Kleiszcze smakowite
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Kleiszcze smakowite | |
|---|---|
_fruit_at_Narendrapur_W_IMG_4099.jpg) |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | mydleńcowce |
| Rodzina | rutowate |
| Rodzaj | kleiszcze |
| Gatunek | kleiszcze smakowite |
| Nazwa systematyczna | |
| Aegle marmelos (L.) Corrêa Trans. Linn. Soc. 5:223. 1800 |
|
| Synonimy | |
|
Belou marmelos (L.) A. Lyons, |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
_tree_at_Narendrapur_W_IMG_4116.jpg)
Kleiszcze smakowite (Aegle marmelos), syn. klejowiec jadalny – gatunek rośliny należący do rodziny rutowatych. Pochodzi z Półwyspu Indyjskiego i Indochin, jest uprawiany również w innych rejonach[2].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Cierniste drzewo osiągające wysokość do 20 m.
- Liście
- 3-listkowe, złożone z podłużnie eliptycznych listków.
- Kwiaty
- Zebrane w szczytowe lub boczne grona. Kwiaty białozielone, dość duże, pachnące, złożone z 4-5 płatków korony, 1 słupka i 8 lub więcej pręcików.
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina uprawna. Jest uprawiany w Indiach i na Jawie.
- Roślina lecznicza. Ma działanie przeciwbiegunkowe[3].
- Sztuka kulinarna: Z owoców wytwarza się soki, dżemy, konfitury i napoje.
- Sok niedojrzałych owoców dodaje się do zaprawy murarskiej, co powoduje zwiększenie jej nieprzepuszczalności dla wody.
Znaczenie w hinduizmie [edytuj]
- Drzewo to, nazywane w Indiach बिल्व bilwa lub बेल bel, otaczane jest kultem przez hinduistów. Patronują mu Parwati, Surja i Lakszmi. Pod tym drzewem praktyki medytacji upodobał sobie też Śiwa[4]. Liście klejowca wykorzystywane są do celów rytualnych podczas święta Mahaśiwaratri. Wtedy dekoruje się nimi szczyt lingi w świątyniach śiwaickich.
- Znaczenie jego części opisuje Skandapurana: bogini Giridźa zamieszkuje jego korzenie, boginie Maheśwari i Lakszmi mieszkają w pniu, natomiast Dukszajani w gałęziach, Parwati w liściach, Gauri w kwiatach[5].
- Literatura wedyjska uznaje to drzewo za jadźńawrykszas, czyli jeden z jedenastu gatunków drzew indyjskich, odpowiednich do wyrobu przyrządów stosowanych w trakcie ceremonii ogniowych jadźńa [6] .
- Liście i drewno używane są w ceremonii pudźy samagri i ognia hawan [7] .
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
- ↑ Konsekwencje wycofania antybiotykowych stymulatorów wzrostu z żywienia zwierząt. [dostęp 10 czerwca 2008].
- ↑ Mahaśiwaratri. W: Natalia Goraj: Mitologie świata:Hindusi. Wyd. 1. Warszawa: New Media Concept sp. z o.o., 2008, s. 126, seria: Mitologie świata. ISBN 978-83-89840-06-6.
- ↑ G.Chatterjee , "Sacret hindu symbols" s.98-99
- ↑ Yajna implements. W: Sannyasi Gyanshruti, Sannyasi Srividyananda: Yajna. A Comperehensive Survey. Wyd. 1. Munger, Bihar, India: Yoga Publications Trust, 2006, s. 114. ISBN 81-86336-47-8. (ang.)
- ↑ Hindus, however, regard the Bel tree as a plant of Lord Shiva : Bel (ang.). Haryana Flora. [dostęp 2010-07-04].
Bibliografia [edytuj]
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
