Kiersztanowo (powiat ostródzki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kiersztanowo
Zabytkowy spichlerz w Kiersztanowie
Zabytkowy spichlerz w Kiersztanowie
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Grunwald
Sołectwo Kiersztanowo
Liczba ludności (2006) 210
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-107
Tablice rejestracyjne NOS
SIMC 0474815
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kiersztanowo
Kiersztanowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kiersztanowo
Kiersztanowo
Ziemia 53°33′47″N 20°08′02″E/53,563056 20,133889

Kiersztanowo (niem. Gross Kirsteinsdorf) – osada położona w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Grunwald, dawny majątek ziemski położony 4 km na wschód od Gierzwałdu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nadanie dóbr rycerskich miało miejsce w 1325 przez komtura dzierzgońskiego - Luthera von Braunschweig rycerzowi Hannsowi von Ottaz. Majątek długo należał do rodu Brickhan, następnie do Fincka von Finckensteina w XVIII i w I połowie XIX w. baronów Schleinitz. W końcu XIX w. dobra rozciągały się na prawie 1400 ha. Należały do nich dwa folwarki. Właścicielem majątku był von Plötz, który zapewne zbankrutował, bo już w początkach XX w. majątek przeszedł na własność skarbu państwa. Wówczas wydzierżawił go John Peacock, Anglik, który gospodarzył w Kiersztanowie do 1945 r.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dość dobrze zachowało się założenie dworsko-parkowe z częścią gospodarczą, o interesującej kompozycji. Zespół budynków rozpościera się na osi głównej ograniczonej z jednej strony dworem, a drugiej kościołem. Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1410 r. Źródła mówią o zabójstwie miejscowego pastora i spaleniu kościoła. Wieś została zniszczona przez wojska. Kolejny kościół został doszczętnie zniszczony przez wojska francuskie w 1812. Obecnie istniejący kościół pochodzi z 1893. Kamień węgielny został wmurowany w wigilię Bożego Narodzenia w 1892. Fundatorem świątyni był ostatni dziedzic, Albert von Plötz. Projekt uzyskał wsparcie cesarzowej Niemiec i królowej Prus Wschodnich, Augusty Wiktorii. Cesarzowa ufundowała również organy i dzwony. Malowidła zdobiące ołtarz, ambonę, ławki i poddasze wykonała baronowa Agnieszka von Plötz. W czasie wojny dzwonnica została zniszczona, a dzwony zrabowane, po czym kościół przeszedł w ręce parafii rzymskokatolickiej. W piwnicach kościoła znajduje się krypta rodziny von Plötz, a przy kościele stary ewangelicki cmentarz. Dwór pochodzi z 1900. We wsi zachował się również zabytkowy spichlerz z 1870.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]