Koszuty (powiat średzki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Koszuty
Dwór w Koszutach
Dwór w Koszutach
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat średzki
Gmina Środa Wielkopolska
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 63-000
(poczta: Środa Wielkopolska)
Tablice rejestracyjne PSR
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Koszuty"
Koszuty
52°14′04″N 17°11′37″E / 52.23444, 17.19361Na mapach: 52°14′04″N 17°11′37″E / 52.23444, 17.19361
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Koszutywieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska, na Równinie Wrzesińskiej, przy trasie drogi krajowej nr 11. Wieś jest siedzibą sołectwa w którego skład wchodzą również miejscowości Brzeziny i Koszuty-Huby.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

Ze wsi Koszuty wywodzi się rodzina Koszuckich herbu Leszczyc; do tej rodziny wieś należała od XIV do początku XVIII wieku. Później Koszuty przeszły w ręce Rekowskich, a w 1875 poprzez ślub Marii Rekowskiej z Witoldem Kosińskim herbu Rawicz, potomkiem generała napoleońskiego Amilkara Kosińskiego w posiadanie Kosińskich. Po bezpotomnej śmierci Marii i Witolda majątek powrócił w 1928 w ręce rodziny Rekowskich. W 1941 Rekowscy (Kazimierz i jego żona Gabriela z Małachowskich) zostali wysiedleni przez Niemców, a Koszuty przekazano pod zarząd niemieckiej rodziny Kottke.

W latach 1971–2005 Koszuty były uznane przez rząd za miejscowość posiadającą warunki do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, dzięki czemu mogły być prowadzone tu zakłady lecznictwa[1].

[edytuj] Zabytki

  • Późnobarokowy dwór parterowy z czterema narożnymi alkierzami i mieszkalnym poddaszem, kryty gontem. Modrzewiowy dwór o konstrukcji szkieletowej wzniesiono w drugiej połowie XVIII wieku, prawdopodobnie przebudowując wcześniejszą siedzibę Koszuckich z 1567 (jak świadczy inskrypcja na belce}. W XIX wieku rozbudowano dwór dodając murowane alkierze frontowe, powiększając alkierze od ogrodu i dodając werandę na elewacji frontowej. W 1902, dzięki kolejnej przebudowie, dwór zyskał piętrowy owalny ryzalit mieszczący salon. Z tych czasów pochodzi też łamany dach czterospadowy (tak zwany dach polski) nad głównym budynkiem (nad alkierzami dach kopulasty). Obecnie jest siedzibą "Muzeum Ziemi Średzkiej" (ekspozycje etnograficzno-historyczne).
  • Dwór w niewielkim (4 ha) parku, obecnie rekonstruowanym według zachowanych planów z 1830. W parku zabudowania gospodarcze, elementy architektury ogrodowej oraz posąg Marii i Witolda Kosińskich.
  • Neobarokowy kościół z lat 20. XX wieku i pomnik nagrobny pułkownika Michała Kuszela, powstańca listopadowego, który zmarł w Koszutach w 1856.
  • Zespół trzech XVIII-wiecznych wiatrakówkoźlaków, które zostały przeniesione z Jarosławca, Pałczyna i Pięczkowa[2].

Przypisy

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 1970 r. ws. rozciągnięcia niektórych przepisów o uzdrowiskach na inne miejscowości (Dz. U. z 1970 r. Nr 31, poz. 260)
  2. Katarzyna Firlej, Sławomir Adamczak Wielkopolska i Ziemia Lubuska, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2006, str. 66, ISBN 83-7304-589-9

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach