17 listopada jest 321. (w latach przestępnych 322.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 44 dni.
- Imieniny obchodzą: Alfeusz, Arabella, Dionizy, Drogomir, Drogoradz, Elżbieta, Floryn, Grzegorz, Hugo, Hugon, Jan, Jozafat, Roch, Salomea, Sulibor, Wiktoria, Zacheusz i Zbysław
- Azerbejdżan – Dzień Narodowego Odrodzenia
- Czechy, Słowacja – Dzień Walki o Wolność i Demokrację
- Demokratyczna Republika Konga – Święto Armii
- Międzynarodowe:
- Międzynarodowy Dzień Studenta upamiętniający krwawo stłumioną demonstrację czechosłowackich studentów przeciwko nazistowskiej agresji z 1939 roku; święto obchodzone z inicjatywy Europejskiego Forum Studentów[1]
- Światowy Dzień Wcześniaka[2] (od 2012 z inicjatywy Europejskiej Fundacji na rzecz Opieki nad Noworodkami, EFCNI)
- Polska – Dzień bez Długów[3] (od 2009)
- Wyspy Marshalla – Dzień Prezydenta
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[4][5] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce[edytuj]
Wydarzenia na świecie[edytuj]
- 3 p.n.e. – Według obliczeń Klemensa z Aleksandrii data narodzin Jezusa Chrystusa.
- 284 – Wojsko rzymskie obwołało cesarzem Dioklecjana.
- 1225 – Zawarto układ pokojowy, na mocy którego Albrecht II z Orlamünde przekazał Holsztyn Adolfowi IV.
- 1292 – Jan Balliol został wybrany na króla Szkocji.
- 1494 – Wojska francuskie pod wodzą króla Karola VIII Walezjusza wkroczyły do Florencji.
- 1558 – Elżbieta I Tudor została królową Anglii.
- 1633 – Premiera sztuki Ryszard III Williama Szekspira.
- 1659 – Hiszpania i Francja zawarły tzw. pokój pirenejski.
- 1796:
- 1800 – Kongres Stanów Zjednoczonych po raz pierwszy zebrał się na obradach w Waszyngtonie.
- 1820 – Amerykański kapitan Nathaniel Palmer jako pierwszy dostrzegł z pokładu swego statku Półwysep Antarktyczny.
- 1834 – Arthur Wellesley, 1. książę Wellington po raz drugi został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1839 – W Mediolanie odbyła się premiera pierwszej opery Giuseppe Verdiego Oberto, Conte di San Bonifacio.
- 1858:
- 1868 – Brytyjski astronom Norman Robert Pogson odkrył planetoidę (107) Camilla.
- 1869 – Otwarto Kanał Sueski.
- 1871 – W Nowym Jorku założono Narodowe Stowarzyszenie Strzeleckie Ameryki.
- 1873 – Z połączenia leżących naprzeciwko siebie trzech naddunajskich miast (Budy, Óbudy oraz Pesztu) utworzono Budapeszt.
- 1874 – 469 osób zginęło na południowym Atlantyku w wyniku pożaru i zatonięcia płynącego z Anglii do Nowej Zelandii statku Cospatrick. Po 10 dniach uratowano trzech rozbitków.
- 1878 – W Neapolu premier Włoch Benedett Cairoli uchronił własnym ciałem króla Humberta I przed kulami wystrzelonymi przez zamachowca.
- 1892 – Sándor Wekerle został premierem Królestwa Węgier.
- 1898 – W Mediolanie odbyła się premiera opery Fedora Umberto Giordano.
- 1903 – Podczas II zjazdu w Brukseli Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji podzieliła się na frakcje bolszewików i mienszewików.
- 1905:
- 1915 – I wojna światowa: na Kanale La Manche zatonął, po wejściu na niemiecką minę, statek szpitalny HMHS Anglia. Zginęły 134 osoby.
- 1917 – I wojna światowa: zwycięstwo floty niemieckiej nad flotą brytyjską w II bitwie koło Helgolandu.
- 1922 – Obalony ostatni sułtan Turcji Mehmed VI udał się na wygnanie do Włoch.
- 1933:
- 1939 – W Paryżu powstał czechosłowacki rząd emigracyjny.
- 1942 – Kampania śródziemnomorska: u wybrzeży Algierii brytyjskie samoloty zatopiły niemiecki okręt podwodny U-331. Zginęło 32 z 49 członków załogi.
- 1943 – Wojna na Pacyfiku: amerykański niszczyciel USS McKean (DD-90) został trafiony japońską torpedą lotniczą, w wyniku czego zginęło 64 członków załogi i 52 marines.
- 1944:
- 1948:
- 1950 – Tenzin Gjaco został XIV dalajlamą.
- 1951 – Uruchomiono komputer LEO I.
- 1953 – Sakari Tuomioja został premierem Finlandii.
- 1956 – Dokonano oblotu francuskiego myśliwca Dassault Mirage III.
- 1962 – Otwarto Port lotniczy Waszyngton-Dulles.
- 1963 – W Austrii otwarto Europabrücke, do 2004 roku najwyższy wiadukt w Europie.
- 1967 – Raúl Ferrero Rebagliati został premierem Peru.
- 1968 – Agenci Mossadu przechwycili 200 ton tlenku uranu niezbędnego do produkcji izraelskiej bomby atomowej, który był przewożony statkiem Scheersberg A z Antwerpii do Palermo (operacja Plumbat).
- 1969 – W Helsinkach rozpoczęły się amerykańsko-radzieckie rokowania rozbrojeniowe SALT 1.
- 1970:
- 1971 – W Hamburgu piłkarska reprezentacja RFN zremisowała bezbramkowo z reprezentacją Polski w meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy.
- 1973 – W Atenach wojsko dokonało masakry nie stawiających oporu studentów politechniki, protestujących przeciwko rządom junty czarnych pułkowników.
- 1974:
- 1979 – Amata Kabua został pierwszym prezydentem Wysp Marshalla.
- 1980 – Yoko Ono i John Lennon wydali album Double Fantasy.
- 1982 – Południowokoreański bokser Kim Duk-koo zmarł wskutek obrażeń doznanych w stoczonej 13 listopada w Las Vegas walce z Amerykaninem Rayem Mancinim o mistrzostwo świata WBA w wadze lekkiej.
- 1983 – W meksykańskim stanie Chiapas powstała Zapatystowska Armia Wyzwolenia Narodowego (EZLN).
- 1986 – Szef koncernu Renault Georges Besse został zamordowany przed swym domem w Paryżu przez terrorystów z ugrupowania Action directe.
- 1989 – Legalna demonstracja studentów w Pradze została stłumiona przez milicję. Pogłoska o śmierci studenta spowodowała ogłoszenie strajku aktorów i studentów i dała początek aksamitnej rewolucji w Czechosłowacji.
- 1990 – Powstała Nachiczewańska Republika Autonomiczna.
- 1991:
- 1993 – W Nigerii gen. Sani Abacha obalił cywilny rząd Ernesta Shonekana i przejął władzę.
- 1996 – Emil Constantinescu pokonał urzędującego prezydenta Iona Iliescu w II turze wyborów prezydenckich w Rumunii.
- 1997 – 62 osoby zginęły w ataku bojówek muzułmańskich w egipskim Luksorze.
- 1999 – Mohamed Ghannouchi został premierem Tunezji.
- 2000:
- 2002:
- 2003 – Arnold Schwarzenegger rozpoczął urzędowanie jako 38. gubernator stanu Kalifornia.
- 2005 – W wyborach prezydenckich na Sri Lance urzędujący premier Mahinda Rajapaksa pokonał byłego premiera Ranila Wickremesinghe.
- 2006 – W niemieckim Guben otwarto Plastinarium, ośrodek zajmujący się preparowaniem i wystawianiem ludzkich zwłok.
- 2007 – W Finlandii po raz pierwszy sfotografowano tzw. łuk Kerna, bardzo rzadkie atmosferyczne zjawisko optyczne, powodowane przez płatkowe kryształy lodu o podstawie prawie trójkątnej.
- 2008 – Nepalski Sąd Najwyższy nakazał legalizację małżeństw homoseksualnych.
- 2010 – Na Madagaskarze 74% głosujących w referendum opowiedziało się za przyjęciem nowej konstytucji.
- 2011 – Zakończyła się bezzałogowa chińska misja kosmiczna Shenzhou 8.
- 2012 – 51 osób, w tym 47 dzieci zginęło w wyniku zderzenia autobusu szkolnego z pociągiem w mieście Manfalut w Egipcie.
Urodzili się[edytuj]
- 9 – Wespazjan, cesarz rzymski (zm. 79)
- 1293 – Filip V Wysoki, król Francji i Nawarry (zm. 1322)
- 1503 – Agnolo Bronzino, włoski malarz (zm. 1572)
- 1516 – Klemens Janicki, polski poeta (zm. 1543)
- 1602 – Agnès Galand, francuska dominikanka, mistyczka i stygmatyczka, błogosławiona katolicka (zm. 1634)
- 1747 – Dionizy Stanetti von Falkenfels, austriacki inżynier górniczy, długoletni naczelnik kopalni soli w Bochni (zm. 1824)
- 1755 – Ludwik XVIII, król Francji (zm. 1824)
- 1765 – Etienne Jacques Joseph Alexandre Macdonald, książę Tarentu, marszałek Francji (zm. 1840)
- 1790 – August Ferdinand Möbius, niemiecki matematyk (zm. 1868)
- 1833 – Lucjan Rydel, polski lekarz, okulista, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1895)
- 1839 – Henryk Stroka, polski pisarz, pedagog, uczestnik powstania styczniowego (zm. 1896)
- 1878:
- 1882:
- 1886 – Janko Polić Kamov, chorwacki pisarz (zm. 1910)
- 1887 – Bernard Law Montgomery, brytyjski dowódca wojskowy, marszałek polny (zm. 1976)
- 1888:
- 1891 – Stanisław Darski, polski prawnik, ekonomista, tenisista, polityk, minister żeglugi, profesor Polskiej Akademii Nauk (zm. 1983)
- 1894 – Piotr Grzegorczyk, polski bibliograf, biograf (zm. 1968)
- 1895 – Michaił Bachtin, rosyjski literaturoznawca (zm. 1975)
- 1896 – Lew Wygotski, rosyjski psycholog, pedagog (zm. 1934)
- 1901:
- 1902 – Eugene Wigner, węgierski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1995)
- 1903 – Jerzy Walden, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1984)
- 1904:
- 1905:
- 1906 – Soichiro Honda, japoński przemysłowiec, pionier motoryzacji (zm. 1991)
- 1913:
- 1917 – Robert Dunkerson Orr, amerykański polityk, gubernator Indiany (zm. 2004)
- 1918 – Jeannie Ebner, austriacka pisarka (zm. 2004)
- 1920 – Wiesław Śliwiński, polski urzędnik, ekonomista, działacz PTTK (zm. 1990)
- 1921 – Edith Keller-Herrmann, niemiecka szachistka, arcymistrzyni (zm. 2010)
- 1922:
- 1923 – Hubertus Brandenburg, niemiecki duchowny katolicki, biskup ordynariusz sztokholmski (zm. 2009)
- 1924:
- 1925 – Rock Hudson, amerykański aktor (zm. 1985)
- 1926 – Mirko Tremaglia, włoski prawnik, polityk, minister (zm. 2011)
- 1927 – Robert Butler, amerykański reżyser filmowy
- 1928 – Rance Howard, amerykański aktor
- 1929 – Edmund Piszcz, polski duchowny katolicki, arcybiskup warmiński
- 1930:
- 1932:
- 1935 – Toni Sailer, austriacki narciarz alpejski, aktor, piosenkarz (zm. 2009)
- 1936 – Dalia Rabikovich, izraelska poetka (zm. 2005)
- 1937 – Peter Cook, angielski aktor, pisarz (zm. 1995)
- 1938:
- 1939 – Auberon Waugh, brytyjski pisarz (zm. 2001)
- 1940 – Jelena Pietuszkowa, rosyjska zawodniczka jeździectwa sportowego (zm. 2007)
- 1942:
- 1943 – Lauren Hutton, amerykańska aktorka
- 1944 – Danny DeVito, amerykański aktor, reżyser filmowy
- 1945:
- 1946:
- 1947:
- 1948 – Raymond Pepperell, amerykański gitarzysta zespołu Dead Kennedys
- 1949:
- 1950:
- 1952 – Roman Ogaza, polski piłkarz (zm. 2006)
- 1953 – Ulrike Bruns, niemiecka lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
- 1954:
- 1955:
- 1956 – Kelly Ward, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
- 1957:
- 1958:
- 1959:
- 1960:
- 1962 – Bobby Ott, amerykański żużlowiec
- 1963:
- 1964 – Mirosław Jękot, polski aktor
- 1965:
- 1966:
- 1967:
- 1969:
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975:
- 1976:
- 1978 – Rahim, polski raper i producent hip-hopowy
- 1979 – Maciej Iwański, polski komentator sportowy
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1983:
- 1984:
- 1985:
- 1986:
- 1987 – Gemma Spofforth, brytyjska pływaczka
- 1988 – Beatriz García Vidagany, hiszpańska tenisistka
- 375 – Walentynian I, cesarz rzymski (ur. 321)
- 474 – Leon II, Cesarz bizantyński (ur. 467)
- 594 – Grzegorz z Tours, święty, frankoński duchowny, biskup Tours, kronikarz (ur. 538 lub 539)
- 641 – Jomei, cesarz Japonii (ur. 593)
- 1231 – Elżbieta Węgierska, święta, żona landgrafa Turyngii Ludwika IV (ur. 1207)
- 1494 – Giovanni Pico della Mirandola, książę, włoski filozof, pisarz, franciszkanin (ur. 1463)
- 1558 – Maria I Tudor, królowa Anglii (ur. 1516)
- 1562 – Antoni de Burbon-Vendôme, król Nawarry (ur. 1518)
- 1592 – Jan III Waza, król Szwecji, ojciec Zygmunta III Wazy (ur. 1537)
- 1624 – Jakub Böhme, niemiecki filozof, mistyk (ur. 1575)
- 1628 – Jan de Castillo, hiszpański jezuita, misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1596)
- 1682 – Tytus Burattini, włoski fizyk, architekt, geograf, egiptolog (ur. 1617)
- 1708 – Ludolf Backhuysen, holenderski malarz (ur. 1631)
- 1747 – Alain-René Lesage, francuski pisarz (ur. 1668)
- 1780 – Canaletto, włoski malarz (ur. 1721)
- 1796 – Katarzyna II Wielka, caryca Rosji (ur. 1729)
- 1798 – Ignác Batthyány, hrabia, węgierski duchowny katolicki, biskup Gyulafehérvár (ur. 1741)
- 1858 – Robert Owen, walijski działacz socjalistyczny, pionier ruchu spółdzielczego (ur. 1771)
- 1874 – Rudolf von Carnall, niemiecki inżynier, geolog (ur. 1804)
- 1889 – Juliusz Ligoń, polski publicysta, poeta, działacz społeczny na Górnym Śląsku (ur. 1823)
- 1893 – Aleksander I Battenberg, książę Bułgarii (ur. 1857)
- 1905 – Adolf, wielki książę Luksemburga (ur. 1817)
- 1917 – Auguste Rodin, francuski rzeźbiarz (ur. 1840)
- 1929 – Herman Hollerith, amerykański konstruktor, wynalazca (ur. 1860)
- 1934 – Joachim Ringelnatz, niemiecki poeta, malarz, rysownik (ur. 1883)
- 1936 – Aleksandros Papanastasiu, grecki polityk, premier Grecji (ur. 1876)
- 1938 – Ante Trumbić, chorwacki polityk, minister spraw zagranicznych Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (ur. 1864)
- 1941 – Ernst Udet, niemiecki lotnik, as myśliwski (ur. 1896)
- 1942 – Siergiej Spasokukocki, rosyjski lekarz, chirurg (ur. 1870)
- 1954 – Tadeusz Banachiewicz, polski astronom, geodeta, matematyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1882)
- 1959 – Heitor Villa-Lobos, brazylijski kompozytor, dyrygent, pianista (ur. 1887)
- 1967 – Bo Bergman, szwedzki poeta (ur. 1869)
- 1968 – Antoni Marczyński, polski pisarz (ur. 1899)
- 1969 – Václav Krška, czeski reżyser filmowy (ur. 1900)
- 1970:
- 1971 – Gladys Cooper, brytyjska aktorka (ur. 1888)
- 1972 – Eugène Minkowski, francuski psychiatra pochodzenia rosyjskiego (ur. 1885)
- 1973 – Adolf Wissel, niemiecki malarz (ur. 1894)
- 1974 – Erskine Hamilton Childers, irlandzki polityk, prezydent (ur. 1905)
- 1976 – Władysław Dworakowski, polski polityk, wicepremier (ur. 1908)
- 1978:
- 1979:
- 1980 – Hans Wetterström, szwedzki kajakarz (ur. 1923)
- 1981 – Zdzisław Hryniewiecki, polski skoczek narciarski (ur. 1938)
- 1982 – Eduard Tubin, estoński kompozytor, dyrygent (ur. 1905)
- 1983 – Allan Carlsson, szwedzki bokser (ur. 1910)
- 1984 – Henryk Martyna, polski piłkarz (ur. 1907)
- 1985 – Lon Nol, kambodżański generał, polityk, premier i prezydent Kambodży (ur. 1913)
- 1990:
- 1991 – Adrian Quist, australijski tenisista (ur. 1913)
- 1998:
- 2000 – Louis Néel, francuski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (ur. 1904)
- 2001 – Michael Karoli, niemiecki gitarzysta zespołu Can (ur. 1948)
- 2002:
- 2003 – Zofia Rysiówna, polska aktorka (ur. 1920)
- 2004:
- 2005 – Marek Perepeczko, polski aktor (ur. 1942)
- 2006:
- 2007 – Andrzej Biernat, polski lekkoatleta, trener lekkoatletyczny (ur. 1928)
- 2008 – Wiktor Poliszczuk, kanadyjski politolog, dziennikarz (ur. 1925)
- 2010:
- 2011 – Stanisław Czepielik, polski wojskowy, generał brygady Wojska Polskiego (ur. 1943)
- 2012:
Przypisy
