Kwas moczowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kwas moczowy
Kwas moczowy, tautomer ketonowy Kwas moczowy
Kwas moczowy, tautomer ketonowy
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H4O3N4
Masa molowa 168,11 g/mol
Wygląd białe kryształy
Identyfikacja
Numer CAS 69-93-2
PubChem 1175[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kwas moczowy (2,6,8-trioksypuryna) – organiczny związek chemiczny, pochodna puryny.

Tworzy białe kryształy trudno rozpuszczalne w wodzie. Kryształy kwasu moczowego w temperaturze 400 °C rozkładają się, wydzielając cyjanowodór. Ulega tautomerii laktamowo-laktimowej, co zwiększa jego charakter kwasowy, wynikający zasadniczo z tego, że jest on imidem.

U zwierząt jest produktem metabolizmu azotowego. U zwierząt urikotelicznych (ptaki, większość gadów, niektóre owady i ślimaki lądowe) do 90% zbędnego azotu wydala się jako kwas moczowy. U ssaków kwas moczowy występuje w małych ilościach we krwi, wątrobie, śledzionie i w moczu.

U człowieka i małp człekokształtnych jest końcowym produktem metabolizmu zasad purynowych pochodzących z pokarmu, z syntezy de novo oraz z rozpadu endogennych kwasów nukleinowych. Około 75% kwasu moczowego jest wydalane z moczem, 25% przechodzi do przewodu pokarmowego i jest rozkładane przez bakterie jelitowe.

Stężenie kwasu moczowego we krwi osób zdrowych wynosi 180-420 µmol/l (3-7 mg/dl). Z moczem wydala się średnio 500 mg kwasu moczowego w ciągu doby w postaci wolnej lub w formie soli (zależnie od pH moczu). Kwas moczowy jest trudno rozpuszczalny w wodzie i w środowisku kwaśnym może odkładać się w stawach powodując dnę moczanową i w nerkach tworząc kamienie moczanowe. W środowisku zasadowym tworzy łatwo rozpuszczalne moczany.

Hiperurykemia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Hiperurykemia.

Hiperurykemia, czyli podwyższenie stężenia kwasu moczowego we krwi występuje u człowieka m.in. w: dnie moczanowej, ostrej niewydolności nerek, zespole lizy nowotworu po chemioterapii, podczas leczenia niektórymi lekami moczopędnymi.

Lekiem stosowanym w leczeniu stanów z podwyższonym stężeniem kwasu moczowego we krwi jest allopurinol.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 CRC Handbook of Chemistry and Physics. Wyd. 83th. Boca Raton: CRC Press, 2003, s. 3-512; 8-96.
  2. Kwas moczowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.