Województwo świętokrzyskie
| Województwo świętokrzyskie | ||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
.png) Województwo świętokrzyskie na mapie Polski |
||||||||||||||||||||
| Siedziba wojewody Siedziba sejmiku |
 Kielce |
|||||||||||||||||||
| Urząd Wojewódzki | Kielce, al. IX Wieków Kielc 3 |
|||||||||||||||||||
| Wojewoda | Bożentyna Pałka-Koruba | |||||||||||||||||||
| Urząd Marszałkowski | Kielce, al. IX Wieków Kielc 3 |
|||||||||||||||||||
| Marszałek | Adam Jarubas | |||||||||||||||||||
| Powierzchnia | 11 710,50 km² | |||||||||||||||||||
| Ludność | 1 278 166[1] mieszk. (2011) |
|||||||||||||||||||
| Gęstość zaludnienia | 108[1] mieszk./km² | |||||||||||||||||||
| Urbanizacja | 45% | |||||||||||||||||||
| Tablica rejestracyjna | T | |||||||||||||||||||
| TERYT | 26 | |||||||||||||||||||
| Kod ISO | PL-SK | |||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
| Adres urzędu wojewódzkiego |
al. IX Wieków Kielc 3 25-516 Kielce |
|||||||||||||||||||
| Świętokrzyski Urząd Wojewódzki | ||||||||||||||||||||
| Oficjalna strona województwa świętokrzyskiego | ||||||||||||||||||||
Województwo świętokrzyskie – jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, jedno z 16 województw utworzonych w 1999 r. W przybliżeniu obejmuje większą część obszaru dawnego województwa kieleckiego, część tarnobrzeskiego (powiaty opatowski, sandomierski i staszowski) oraz skrawki radomskiego, piotrkowskiego i częstochowskiego.
Spis treści |
Położenie [edytuj]
Położenie województwa wyznaczone jest przez jego krańcowe punkty:
- na zachodzie miejscowość Dąbie (19°43′E)
- na wschodzie miejscowość Zawichost (21°42′E)
- na północy okolice Kamiennej Woli (51°21′N)
- na południu okolice Sędziszowic (50°10′N)
Część granic województwa jest naturalna – na południowym wschodzie i wschodzie wyznacza je Wisła, na zachodzie Pilica. Prawie cały region (z wyjątkiem jednej z dzielnic Sandomierza) położony jest w lewostronnej części dorzecza Wisły.
Świętokrzyskie leży w obrębie Wyżyny Małopolskiej, na obszarze obejmującym:
- Wyżynę Kielecką
- Nieckę Nidziańską
- wschodnią część Wyżyny Przedborskiej
Graniczy z województwami:
Demografia [edytuj]
Dane z 31 grudnia 2010 r.[2]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 1 266 014 | 100 | 649 552 | 51,3 | 616 462 | 48,7 |
| powierzchnia | 11 710,50 km² | |||||
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) |
108,1 | 55,5 | 52,6 | |||
Struktura wyznaniowa [edytuj]
Podział administracyjny [edytuj]
Województwo składa się z 14 powiatów (w tym miasto na prawach powiatu Kielce) oraz 102 gmin. W tym, z 5 gmin miejskich (Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko-Kamienna i Sandomierz), 26 gmin miejsko-wiejskich oraz 71 gmin wiejskich.
Na terenie województwa znajduje się 31 miast i 2542 wsi.
Powiaty [edytuj]
grodzkie:
ziemskie:
buski
jędrzejowski
kazimierski
kielecki
konecki
opatowski
ostrowiecki
pińczowski
sandomierski
skarżyski
starachowicki
staszowski
włoszczowski
Miasta [edytuj]
W województwie świętokrzyskim jest 31 miast, w tym 1 miasto na prawach powiatu. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców (malejąco). Pogrubioną czcionką oznaczono miasta powiatowe. Dane liczbowe podane według stanu na 31 grudnia 2010 r.[3]
| Herb | Miasto | Powiat | Ludność | Pow. [km²] |
Gęst. zal. [os./km²] |
|---|---|---|---|---|---|
|
Kielce | na prawach powiatu | 203804 | 109,65 | 1859 |
 |
Ostrowiec Świętokrzyski | ostrowiecki | 71959 | 46,43 | 1550 |
 |
Starachowice | starachowicki | 51605 | 31,82 | 1622 |
 |
Skarżysko-Kamienna | skarżyski | 47525 | 64,39 | 738 |
 |
Sandomierz | sandomierski | 24375 | 28,69 | 850 |
 |
Końskie | konecki | 19962 | 17,70 | 1128 |
 |
Busko-Zdrój | buski | 16742 | 12,28 | 1363 |
 |
Jędrzejów | jędrzejowski | 16139 | 11,37 | 1419 |
 |
Staszów | staszowski | 15108 | 26,88 | 562 |
 |
Pińczów | pińczowski | 11303 | 14,33 | 789 |
 |
Włoszczowa | włoszczowski | 10657 | 30,30 | 352 |
 |
Suchedniów | skarżyski | 8635 | 59,40 | 145 |
 |
Połaniec | staszowski | 8227 | 17,41 | 473 |
 |
Opatów | opatowski | 6658 | 9,36 | 711 |
 |
Sędziszów | jędrzejowski | 6639 | 7,92 | 838 |
 |
Stąporków | konecki | 5848 | 10,94 | 535 |
 |
Kazimierza Wielka | kazimierski | 5575 | 5,33 | 1046 |
 |
Ożarów | opatowski | 4661 | 7,79 | 598 |
 |
Chęciny | kielecki | 4304 | 14,13 | 305 |
 |
Chmielnik | kielecki | 3891 | 7,80 | 499 |
 |
Małogoszcz | jędrzejowski | 3849 | 9,68 | 398 |
 |
Ćmielów | ostrowiecki | 3176 | 13,34 | 238 |
 |
Kunów | ostrowiecki | 3040 | 7,26 | 419 |
 |
Daleszyce | kielecki | 2953 | 15,50 | 191 |
 |
Wąchock | starachowicki | 2744 | 16,02 | 171 |
 |
Koprzywnica | sandomierski | 2540 | 17,90 | 142 |
 |
Bodzentyn | kielecki | 2223 | 8,65 | 257 |
 |
Osiek | staszowski | 2001 | 17,43 | 115 |
 |
Zawichost | sandomierski | 1813 | 20,29 | 89 |
 |
Skalbmierz | kazimierski | 1310 | 7,13 | 184 |
 |
Działoszyce | pińczowski | 991 | 1,92 | 516 |
| 570257 | 669,04 | 852 |
Warunki naturalne [edytuj]
Charakterystycznym elementem województwa są Góry Świętokrzyskie stanowiące centrum Wyżyny Kieleckiej. Góry wpływają na klimat regionu, zaostrzając go. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 5,7 °C w Łysogórach do 8,2 °C w rejonie Sandomierza. Rozpiętość temperatur jest znaczna, w lecie sięga 32-33 °C, zimą spada nawet do –35 °C. Najcieplejsze regiony to Niecka Nidziańska i Kotlina Sandomierska.[potrzebne źródło]
Średnie roczne opady wynoszą 602,8 mm, przy czym silnie zależą od ukształtowania terenu. W Łysogórach sięgają 840 mm, podczas gdy na wschodnią część Niecki Nidziańskiej i Kotliny Sandomierskiej przypada 550 mm. Na terenie województwa przeważają wiatry zachodnie o prędkości 3 m/s. Rzadsze są wiatry wschodnie i południowo-wschodnie.[potrzebne źródło]
Przez świętokrzyskie przepływają rzeki: Wisła (górna i środkowa), Pilica, Nida, Nidzica, Lubrzanka, Kamienna, Czarna Włoszczowska, Czarna Konecka, Czarna Staszowska, Wschodnia i wiele mniejszych.
Ochrona przyrody [edytuj]
Formy ochrony przyrody w województwie świętokrzyskim.
- 1 park narodowy
- 9 parków krajobrazowych
- 11 obszarów chronionego krajobrazu
- Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu
- Konecko-Łopuszniański Obszar Chronionego Krajobrazu
- Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Kamiennej
- Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu
- Włoszczowsko-Jędrzejowski Obszar Chronionego Krajobrazu
- Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu
- Solecko-Pacanowski Obszar Chronionego Krajobrazu
- Miechowsko-Działoszycki Obszar Chronionego Krajobrazu
- Koszycko-Opatowiecki Obszar Chronionego Krajobrazu
- Jeleniowsko-Staszowski Obszar Chronionego Krajobrazu
- Przysusko-Szydłowiecki Obszar Chronionego Krajobrazu
- 67 rezerwatów przyrody
- 701 pomników przyrody
- 8 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych
- 83 użytki ekologiczne
Nauka i oświata [edytuj]
W Kielcach działają dwie państwowe uczelnie wyższe:
Uczelnie niepubliczne:
- Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa im. prof. Edwarda Lipińskiego
- Wyższa Szkoła Umiejętności im. Stanisława Staszica
- Wszechnica Świętokrzyska
- Wyższa Szkoła Administracji Publicznej
- Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego
- Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji
- Wyższa Szkoła Telekomunikacji i Informatyki
- Wyższa Szkoła Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych
- Wyższe Seminarium Duchowne
- Świętokrzyska Szkoła Wyższa
Ponadto na terenie województwa znajdują się:
- Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości, Ostrowiec Świętokrzyski (uczelnia niepaństwowa)
- Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Sandomierzu(uczelnia państwowa)
- Wyższa Szkoła Humanistyczno-Przyrodnicza Studium Generale Sandomiriense, Sandomierz (uczelnia niepaństwowa)
- Wyższa Szkoła Umiejętności Zawodowych, Pińczów (uczelnia niepaństwowa)
- Wyższa Szkoła Doskonalenia Zawodowego, filia w Busku-Zdroju, oddział w Krakowie, Busko-Zdrój (uczelnia niepaństwowa)
Gospodarka [edytuj]
Główne gałęzie przemysłu – hutniczy Celsa Huta Ostrowiec (Ostrowiec Świętokrzyski), metalowy (Skarżysko-Kamienna), maszynowy (Starachowice), materiałów budowlanych (Kielce), ceramiczny, odlewniczy (Stąporków, Końskie), energetyczny (Połaniec).
W 2009 r. produkt krajowy brutto woj. świętokrzyskiego wynosił 34,7 mld zł, co stanowiło 2,6% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 27,3 tys. zł (77,6% średniej krajowej), co plasowało świętokrzyskie na 12. miejscu względem innych województw[4].
W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. świętokrzyskim wynosiła 20,8 mld zł, co stanowiło 2,1% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w świętokrzyskim wynosiła 4,7 mld zł, co stanowiło 2,9% tej sprzedaży Polski[5].
W końcu lipca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała 80,3 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 14,8% do aktywnych zawodowo[6].
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. świętokrzyskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3196,60 zł, co lokowało je na 12. miejscu względem wszystkich województw[7].
Według danych z 2011 r. 10,0% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. świętokrzyskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[8].
Administracja i polityka [edytuj]
Samorząd [edytuj]
Organem uchwałodawczym jest Sejmik Województwa Świętokrzyskiego, składający się z 30 radnych[9], którzy są wybierani przez mieszkańców województwa w 5 okręgach wyborczych. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. Siedzibą sejmiku województwa są Kielce[10].
Administracja rządowa [edytuj]
Organem administracji rządowej jest wojewoda, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody są Kielce[10].
Wojewodowie świętokrzyscy:
Polityka [edytuj]
Mieszkańcy województwa wybierają łącznie 16 posłów na Sejm w okręgu wyborczym nr 33, który pokrywa się z granicami województwa[11]. Mieszkańcy wybierają 3 senatorów w jednomandatowych okręgach wyborczych[12].
Do Parlamentu Europejskiego jest wybieranych 7 posłów z okręgu wyborczego nr 10, który obejmuje także województwo małopolskie.
Zobacz też [edytuj]
- Sandomierzacy
- drogi wojewódzkie w województwie świętokrzyskim
- polskie tablice rejestracyjne (wikisource)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. GUS, 2011-08-10, s. 17. ISSN 1505-5507.
- ↑ Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2010 r. GUS, 2011-06-10, s. 12. ISSN 1734-6118.
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r. GUS, 2011-08-10, s. 186. ISSN 1505-5507.
- ↑ Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 164-165. ISSN 1230-5820.
- ↑ Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
- ↑ Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec lipca 2012 r.). GUS, 2012-08-30. [dostęp 2012-08-31].
- ↑ Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 108, poz. 1099).
- ↑ Ubóstwo w Polsce w 2011r. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-08]. s. 15.
- ↑ Zarządzenie Nr 12/2010 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 1 lutego 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2010 r., Nr 37, poz.274).
- ↑ 10,0 10,1 (art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603).
- ↑ Ustawa z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy (Dz. U. z 2011 r. Nr 94, poz. 550).
- ↑ Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112).
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||
|
||||||||||
|
|||||||
