Katarzyna Kobro

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katarzyna Kobro
Katarzyna Kobro
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1898
Moskwa
Data i miejsce śmierci 21 lutego 1951
Łódź
Zawód rzeźbiarka
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Grób Katarzyny Kobro-Strzemińskiej i jej córki, Niki Strzemińskiej na Cmentarzu Prawosławnym na Dołach w Łodzi, 21 maja 2007

Katarzyna Kobro (ur. 26 stycznia 1898 w Moskwie, zm. 21 lutego 1951 w Łodzi) – polska rzeźbiarka awangardowa.

Biogram[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Moskwie, z matki Eugenii Rozanow i ojca Mikołaja von Kobro. Była żoną awangardowego artysty Władysława Strzemińskiego. Jej jedynym dzieckiem była Nika Strzemińska (zm. w 2001), lekarz psychiatra i pisarka, propagatorka sztuki swoich rodziców. Katarzyna Kobro przyjaźniła się z Julianem Przybosiem i Janem Brzękowskim. Współtworzyła grupy "Blok", "Praesens" i "a.r." (czyli "awangarda rzeczywista" lub "artyści rewolucji").

Zrewolucjonizowała myślenie o rzeźbie. Odeszła od pojmowania rzeźby jako bryły. Pod wpływem konstruktywizmu odrzuciła indywidualizm, subiektywizm i ekspresjonizm sztuki, w ich miejsce postulowała bezwzględny obiektywizm formy, podstawowym jej celem była budowa abstrakcyjnego dzieła sztuki, opartego na uniwersalnych i obiektywnych prawach, odkrywanych na drodze eksperymentu i analizy. Punktem wyjścia koncepcji rzeźby Katarzyny Kobro jest abstrakcyjne pojęcie nieskończonej przestrzeni. Przestrzeń tak pojęta jest jednorodna i nie posiada żadnych szczególnych miejsc, żadnego punktu odniesienia (np. w rodzaju środka układu współrzędnych). Stąd Kobro dążyła w swoich pracach do takiego zorganizowania przestrzeni, aby nie było w niej podziału na przestrzeń zamkniętą w bryle i otoczenie, ale by dzieło współistniało z przestrzenią, pozwalając jej przenikać się.

Równocześnie z koncepcji jednorodności przestrzeni wynika likwidacja centrum kompozycyjnego, tak by każdy punkt rzeźby był jednakowo ważny.

W 2009 roku Teatr Telewizji zrealizował sztukę o tytule Powidoki w reż. Macieja Wojtyszki, w której pokazano życie prywatne Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego[1].

Została pochowana w Łodzi w części prawosławnej Cmentarza Doły. Większość jej dzieł znajduje się w Muzeum Sztuki w Łodzi. Od 2001 roku przyznawana jest nagroda jej imienia.

Książki o Katarzynie Kobro[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Sztabiński, Dlaczego geometria? problemy współczesnej sztuki geometrycznej, Łódź, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2004, ISBN 83-7171-729-6.
  • Andrzej Turowski, Budowniczowie świata. Z dziejów radykalnego modernizmu w sztuce polskiej, Universitas, Kraków 2000, ISBN 83-7052-673-X
  • Katarzyna Kobro 1898–1951; w setną rocznicę urodzin – katalog wystawy, Muzeum Sztuki w Łodzi, 1999, ISBN 8390613093
  • Janusz Zagrodzki, Katarzyna Kobro i kompozycja przestrzeni, PWN, Warszawa 1984
  • Andrzej Turowski, Konstruktywizm polski. Próba rekonstrukcji nurtu 1921'–1943, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1981, ISBN 83-04-00557-3

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]