Iwan Pyrjew

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Iwan Aleksandrowicz Pyrjew, ros. Иван Александрович Пырьев (ur. 17 listopada 1901 w Kamieniu nad rz. Ob, zm. 7 lutego 1968 w Moskwie) – rosyjski reżyser filmowy.

W dzieciństwie wcześnie stracił ojca i pracował jako pastuch. Pod koniec 1915 został zmobilizowany do armii i wyjechał na front. Dwukrotnie ranny, został odznaczony Krzyżem Św. Jerzego. W maju 1918 zachorował na tyfus. Po wyjściu ze szpitala, przyłączył się do jednego z oddziałów Armii Czerwonej.

W 1923 ukończył studia z zakresu reżyserii i aktorstwa w szkole artystycznej GEKTEMAS (Государственные экспериментальные театральные мастерские). W 1921 występował w pierwszym teatrze Proletkultu. Od 1925 jego kariera jest związana z filmem. Pracował początkowo jako scenarzysta i reżyser w przedsiębiorstwie Goskino, skąd trafił do Proletkina, a następnie do Mosfilmu. W latach 30. zasłynął jako twórca politycznych filmów propagandowych („Legitymacja partyjna”), a następnie popularnych komedii muzycznych tzw. „komedii kołchozowych” („Świniarka i pastuch”), stając się w tej dziedzinie rywalem Gieorgija Aleksandrowa, a występująca w nich jego żona Marina Ładynina – konkurencją dla Lubow Orłowej. Po drugiej wojnie światowej zasłynął jako wnikliwy i subtelny ekranizator powieści Fiodora Dostojewskiego. W latach 1954-1957 był dyrektorem Mosfilmu, 1957-1965 stał na czele Związku Filmowców ZSRR.

Od 1956 członek KPZR. Był także deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR. Dwukrotnie odznaczony Orderem Lenina (1938, 1948) i czterokrotnie Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy.

Zmarł w 1968 na atak serca we śnie i został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jelena Bauman, Rostisław Jurieniew, Mała Encyklopedia Kina Radzieckiego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1987 ISBN 83-221-0446-4.
  • Lesław Czapliński, „Modele propagandy” (o filmie „Legitymacja partyjna”), w: Kino 4/1991

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]