Kadzielnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kadzielnia
Rezerwat Kadzielnia – wzgórze Kadzielnia po lewej stronie
Rezerwat Kadzielnia – wzgórze Kadzielnia po lewej stronie
Państwo  Polska
Pasmo Góry Świętokrzyskie, Pasmo Kadzielniańskie
Wysokość 295 m n.p.m.
Położenie na mapie Kielc
Mapa lokalizacyjna Kielc
Kadzielnia
Kadzielnia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kadzielnia
Kadzielnia
Ziemia 50°51′40,2″N 20°37′01,0″E/50,861167 20,616944
Kadzielnia, 1920 r.
Kadzielnia, 2004 r.
Stary Amfiteatr na Kadzielni
Pomnik Bojowników o Wyzwolenie Narodowe i Społeczne – widok od strony zachodniej

Kadzielniawzgórze, w południowo-zachodniej części Kielc – stolicy województwa świętokrzyskiego. Kadzielnia, zbudowana z wapieni górnodewońskich (fran, famen) ma wysokość 295 m n.p.m. Obecne wyrobisko (wcześniej były tam kamieniołomy) wypełniają wody podziemne tworząc Jezioro Szmaragdowe. Od 1962 roku znajduje się tu Rezerwat przyrody Kadzielnia. Odkryto tu kilkadziesiąt niewielkich jaskiń.

Przez Kadzielnię przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak miejski prowadzący przez Kielce.

Geneza nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Kadzielnia pochodzi od rosnącego tu jałowca wykorzystywanego do produkcji kadzideł, lub według innej wersji, od kadzielnika (kościelnego), który dzierżawił ten teren.

Historia Kadzielni[edytuj | edytuj kod]

Wg legend na Kadzielni znajdowało się miejsce pogańskiego kultu z ołtarzem służącym do składania ofiar. Trudno o dowody na potwierdzenie tej tezy, wiadomo tylko o fakcie, że jeszcze w XVI w. wzgórzem opiekował się kościelny kieleckiej kolegiaty, który za zadanie miał m.in. "odpędzanie" pogańskich mocy.

W XVIII w. rozpoczęto eksploatację tworzących Kadzielnię skał wapiennych. Kamieniołom stale rozbudowywano; w 1770 z inicjatywy biskupa K. Sołtyka postawiono w nim pierwszy wapiennik (piec do wypalania wapna). Powstały głębokie wyrobiska na najniższym poziomie zalewane wodami podskórnymi, które z kolei utworzyły jeziorko noszące nazwę, od niepowtarzalnej barwy, Szmaragdowego. Zarybione niegdyś pstrągami, wyschło w latach 80. w wyniku obniżenia się poziomu wód gruntowych. Obecnie trwają prace nad jego odtworzeniem. Już w I poł. XIX w. Kadzielnia stała się celem podmiejskich wycieczek, opisywanych głównie przez Adolfa Dygasińskiego i Stefana Żeromskiego. Planowano tu nawet utworzenie parku z ogrodem botanicznym.

Dopiero w 1931 roku objęto ochroną szczytowy ostaniec skalny, zwany Skałką Geologów. Eksploatacja kamienia trwała aż do 1962 roku. Utworzono wówczas Rezerwat przyrody Kadzielnia, obejmujący 0,6 ha dawnego kamieniołomu. W południowej części wzgórza wybudowano amfiteatr na ponad 5000 miejsc, który przekazano miastu w 1971 roku podczas obchodów IX wieków Kielc. Mają tu miejsce liczne koncerty i imprezy, m.in. coroczny Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej "Kielce". Charakterystycznym elementem Kadzielni jest pomnik Bojowników o Narodowe i Społeczne Wyzwolenie dłuta Stefana Maja odsłonięty w 1979 roku.

Rozbudowa[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku amfiteatr na Kadzielni przeszedł całkowitą przebudowę. Wybudowana została nowa scena wraz z garderobami i pomieszczeniami technicznymi. Zamontowane zostało zadaszenie: nad sceną stałe, a nad widownią rozsuwany dach. Wymienione zostały także ławki dla widzów. Obecnie amfiteatr mieści 5,5 tys osób.