26 stycznia jest 26. dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostało 339 (w latach przestępnych 340) dni.
- Imieniny obchodzą: Andrzej, Arkadiusz, Ksenofont, Leon, Leona, Małostryj, Paula, Skarbimir, Teogenes, Tymoteusz, Tytus i Żeligniew.
- Australia – Święto Australii
- Dominikana – Urodziny Duarte'a
- Indie – Święto Republiki
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Celnictwa (od 1953, w Polsce od 1992)
- Polska – Dzień Transplantacji
- Uganda – Rocznica Rządu
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
- 1521 – Wojna polsko-krzyżacka: nieudany atak wojsk krzyżackich na Olsztyn, którego obroną dowodził Mikołaj Kopernik.
- 1526 – Rozpoczęły się rozruchy w Gdańsku, wywołane przez luterańskich mieszkańców miasta.
- 1564 – Zwycięstwo wojsk litewskich w bitwie pod Czaśnikami, w trakcie wojny litewsko-rosyjskiej.
- 1736 – Abdykacja króla Stanisława Leszczyńskiego.
- 1863 – Ludwik Mierosławski został dyktatorem powstania styczniowego.
- 1902 – Rozpoczęło działalność Łomżyńskie Towarzystwo Wioślarskie.
- 1919:
- 1938 – Generał Tadeusz Kutrzeba, w przedstawionych marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu założeniach planu wojny z Niemcami, określił przewagę militarną Niemiec jako trzykrotną.
- 1945 – Armia Czerwona zajęła miasta: Bydgoszcz, Kalwaria Zebrzydowska, Nakło nad Notecią, Osiek nad Notecią, Szamotuły, Tolkmicko, Wadowice i Wolsztyn.
- 1951 – Władze państwowe usunęły administratorów diecezji na Ziemiach Odzyskanych.
- 1953 – Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Krakowie zakończył się proces księży kurii krakowskiej.
- 1955 – Premiera filmu Pokolenie.
- 1965 – Premiera filmu Zakochani są między nami.
- 1966 – W I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej w Warszawie dokonano pierwszego w Polsce udanego zabiegu przeszczepienia narządu (nerki). 19-letnia pacjentka zmarła 16 lipca 1966 roku na zapalenie trzustki z pracującą nerką.
- 1980 – Odbyły się pierwsze w historii zawody Pucharu Świata w skokach narciarskich w Zakopanem. Pierwsze miejsce zajął Polak Stanisław Bobak.
- 1982 – Sejm uchwalił Kartę Nauczyciela.
- 1984 – Sejm uchwalił ustawę o prawie prasowym.
- 1991 – Rada Ministrów powołała pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej.
- 1996 – Rząd Józefa Oleksego podał się do dymisji.
- 2005 – Na warszawskich Powązkach został pochowany z honorami wojskowymi Jan Nowak-Jeziorański.
- 2012 – Polska podpisała ACTA
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 1565 – Armia koalicji sułtanatów dekańskich rozgromiła armię Królestwa Widźajanagaru w bitwie pod Talikotą na południu Indii.
- 1654 – Wojna holendersko-portugalska o Brazylię: skapitulowały ostatnie holenderskie oddziały w Recife.
- 1679 – Wojna Francji z koalicją: Francja i Szwecja podpisały traktat pokojowy z Cesarstwem Niemieckim, w którym Francuzi uzyskali potwierdzenie swych praw do Alzacji i Lotaryngii.
- 1699 – Święta Liga i Imperium osmańskie zawarły pokój w Karłowicach; Rzeczpospolita odzyskała Podole.
- 1788 – Założono pierwszą osadę w Australii, znajdującą się na terenie dzisiejszego Sydney. Na pamiątkę tego wydarzenia 26 stycznia ustanowiono australijskim świętem narodowym.
- 1790 – W Burgtheater w Wiedniu odbyła się prapremiera opery Così fan tutte Wolfganga Amadeusza Mozarta.
- 1797 – Austria, Prusy i Rosja podpisały w Sankt Petersburgu ostateczną konwencję rozbiorową głoszącą, że nazwa Królestwa Polskiego ma być wymazana na zawsze z map.
- 1808 – W australijskiej Nowej Południowej Walii doszło do tzw. "puczu rumowego" i uwięzienia gubernatora, dokonanego przez zbuntowanych oficerów New South Wales Corps.
- 1835 – Królowa Portugalii Maria II poślubiła księcia Leuchtenbergu, Karola Augusta.
- 1837 – Michigan jako 26. stan dołączył do Unii.
- 1838 – W Tennessee została wprowadzona prohibicja.
- 1841 – Wielka Brytania rozpoczęła okupację Hongkongu.
- 1861 – Wojna secesyjna: Luizjana ogłosiła wystąpienie z Unii.
- 1871 – Rzym został oficjalnie stolicą zjednoczonych Włoch.
- 1875 – Amerykanin George Green opatentował elektryczne wiertło dentystyczne.
- 1885 – Mahdyści zdobyli Chartum.
- 1905 – W kopalni pod Pretorią został znaleziony największy i najczystszy diament Cullinan.
- 1911:
- 1915 – W Kolorado utworzono Park Narodowy Gór Skalistych.
- 1924:
- 1930:
- 1934 – W Berlinie podpisano niemiecko-polską deklarację o nieagresji.
- 1937 – Rząd III Rzeszy wydał Ustawę o Dużym Hamburgu, na mocy której pruskie miasta Altona, Harburg-Wilhelmsburg i Wandsbek oraz hamburski Bergedorf straciły swoją samodzielność i stały się częścią Hamburga z dniem 1 kwietnia 1937.
- 1939 – Wojna domowa w Hiszpanii: wojska frankistowskie zdobyły Barcelonę.
- 1942 – Pierwsze oddziały amerykańskiej armii przybyły do Europy, lądując w porcie Belfast.
- 1944 – Opublikowano komunikat z prac Komisji Nikołaja Burdenki w sprawie zbrodni katyńskiej, wskazujący na winę Niemców i zawierający zawyżone dane na temat liczby ofiar zbrodni pochowanych w Katyniu.
- 1945 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca odrzutowego McDonnell FH-1 Phantom.
- 1947 – W katastrofie samolotu DC-3 linii KLM na lotnisku w Kopenhadze zginęły 22 osoby, w tym szwedzki książę Gustaw Adolf i amerykańska śpiewaczka operowa Grace Moore.
- 1949:
- 1950 – Indie ogłosiły się republiką. Do tej pory były dominium z brytyjskim monarchą jako głową państwa.
- 1952 – Jumdżaagijn Cedenbal został premierem Mongolii.
- 1954 – Mosze Szaret został premierem Izraela.
- 1956:
- 1958 – 167 osób zginęło w katastrofie promu Nankai Maru u wybrzeży japońskiej wyspy Awaji.
- 1962 – NASA wystrzeliła sondę księżycową Ranger 3.
- 1963 – Odbyło się referendum w sprawie ogłoszonego przez szacha Iranu Mohammeda Rezę Pahlawiego programu modernizacji kraju (tzw. Białej Rewolucji).
- 1966 – Harold Holt został premierem Australii.
- 1971 – Powódź błyskawiczna w Canberze w wyniku której zginęło 7 osób, 15 zostało rannych.
- 1972 – 27 osób zginęło w wyniku dokonanego przez chorwackich nacjonalistów zamachu bombowego na jugosłowiański samolot McDonnell Douglas DC-9 nad Czechosłowacją. Katastrofę cudem przeżyła stewardessa Vesna Vulović, która spadła z wysokości ponad 10 km.
- 1974:
- 1976 – Premiera filmu Nakarmić kruki.
- 1980 – Izrael i Egipt nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 1990 – Obrączkowe zaćmienie słońca nad Antarktydą i południowym Atlantykiem.
- 1991 – Prezydent Somalii Mohammed Siad Barre został obalony w wyniku zamachu stanu.
- 1993 – Václav Havel został wybrany przez parlament na prezydenta Czech.
- 1994 – Rada Najwyższa Białorusi odwołała Stanisława Szuszkiewicza z funkcji przewodniczącego parlamentu i głowy państwa.
- 2000 – Utworzono Związek Rosji i Białorusi.
- 2001:
- 2004 – Prezydent Hamid Karzaj podpisał nową konstytucję Afganistanu.
- 2005:
- 2007 – Michel Platini został prezydentem UEFA.
- 2009:
- 2010 – Urzędujący prezydent Mahinda Rajapakse zwyciężył ponownie w wyborach prezydenckich na Sri Lance.
Urodzili się [edytuj]
- 1497 – Go-Nara, cesarz Japonii (zm. 1557)
- 1698 – Jan Małachowski, kanclerz wielki koronny (zm. 1762)
- 1763 – Karol XIV Jan, król Szwecji i Norwegii (zm. 1844)
- 1781 – Ludwig Achim von Arnim, niemiecki pisarz (zm. 1831)
- 1784 – Paweł Straszyński, polski duchowny katolicki, biskup (zm. 1847)
- 1789 – Józef Damse, polski kompozytor, dyrygent, aktor (zm. 1852)
- 1790 – Aleksandr Lüders, hrabia, rosyjski generał, namiestnik Królestwa Polskiego (zm. 1874)
- 1797 – Matija Čop, słoweński językoznawca (zm. 1835)
- 1802 – Wincencja Maria Poloni, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1855)
- 1804 – Eugène Sue, francuski pisarz (zm. 1857)
- 1805 – Johann Still, spiskoniemiecki przewodnik tatrzański, nauczyciel, rolnik, pszczelarz, muzykant (zm. 1890)
- 1809 – Jan Krzeptowski, polski muzyk, gawędziarz (zm. 1894)
- 1831 – Anton de Bary, niemiecki botanik, mikolog, fitopatolog (zm. 1888)
- 1857 – Trinlej Gjaco, dalajlama, przywódca Tybetu (zm. 1875)
- 1865 – Sabino Arana, baskijski działacz niepodległościowy (zm. 1903)
- 1876 – Jan Sosnowski, polski fizjolog, rektor SGGW (zm. 1938)
- 1880 – Douglas MacArthur, amerykański dowódca wojskowy, generał (zm. 1964)
- 1881 – Walter Krueger, amerykański generał i dowódca wojskowy (zm. 1967)
- 1882 – André Rischmann, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1955)
- 1884 – Edward Sapir, amerykański językoznawca, antropolog, krytyk literacki i muzyczny, poeta, kompozytor (zm. 1939)
- 1891 – August Froehlich, niemiecki ksiądz katolicki, przeciwnik nazizmu, zamęczony za obronę polskich robotników przymusowych (zm. 1942)
- 1896 – Maria Ossowska, polska etyk, socjolog (zm. 1974)
- 1898 – Katarzyna Kobro, polska rzeźbiarka (zm. 1951)
- 1904 – Seán MacBride, irlandzki polityk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1988)
- 1907 – Hans Selye, kanadyjski endokrynolog, fizjopatolog (zm. 1982)
- 1908:
- 1909 – René Etiemble, francuski pisarz, historyk literatury (zm. 2002)
- 1910:
- 1911:
- 1913 – Hanna Muszyńska-Hoffmanowa, polska pisarka (zm. 1995)
- 1915 – Konrad Łapin, polski pisarz, poeta, radiowiec (zm. 2009)
- 1918:
- 1919 – Bill Nicholson, angielski piłkarz (zm. 2004)
- 1921:
- 1924:
-
- 1925:
- 1927:
- 1928:
- 1929 – Waldemar Podgórski, polski reżyser filmowy
- 1930 – Lionel Cox, australijski kolarz szosowy (zm. 2010)
- 1931:
- 1932 – Clement Dodd, jamajski producent muzyki reggae (zm. 2004)
- 1933:
- 1934 – Jerzy Griaznow, rosyjski duchowny prawosławny, biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego (zm. 2011)
- 1935:
- 1936:
- 1941 – Scott Glenn, amerykański aktor
- 1943 – Jeremy Rifkin, amerykański ekonomista, politolog, publicysta
- 1944:
- 1945:
- 1946 – Christopher Hampton, brytyjski dramatopisarz
- 1947:
- 1949:
- 1950:
- 1951:
- 1952:
- 1953 – Anders Fogh Rasmussen, duński polityk, premier Danii
- 1954 – Uładzimir Żbanau, białoruski rzeźbiarz (zm. 2012)
- 1955 – Eddie Van Halen, amerykański muzyk
- 1957 – Tadeusz Reschke, polski koszykarz
- 1958 – Anita Baker, amerykańska piosenkarka
- 1959:
- 1960:
- 1961:
- 1962 – Oscar Ruggeri, argentyński piłkarz, trener piłkarski
- 1963:
- 1964:
- 1965 – Dariusz Kordek, polski aktor
- 1966 – Stachursky, polski piosenkarz
- 1968 – Jan Jansson, szwedzki piłkarz
- 1970:
- 1971 – Ricardo Rojas, paragwajski piłkarz
- 1972 – Werner Rathmayr, austriacki skoczek narciarski
- 1973 – Rafał Ulatowski, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1975:
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979 – Sara Rue, amerykańska aktorka
- 1980:
- 1981:
- 1984 – Grzegorz Wojtkowiak, polski piłkarz
- 1986 – Olga Brózda, polska tenisistka
- 1989 – Emily Hughes, amerykańska łyżwiarka figurowa
- 1990:
- 724 – Jazid II, kalif (ur. 687)
- 1574 – Marcin Helwig, śląski pedagog, kartograf (ur. 1516)
- 1630 – Henry Briggs, angielski matematyk, astronom (ur. 1561)
- 1786 – Hans Joachim von Ziethen, pruski generał kawalerii (ur. 1699)
- 1795 – Johann Christoph Friedrich Bach, niemiecki kompozytor (ur. 1732)
- 1823 – Edward Jenner, brytyjski lekarz, odkrywca szczepień ochronnych przeciw ospie (ur. 1749)
- 1824 – Théodore Géricault, francuski malarz (ur. 1791)
- 1855 – Gérard de Nerval, francuski pisarz (ur. 1808)
- 1860 – Wilhelmine Schröder-Devrient – niemiecka śpiewaczka operowa, sopran (ur. 1804)
- 1870 – Achille Charles de Broglie, francuski polityk, premier Francji (ur. 1785)
- 1885 – Charles Gordon, brytyjski generał (ur. 1833)
- 1895 – Arthur Cayley, brytyjski matematyk, prawnik (ur. 1821)
- 1915 – Akaki Cereteli, gruziński pisarz (ur. 1840)
- 1917 – Antonina Domańska, polska pisarka (ur. 1853)
- 1942 – Felix Hausdorff, niemiecki matematyk (ur. 1868)
- 1943:
- 1948 – John Lomax, amerykański muzykolog, folklorysta (ur. 1867)
- 1962 – Lucky Luciano, amerykański gangster (ur. 1897)
- 1964 – Xawery Dunikowski, polski rzeźbiarz (ur. 1875)
- 1972:
- 1973 – Edward G. Robinson, amerykański aktor pochodzenia rumuńskiego (ur. 1893)
- 1979 – Nelson Rockefeller, amerykański polityk, wiceprezydent USA (ur. 1908)
- 1980 – Antoni Rząsa, polski rzeźbiarz, pedagog (ur. 1919)
- 1987:
- 1990 – Dodo Abaszydze, gruziński aktor, reżyser (ur. 1924)
- 1992 – José Ferrer, portorykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1912)
- 1993 – Robert Jacobsen, duński rzeźbiarz (ur. 1912)
- 1994 – Aleś Adamowicz, białoruski pisarz (ur. 1927)
- 1997 – Mira Zimińska-Sygietyńska, polska aktorka, reżyser, pedagog, dyrektor zespołu Mazowsze (ur. 1901)
- 2000 – Don Budge, amerykański tenisista (ur. 1915)
- 2003 – Walerij Brumel, rosyjski lekkoatleta, skoczek wzwyż (ur. 1942)
- 2004:
- 2006 – Miron Kertyczak, polski działacz społeczny (ur. 1955)
- 2008 – Georges Habasz, palestyński terrorysta (ur. 1926)
- 2009 – Leroy Cooper, amerykański muzyk, saksofonista (ur. 1929)
- 2010 – Juliusz Bardach, polski prawnik, historyk prawa (ur. 1914)
- 2011 – Mojmír Horyna, czeski historyk sztuki (ur. 1945)
- 2012:
- 2013:
Przypisy
