Karel Havlíček Borovský
| Karel Havlíček Borovský | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 31 października 1821 Borová |
| Data i miejsce śmierci | 29 lipca 1856 Praga |
Karel Havlíček Borovský (ur. 31 października 1821 w Borowej (powiat Havlíčkův Brod), zm. 29 lipca 1856 w Pradze), czeski dziennikarz, satyryk, polityk i tłumacz.
Życiorys [edytuj]
Urodził się w rodzinie kupieckiej w miejscowości Borová. Parę lat później rodzina przeniosła się do Niemieckiego Brodu.
Ukończył miejscowe gimnazjum (1832-38) i dwa lata filozofii w Pradze. Potem studiował teologię, ale z seminarium go usunięto. Jego próba uzyskania posady nauczyciela zakończyła się niepowodzeniem.
Potem podróżował (Galicja, Słowacja), oraz był wychowawcą w Rosji (1843-44). Dzięki temu zapoznał się z literaturą i kulturą rosyjską. Tamtejszą sytuację społeczną i polityczną bardzo krytykował a swoich doświadczeń użył przy pisaniu epigramów Obrazy z Rosji.
W 1845 r. zwrócił na siebie uwagę krytyką jałowych przemówień patriotycznych (krytyka dzieła Josefa Kajetana Tyla Poslední Čech).
Od stycznia 1846 r. kierował Gazetą Praską (Pražské noviny, z dodatkiem beletrystycznym Česká včela). Publikował tutaj artykuły na temat nierealności wszechsłowiańskich idei (Slovan a Čech, Co jest obec?).
W czasie rewolucji w 1848 r. był członkiem Komitetu Narodowego (Národní výbor) i krótki czas konstytutywnego Sejmu austriackiego.
Od wiosny 1848 r. miał własną gazetę Národní noviny; a po wstrzymaniu jej drukowania czasopismo Slovan (1850-51). Wydał zbiory artykułów Duch Národních novin i Epištoly kutnohorské.
W latach 1851-55 internowany w Bressanone. W tym miasteczku napisał kompozycje satyryczne Tyrolské elegie (o swym pobycie w Brixen), Král Lávra - Król Lavra (ironia na temat absolutyzmu i próżności majestatu panujących) i Křest svatého Vladimíra - Chrzest świętego Włodzimierza (satyra na moc absolutystyczną i praktyki kościoła rzymskokatolickiego).
Ponadto przetłumaczył powieść Martwe dusze Nikołaja Gogola i w ten sposób wprowadził tego pisarza w świadomość narodu czeskiego.
Ze względu na ciężko chorą małżonkę, która zmarła przed jego przybyciem do domu i córkę, był uwolniony z Brixen, zrezygnował z działalności publicznej i żył pod nadzorem policji. Zmarł w wieku 35 lat na gruźlicę.
W Chicago czescy rodacy, w 1910 r, wystawili mu pomnik w Douglas Park. Pomnik został przeniesiony w r. 1981 na bardziej eksponowane miejsce nad Michigan w sąsiedztwo pomników Kościuszki i Kopernika na ulicy "Solidarity Drive", czyli Ulicy Solidarności.
Bibliografia [edytuj]
- Josef Tomeš i kol., Český biografický slovník XX. století 1, Praga 1999, ISBN 80-7185-245-7
- Praca zbiorowa, Kronika Českých zemí, Praga 2003, ISBN 80-7321-071-1
- Jan Lehár, Alexandr Stich, Jaroslava Janáčková, Jiří Holý, Česká literatura od počátků k dnešku, Praga 1998, ISBN 80-7106-308-8
