Kasztanowiec
Z Wikipedii
| Kasztanowiec | |
Kasztanowiec zwyczajny |
|
| Systematyka wg Reveala | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | rośliny |
| Podkrólestwo | naczyniowe |
| Nadgromada | nasienne |
| Gromada | okrytonasienne |
| Klasa | Rosopsida |
| Rząd | mydleńcowce |
| Rodzina | kasztanowcowate |
| Rodzaj | kasztanowiec |
| Nazwa systematyczna | |
| Aesculus L. | |
| Sp. Pl. 344. 1 Mai 1753 | |
Kasztanowiec (Aesculus L.) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów należących do rodziny kasztanowcowatych (Hippocastanaceae). Obejmuje ok. 25 gatunków pochodzących z południowo-wschodniej Europy, Ameryki Północnej oraz Azji wschodniej. W Polsce wszystkie uprawiane gatunki są sztucznie introdukowane przez człowieka.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
Gatunkiem typowym jest Aesculus hippocastanum L.[1].
- Pokrój
- Dorastają nawet do 40 m wysokości.
- Pąki
- Duże, charakterystyczne dla całego rodzaju, kleiste lub suche.
- Liście
- Ustawione naprzeciwlegle, dłoniastodzielne, złożone z 5–9 listków na długich ogonkach.
- Kwiaty
- Obupłciowe lub rozdzielnopłciowe w tym samym kwiatostanie, zazwyczaj zebrane w okazałe, wyprostowane wiechy o wys. do 30 cm, w kolorze białym, żółtawym, różowym lub czerwonym. Kwiat składa się 4–5 płatków i tyluż działek kielicha. Płatki opatrzone paznokciem. Pręcików jest 5–9, słupek jeden, górny.
- Owoc
- Torebka gładka lub kolczasta, rozpadająca się po dojrzeniu na trzy części. Nasiona bardzo duże, ciemnobrązowe z kolistym znacznikiem (hilum), popularnie nazywane "kasztanami".
[edytuj] Biologia i ekologia
- Rozwój
Kwitnie od końca kwietnia do ok. trzeciego tygodnia lipca.
- Cechy fitochemiczne
Kasztanowce to rośliny trujące. Owoce zawierają związki z grupy saponin, powodujące hemolizę czerwonych krwinek.
- Wymagania
Kasztanowce lubią gleby żyzne, głębokie o uregulowanych stosunkach wodnych. Na słabszych rosną równie dobrze, lecz wolniej.
[edytuj] Zastosowanie
- Rośliny ozdobne: bardzo cenne drzewa parkowe i alejowe oraz do nasadzeń przydrożnych. Trochę kłopotliwe ze względu na jesienne zaśmiecanie otoczenia.
- Rośliny lecznicze: stosowane w medycynie ludowej. Badaniem zastosowania w medycynie i farmacji zajmuje się m.in. dr Krzysztof Kmieć. Wyciąg z kasztanów stosowany jest w homeopatii.
[edytuj] Systematyka
Esculus L., Hippocastanum Mill., Pawia O. Kuntze
- Pozycja w systemie Reveala
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rutanae Takht., rząd mydleńcowce (Sapindales Dumort.), rodzina kasztanowcowate (Hippocastanaceae DC.), plemię Aesculeae Baill., rodzaj kasztanowiec (Aesculus L.)[2]
- Gatunki flory Polski[3]
- kasztanowiec czerwony (Aesculus carnea Hayne) – gatunek uprawiany
- kasztanowiec drobnokwiatowy (Aesculus parviflora Walt.) – gatunek uprawiany
- kasztanowiec francuski (Aesculus x plantierensis André) – gatunek uprawiany
- kasztanowiec gładki (Aesculus glabra Willd.) – gatunek uprawiany
- kasztanowiec japoński (Aesculus turbinata Blume) – gatunek uprawiany
- kasztanowiec krwisty (Aesculus pavia L.) – gatunek uprawiany
- kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum L.)
- kasztanowiec żółty (Aesculus flava Sol. ex Hope) – antropofit zadomowiony
- Pozostałe gatunki
- kasztanowiec indyjski
- kasztanowiec plamisty (A. neglecta Lindl.)
- Aesculus arguta Buckl. (syn. A. glabra var. arguta)
- Aesculus austrina Small (syn. A. pavia var. pavia)
- Aesculus californica (Spach) Nutt.
- Aesculus discolor Pursh
- Aesculus dupontii Sarg. (syn. A. ×worlitzensis)
- Aesculus flava Ait.
- Aesculus georgiana Sarg. (syn. A. sylvatica Bartr.)
- Aesculus splendens Sarg. (syn. A. pavia var. pavia)
- Aesculus ×bushii Schneid. (syn. A. ×mississippiensis Sarg.)
- Aesculus ×glaucescens Sarg.
- Aesculus ×harbisonii Sarg. (syn. A. ×mutabilis (Spach) Scheele)
- Aesculus ×hybrida DC.
- Aesculus ×marylandica Booth ex Kirchn.
- Aesculus ×worlitzensis Koehne
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Aesculus (en). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-19].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.

