Kolchicyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kolchicyna
Kolchicyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C22H25NO6
Masa molowa 399,44 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 64-86-8
PubChem 6167[2]
DrugBank DB01394[1]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC M04 AC01

Kolchicynaorganiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów o silnie toksycznym działaniu, także lek stosowany w leczeniu dny moczanowej.

Otrzymywany jest z nasion zimowita jesiennego (Colchicum autumnale). Dawka śmiertelna to ok. 1 mg/kg masy ciała. W dawkach terapeutycznych wykazuje działanie przeciwzapalne, antymikrotubularne (zatrzymując podział komórki na etapie metafazy poprzez uniemożliwienie wytworzenia mikrotubul wrzeciona kariokinetycznego) i zmniejszające wytwarzanie kwasu moczowego.

Nawet dawki lecznicze są toksyczne, dłuższe stosowanie na skutek odkładania się trucizny w tkankach doprowadza do wyłysienia, agranulocytozy, zahamowania spermatogenezy. Trucizna wydala się słabo, po iniekcji 3 mg po 24 h z organizmu znika 70-90% dawki wyjściowej. Jednorazowa dawka lecznicza to maksymalnie 1,5 mg, dobowa – < 5 mg.

Związek ten wykazuje różnorodne działania na organizmy żywe, głównie związane z oddziaływaniem na cytoszkielet. Znany jest szczególnie ze zdolności do upośledzania segregacji chromosomów podczas podziału komórki co doprowadza do powstania komórek o zduplikowanym garniturze chromosomów. W ten sposób daje się stosunkowo łatwo uzyskać rośliny poliploidalne, interesujące zarówno ze względów użytkowych jak i teoretycznych.

Kolchicyna jest stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej, odkładania kryształów pirofosforanu wapnia (chondrokalcynoza)[4], oraz w leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej (ang. FMF). Ze względu na toksyczność rzadziej bywa stosowana w leczeniu przewlekłym.

Kolchicyna wraz z NLPZ jest lekiem z wyboru w zapaleniu osierdzia[5].

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kolchicyna w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Kolchicyna – karta leku (DB01394) (ang.). DrugBank.
  2. Kolchicyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Kolchicyna (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2010-08-10].
  4. Zhang W., Doherty M., Pascual E. i wsp.: EULAR recommendations for calcium pyrophosphate deposition. Part II: management. Ann. Rheum. Dis., 2011; 70: 571-575. DOI: 10.1136/ard.2010.139 360
  5. Choroby Wewnętrzne 2011, Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.