z chłopów finansujących ekonomię kraju poprzez wzrost produkcji rolnej. Cała produkcja rolnicza była eksportowana, a ludzie umierali z głodu. Szacuje się, że w Demokratycznej Kampuczy zginęło około 1/4 ludności kraju, a liczba mieszkańców stolicy – Phnom Penh – wskutek przymusowych wysiedleń zmalała z 2 milionów do 23 tysięcy mieszkańców.
[edytuj] Schyłek rządów
Pol Pot nawiązał współpracę z ChRL. Na tym tle, a także z powodu eksterminacji mniejszości wietnamskiej i incydentów granicznych popadł w ostry konflikt z Wietnamem. W 1979 został obalony przez wojska wietnamskie i wewnętrzną opozycję. Wraz z księciem Sihanoukiem kierował partyzantką wspieraną przez Tajlandię, CIA i ChRL, walczącą z prowietnamskim rządem w Phnom Penh. W latach 1986-1988 Pol Pot mieszkał w Tajlandii chroniony przez armię tajlandzką i tajlandzki rząd. Kontynuował wojnę domową także po wycofaniu wojsk wietnamskich oraz stworzeniu rządu zgody narodowej, gdy w 1991 r. książę Sihanouk ponownie został głową państwa. W 1997 roku w ramach jednej z niezliczonych czystek w kierownictwie partii, zlecił zabójstwo jednego ze swych najbliższych współtowarzyszy jeszcze z czasów paryskich – Son Sena. Kilka tygodni później współtowarzysze pod kierownictwem Ta Moka urządzili proces pokazowy Pol Pota i skazali go na dożywotni areszt domowy, gdzie po kilku miesiącach zmarł, według oficjalnej wersji z przyczyn naturalnych.[15]
W Kambodży w okresie 3,5-letnich rządów Pol Pota spośród 7,5 mln mieszkańców Kambodży z głodu, chorób i w wyniku egzekucji zginęło ok. 1,7-2,5 mln ludzi. Pol Pot w udzielanych wywiadach nie uznawał swojej odpowiedzialności za te zbrodnie. O czasach swoich rządów mówił: byliśmy jak dzieci uczące się chodzić, walczyłem nie po to, aby mordować ludzi, naszą walkę prowadziliśmy, by zapobiec wietnamizacji Kambodży, moje sumienie jest czyste.
Uwagi
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Monika Warneńska: Śladami Pol Pota. Warszawa: Politeja, 1998, s. 43.
- ↑ Robert S. Robins , Jerrold M. Post Paranonoja polityczna.Psychopatologia nienawiści,s.318,Wyd.Książka i Wiedza,Warszawa 1999 ISBN 83-05-13055-X
- ↑ David Chandler: Brother Number One. Silkworm Book, 1992, s. 7.
- ↑ Kiernan, Ben. The Pol Pot Regime: Race, Power, and Genocide in Cambodia under the Khmer Rouge, 1975–79. New Haven, CT: Yale University Press, 1996.
- ↑ John Pilger. America's long affair with Pol Pot. , s. 15-17, July, 1998.
- ↑ Biography of Pol Pot. asiasource.org. [dostęp 2011-11-16].
- ↑ Pol Pot Biography - life, family, name, death, school, son, information, born, house, time, year
- ↑ Robert S. Robins,Jerrold M. Post,Paranoja polityczna. Psychopatologia nienawiści, s.307-321, Wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1999
- ↑ Bestie XX wieku,cz.I:Pol Pot [w]:Fakty i Mity Nr 1 (618) 12 stycznia 2012 roku,s.12-13, ISSN 1509-460X
- ↑ Dobijanie Pol Pota [w]:Wprost 19 grudnia 2011 roku-1 stycznia 2012 roku,s.92-94 ISSN 0209-1747
- ↑ Monika Warneńska,”Śladami Pol Pota”,s,42-43,Warszawa 1999 ISBN 83-7227-262-X Nr 2271
- ↑ 12,0 12,1 "Pol Pot - droga na pola śmierci" (Pol Pot - The Journey to The Killing Fields), film dokumentalny, Wielka Brytania, 2005
- ↑ Kiernan, Ben. The Pol Pot Regime..., s.44.
- ↑ Zbigniew Marcin Kowalewski, Czas Czerwonych Khmerów - rewolucja, rasizm i ludobójstwo
- ↑ Monika WarneńskaŚladami Pol Pota,s.265-268,Wyd. Politeja,Warszawa 1999 ISBN 83-7227-262-X Nr 2271
[edytuj] Bibliografia
 |
Ten artykuł zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jego weryfikowalność pozostaje częściowo niejasna, z powodu niewystarczającej liczby przypisów umieszczonych w tekście artykułu. |
- Wojciech Roszkowski, Półwiecze, historia polityczna świata po 1945 roku, wyd. PWN, Warszawa 2002.
- Encyklopedia PWN: Historia, wiek XIX i XX, wyd. PWN, Warszawa 2002.
- Miranda Twist, Najwięksi zbrodniarze w historii, wyd. Muza S.A., Warszawa 2004.
- Bernd Jordan, Aleksander Lenz, Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 158-159 ISBN 83-7060-508-7
- Monika Warneńska, Śladami Pol Pota, wyd. Politeja, Warszawa 1998, ISBN 83-7227-262-X Nr 2271
- Robert S. Robins, Jerrold M. Post, Paranoja polityczna.Psychopatologia nienawiści, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1999 ISBN 83-05-13055-X
[edytuj] Linki zewnętrzne
