Województwo wielkopolskie

Województwo wielkopolskie
Herb województwa Flaga województwa
Województwo wielkopolskie na mapie Polski
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Poznań
Urząd Wojewódzki	Poznań, al. Niepodległości 16/18
Wojewoda	Piotr Florek
Urząd Marszałkowski	Poznań, al. Niepodległości 18
Marszałek	Marek Woźniak
Powierzchnia	29 826,51 km²
Ludność	3 419 426 mieszk. (2010)
Gęstość zaludnienia	114 mieszk./km²
Urbanizacja	55,9%
Tablica rejestracyjna	P
TERYT	30
Kod ISO	PL-WP
Podział administracyjny województwa wielkopolskiego powiaty grodzkie 4 ziemskie 31 gminy miejskie 19 miejsko-wiejskie 90 wiejskie 117
Adres urzędu wojewódzkiego	al. Niepodległości 16/18 61-713 Poznań
Wielkopolski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa wielkopolskiego

Kopalnia Węgla Brunatnego Konin

Pomnik przyrody – Dąb Sokół w Giewartowie

Pojezierze Wielkopolskie

Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 powiaty grodzkie, 31 powiatów ziemskich i 226 gmin; siedzibą wojewody i zarządu województwa jest Poznań.

Województwo wielkopolskie zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem powierzchni i trzecie pod względem liczby ludności.

Na obszarze województwa leży aglomeracja kalisko-ostrowska i aglomeracja poznańska oraz Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy, Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego i Poznański Okręg Przemysłowy.

Położenie

Województwa wielkopolskiego nie można jednoznacznie utożsamiać z historyczną Wielkopolską, gdyż nie należą do niego m.in.:

• Międzyrzecz
• Wschowa
• Żnin

W skład województwa wchodzą natomiast m.in.:

• Turek (ziemia sieradzka)
• Ostrzeszów, Kępno (ziemia wieluńska)
• cztery gminy śląskie: gmina Wijewo, gmina Perzów, gmina Bralin, gmina Rychtal
• Okonek (Pomorze Tylne)

Sąsiednie województwa:

• województwo dolnośląskie
• województwo kujawsko-pomorskie
• województwo lubuskie
• województwo łódzkie
• województwo opolskie
• województwo pomorskie
• województwo zachodniopomorskie

Historia

Województwo wielkopolskie utworzono 1 stycznia 1999 z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

• poznańskiego (w całości)
• konińskiego (oprócz gmin Uniejów, Grabów i Świnice Warckie)
• pilskiego (oprócz gmin powiatu wałeckiego)
• leszczyńskiego (oprócz gmin powiatów górowskiego i wschowskiego)
• kaliskiego (oprócz gmin powiatów wieruszowskiego i oleśnickiego)
• zielonogórskiego (tylko gminy Wolsztyn, Siedlec i Zbąszyń)
• gorzowskiego (tylko gminy Międzychód i Miedzichowo)
• bydgoskiego (tylko gmina Trzemeszno)

Urbanizacja

Miasta województwa wielkopolskiego

Kościół parafialny pw. Matki Bożej Miłosierdzia w Swarzędzu, największym miastem niepowiatowym w województwie

 

Niektóre byłe miasta

Główna ulica Brdowa (ludność:1200)

 

W województwie wielkopolskim jest 109 miast, w tym 4 miasta na prawach powiatu. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców (malejąco). Powierzchnia wg GUS z 31 grudnia 2009 roku. Pogrubionym drukiem zostały oznaczone miasta powiatowe.

Herb	Miasto	Powiat	Ludność	Pow. (km2)	Gęst. zal. (os./km2)
	Poznań	grodzki	554221	261,85	2123
	Kalisz	grodzki	107019	69,42	1542
	Konin	grodzki	79516	82,2	969
	Piła	pilski	74638	102,68	728
	Ostrów Wielkopolski	ostrowski	72403	41,9	1728
	Gniezno	gnieźnieński	69526	40,89	1713
	Leszno	grodzki	64338	31,90	1999
	Swarzędz	poznański	30426	8,58	3493
	Krotoszyn	krotoszyński	30020	22,54	1309
	Śrem	śremski	29951	12,37	2419
	Luboń	poznański	29301	13,52	2230
	Września	wrzesiński	29121	12,73	2289
	Turek	turecki	28636	16,17	1774
	Jarocin	jarociński	26024	14,64	1773
	Wągrowiec	wągrowiecki	25060	17,83	1402
	Kościan	kościański	24049	8,79	2736
	Koło	kolski	22926	13,85	1658
	Środa Wielkopolska	średzki	22103	17,98	1224
	Rawicz	rawicki	21055	7,81	2694
	Gostyń	gostyński	20491	10,71	1914
	Chodzież	chodzieski	19498	12,77	1529
	Szamotuły	szamotulski	18873	10,11	1862
	Złotów	złotowski	18255	11,58	1576
	Oborniki	obornicki	17972	14,08	1269
	Pleszew	pleszewski	17604	13,14	1341
	Trzcianka	czarnkowsko-trzcianiecki	17233	18,29	942
	Nowy Tomyśl	nowotomyski	14952	5,2	2888
	Kępno	kepiński	14702	7,79	1895
	Ostrzeszów	ostrzeszowski	14413	12,13	1190
	Grodzisk Wielkopolski	grodziski	13991	18,21	766
	Słupca	słupecki	13945	10,31	1354
	Wolsztyn	wolsztyński	13398	4,78	2808
	Mosina	poznański	12418	13,78	900
	Wronki	szamotulski	11461	5,81	1973
	Czarnków	czarnkowsko-trzcianecki	11220	10,04	1118
	Rogoźno	obornicki	11337	11,24	988
	Międzychód	międzychodzki	10891	6,98	1564
	Murowana Goślina	poznański	10318	7,18	1601
	Puszczykowo	poznański	9602	16,11	594
	Opalenica	nowotomyski	9330	6,42	1440
	Kostrzyn	poznański	8993	8,03	1116
	Pobiedziska	poznański	8693	8,96	968
	Jastrowie	złotowski	8494	72,27	118
	Witkowo	gnieźnieński	7944	8,30	956
	Trzemeszno	gnieźnieński	7818	5,46	1436
	Pniewy	szamotulski	7780	9,32	830
	Kórnik	poznański	7215	6,08	1203
	Zbąszyń	nowotomyski	7195	5,42	1326
	Kłodawa	kolski	6702	4,32	1554
	Koźmin Wielkopolski	krotoszyński	6671	5,89	1134
	Krzyż Wielkopolski	czarnkowsko-trzcianecki	6300	5,83	1081
	Buk	poznański	6105	2,96	2061
	Sieraków	międzychodzki	6099	14,10	432
	Wieleń	czarnkowsko-trzcianecki	5875	4,32	1366
	Stęszew	poznański	5644	5,69	983
	Śmigiel	kościański	5526	5,30	1044
	Wyrzysk	pilski	5242	4,12	1270
	Czempiń	kościański	5198	3,32	1565
	Odolanów	ostrowski	5011	4,76	1054
	Nowe Skalmierzyce	ostrowski	4948	1,58	3140
	Zduny	krotoszyński	4501	6,14	725
	Golina	koniński	4380	3,52	1246
	Szamocin	chodzieski	4276	4,67	912
	Kleczew	koniński	4230	6,68	629
	Krobia	gostyński	4073	4,07	576
	Skoki	wągrowiecki	3972	11,20	355
	Okonek	złotowski	3867	20,03	193
	Ujście	pilski	3878	5,78	669
	Krajenka	złotowski	3684	3,76	979
	Sompolno	koniński	3621	6,21	581
	Miłosław	wrzesiński	3560	4,07	875
	Gołańcz	wągrowiecki	3375	12,64	267
	Tuliszków	turecki	3371	7,04	482
	Nekla	wrzesiński	3351	19,79	342
	Rakoniewice	grodziski	3322	3,37	977
	Pyzdry	wrzesiński	3203	12,16	263
	Ślesin	koniński	3182	7,18	443
	Miejska Górka	rawicki	3169	3,14	1009
	Kobylin	krotoszyński	3130	4,87	643
	Łobżenica	pilski	3090	3,25	951
	Margonin	chodzieski	2980	5,15	579
	Zagórów	słupecki	2974	3,44	865
	Bojanowo	rawicki	2960	2,34	1265
	Lwówek	nowotomyski	2939	3,16	930
	Poniec	gostyński	2849	3,48	819
	Sulmierzyce	krotoszyński	2829	29,29	97
	Książ Wielkopolski	śremski	2736	1,96	1396
	Wysoka	pilski	2728	4,82	566
	Rydzyna	leszczyński	2696	2,20	1225
	Kłecko	gnieźnieński	2648	9,61	276
	Czerniejewo	gnieźnieński	2612	10,20	256
	Borek Wielkopolski	gostyński	2527	6,16	410
	Rychwał	koniński	2370	9,70	244
	Obrzycko	szamotulski	2226	3,74	589
	Osieczna	leszczyński	2132	4,76	448
	Żerków	jarociński	2127	2,03	1048
	Raszków	ostrowski	2079	2,05	1014
	Pogorzela	gostyński	2015	4,36	462
	Dąbie	kolski	2003	8,86	226
	Ostroróg	szamotulski	1984	1,25	1587
	Grabów nad Prosną	ostrzeszowski	1960	2,58	760
	Jutrosin	rawicki	1908	1,62	1178
	Mikstat	ostrzeszowski	1832	2,49	736
	Przedecz	kolski	1780	2,98	597
	Wielichowo	grodziski	1736	1,24	1400
	Krzywiń	kościański	1630	2,27	718
	Stawiszyn	kaliski	1564	0,99	1580
	Dolsk	śremski	1527	6,2	247
	Dobra	turecki	1450	1,84	788
			1912830	1488,57	1285

Gospodarka

W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. wielkopolskiego wynosił 118,5 mld zł, co stanowiło 9,3% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 104,4% średniej krajowej, co plasowało wielkopolskie na 4. miejscu względem innych województw.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. wielkopolskiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 3248,50 zł, co lokowało je na 6. miejscu względem wszystkich województw.

W końcu czerwca 2011 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 128,3 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 8,6% do aktywnych zawodowo.

Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	3 419 426	100	1 760 667	51,49	1 658 759	48,51
powierzchnia	29 826,51 km²
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	114,64		59,3		55,61

Podział administracyjny

Miasta powiatowe województwa wielkopolskiego

Ratusz w Poznaniu

 

Ludność powiatów (31.12.2009)

Powiaty grodzkie

Powiaty grodzkie

Herb	Powiat	Ludność	Pow. (km²)	Gęst. zal. (os./km²)
	Kalisz	107 019	69,42	1541,6
	Konin	79 516	82,20	968,6
	Leszno	64 338	31,9	1999
	Poznań	554 221	261,85	2123,4

Powiaty ziemskie

Powiaty ziemskie

Herb	Powiat	Siedziba powiatu (ludność tys.)	Ludność	Pow. (km²)	Gęst. zal. (os./km²)	Urbanizacja (%)	Miasta
	chodzieski	Chodzież (19,5)	47389	680,58	70	58,5	Margonin Szamocin
	czarnkowsko-trzcianiecki	Czarnków (11,2)	86939	1808,19	48	46,4	Trzcianka Krzyż Wielkopolski Wieleń
	gnieźnieński	Gniezno (69,5)	141719	1254,34	113	63,9	Czerniejewo Kłecko Trzemeszno Witkowo
	gostyński	Gostyń (20,5)	76052	810,34	93,85	42	Borek Wielkopolski Krobia Pogorzela Poniec
	grodziski	Grodzisk Wielkopolski (14)	49903	643,72	77,5	38	Rakoniewice Wielichowo
	jarociński	Jarocin (26)	70821	587,7	120,5	39,65	Żerków
	kaliski	Kalisz (107)	81166	1160,02	70	1,9	Stawiszyn
	kępiński	Kępno (14,7)	55903	600,39	93,1	26,3
	kolski	Koło (23)	88274	1011,03	87,3	37,9	Dąbie Kłodawa Przedecz
	koniński	Konin (79,5)	125965	1578,71	79,8	14,1	Golina Kleczew Rychwał Sompolno Ślesin
	kościański	Kościan (24)	78205	722,53	108	46,5	Czempiń Krzywiń Śmigiel
	krotoszyński	Krotoszyn (29,5)	77440	714,23	108,4	60,2	Sulmierzyce Kobylin Koźmin Wielkopolski Zduny
	leszczyński	Leszno (64,3)	51722	804,65	64,3	9,3	Osieczna Rydzyna
	międzychodzki	Międzychód (10,9)	36646	736,66	49,7	46,4	Sieraków
	nowotomyski	Nowy Tomyśl (15)	72725	1011,67	71,9	47,3	Lwówek Opalenica Zbąszyń
	obornicki	Oborniki (15)	57042	712,65	80	50,8	Rogoźno
	ostrowski	Ostrów Wielkopolski (72,4)	159332	1160,65	137,3	53	Nowe Skalmierzyce Odolanów Raszków
	ostrzeszowski	Ostrzeszów (14,4)	54973	772,37	71,17	33,1	Grabów nad Prosną Mikstat
	pilski	Piła (74,6)	137562	1267,1	108,6	65,1	Łobżenica Ujście Wyrzysk Wysoka
	pleszewski	Pleszew (17,6)	62407	711,91	87,7	28,2
	poznański	Poznań (554,2)	319258	1899,61	168	40,1	Buk, Kostrzyn Kórnik, Luboń Mosina Murowana Goślina Pobiedziska Puszczykowo Stęszew Swarzędz
	rawicki	Rawicz (21)	59826	553,23	108,1	48,6	Bojanowo Jutrosin Miejska Górka
	słupecki	Słupca (13)	58516	837,91	69,8	28,9	Zagórów
	szamotulski	Szamotuły (13)	87260	1119,55	77,9	48,4	Obrzycko Ostroróg Pniewy Wronki
	średzki	Środa Wielkopolska (22)	55408	623,18	88,9	35,3
	śremski	Śrem (30)	59307	574,41	103,2	57,6	Dolsk Książ Wielkopolski
	turecki	Turek (28,7)	83961	929,4	90,3	40	Dobra Tuliszków
	wągrowiecki	Wągrowiec (25)	68552	1040,8	65,9	47,2	Gołańcz Skoki
	wolsztyński	Wolsztyn (13,4)	55591	680,03	81,7	24,1
	wrzesiński	Września (29,1)	74856	704,19	106,3	52,4	Miłosław Nekla Pyzdry
	złotowski	Złotów (18,2)	68737	1660,91	41,4	49,9	Jastrowie Krajenka Okonek

Warunki naturalne

Ukształtowanie powierzchni

Rzeźba terenu województwa wielkopolskiego, warunki geologiczne i glebowe zostały ukształtowane przez dwa zlodowacenia:

• przez zlodowacenie bałtyckie w części północnej i środkowej, gdzie teren jest nizinny, występują licznie jeziora Pojezierza Pomorskiego, Poznańskiego i Gnieźnieńskiego,
• przez zlodowacenie środkowopolskie w części południowej, gdzie występuje mniej urozmaicona rzeźba oraz brak jezior.

Najwyższym wzniesieniem Wielkopolski jest Kobyla Góra (284 m n.p.m.) w paśmie Wzgórz Ostrzeszowskich, najniżej położony obszar w dolinie Warty u ujścia Noteci (21 m n.p.m.) w północno-zachodniej części regionu. Przeważają gleby bielicowe i rdzawe stanowiące 60% powierzchni oraz płowe i brunatne – 20%, pozostałe to głównie gleby obszarów podmokłych (opadowo-glejowe, glejobielicowe, murszowo-torfowe, mady rzeczne).

Powierzchnię około 800 tys. ha zajmują lasy, co stanowi 25,8% powierzchni całkowitej regionu.

Na pojezierzach w części północnej i środkowej regionu występuje ok. 800 jezior, w tym 58% o powierzchni do 10 ha i 8% o powierzchni powyżej 100 ha. Największy zbiornik naturalny Wielkopolski to Jezioro Powidzkie (1036 ha) na Pojezierzu Gnieźnieńskim.

Region wielkopolski leży w obrębie dorzecza Odry, przy czym 88% jego powierzchni odwadnia system cieków dorzecza Warty, a pozostałe 12% jest odwadniane przez systemy cieków Baryczy, Krzyckiego Rowu i Obrzycy. Jakość wód rzecznych jest w większości pozaklasowa, ale ich stan ulega stopniowej poprawie.

Geologia

Głównymi mineralnymi surowcami energetycznymi Wielkopolski są węgiel brunatny, gaz ziemny, ropa naftowa i torf.

Złoża węgla brunatnego eksploatuje się w rejonie Konina, Turku i Koła (KWB "Konin" i KWB "Adamów"), są bazą dla przemysłu energetycznego (Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin opalanej węglem brunatnym produkuje ponad 10% krajowej energii elektrycznej). Znaczne są też ilości złóż torfu, oblicza się, że jest ich 886 tys. ha o średniej miąższości 1,5 m. Odkryto złoża tego surowca o znaczeniu leczniczym – borowiny w Błażejewie, Ławicy i Mechnaczu. Ponadto bardzo duże pokłady węgla brunatnego zostały odkryte w okolicach Kościana. Jednak nie są one obecnie eksploatowane i prawdopodobnie ze względu na kosztowne przystosowanie tych terenów do budowy kopalni i konieczności przesiedlenia tysięcy ludzi nigdy nie będą.

Intensywnie eksploatuje się sól kamienną w kopalni soli w Kłodawie (około 20% krajowej produkcji). W Wapnie eksploatuje się bogate złoża gipsu.

Na całym obszarze województwa wielkopolskiego występują znaczne złoża kruszyw, surowców ceramicznych i kredy jeziornej.

W Kościanie działa obecnie największa i najnowocześniejsza w Polsce kopalnia gazu ziemnego. Zaopatruje ona w surowiec Ziemię Kościańską, oraz zielonogórskie elektrociepłownie. Szacuje się, że gaz z kopalni w Kościanie wystarczy na ok. 20 lat eksploatacji i praktycznie uniezależnia miejscową ludność przed skutkami kryzysu gazowego.

Klimat

Wielkopolska znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Im dalej na wschód tym bardziej zaznacza się kontynentalizm klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8,2 °C, ku północy spada do +7,6 °C, a na krańcach południowych i zachodnich osiąga +8,5 °C. Liczba dni w roku z pokrywą śnieżną dochodzi do 57 dni w Kaliszu.

Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Na Nizinie Południowowielkopolskiej wynosi ok. 228 dni i na północ od Gniezna i Szamotuł zaczyna powoli spadać do 216 dni na krańcach północnych.

Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Jednak region zmaga się z deficytem opadów, zwłaszcza we wschodniej części województwa (okolice Słupcy, Kazimierza Biskupiego, Kleczewa) gdzie spada czasem zaledwie 450 mm opadów w roku, co grozi stepowieniem terenu. Przypuszczalnie jest to skutkiem wykarczowania lasów oraz eksploatacji kopalni węgla brunatnego. Liczba opadów wzrasta na północnych i południowych (Ostrów Wielkopolski, Ostrzeszów) krańcach Wielkopolski ponad 650 mm. Przeważają wiatry zachodnie.

Ochrona przyrody

Stan na rok 2005:

• 1 park narodowy (Wielkopolski Park Narodowy) oraz fragment Drawieńskiego Parku Narodowego
• 12 parków krajobrazowych w tym 3 transgraniczne o łącznej powierzchni 174 569,88 ha, są to: Park Lednicki, Sierakowski, Pszczewski, Przemęcki, Powidzki, Puszcza Zielonka, Rogaliński, Promno, im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, Żerkowsko-Czeszewski, Nadwarciański, Dolina Baryczy.
• 96 rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 5632 ha
• 32 obszary chronionego krajobrazu (906 289 ha),
• 88 użytków ekologicznych
• 48 obszarów wytypowanych do ochrony w Sieci Natura 2000
• 3601 pomników przyrody

Powierzchnia obszarów prawnie chronionych: 932,6 tys. ha (9,0% prawnie chronionej powierzchni kraju)
w tym obszary chronionego krajobrazu – 78,9% parki krajobrazowe – 18,5% parki narodowe – 0,9% rezerwaty przyrody – 0,6%

Transport

Autostrada A2 – węzeł "Krzesiny" (Poznań-Nowe Miasto)

Port lotniczy Poznań-Ławica

W Wielkopolsce krzyżuje się kilka szlaków komunikacyjnych. Przez Poznań i Konin przebiega trasa z Europy Zachodniej do Rosji. W kierunku południowym biegnie międzynarodowa trasa z Gdańska przez Poznań i Leszno do Pragi i dalej na południe Europy. Budowana jest tu autostrada A2, która będzie biegła od granicy zachodniej przez Poznań i Warszawę do Moskwy.

Głównymi węzłami kolejowymi są tutaj: Poznań, Piła i Ostrów Wielkopolski. Pomiędzy Warszawą a Berlinem kursują pociągi EuroCity, które zapewniają szybkie połączenie komunikacyjne pomiędzy Poznaniem a Berlinem. Trasa ta została jako pierwsza w Polsce, dostosowana do europejskiego systemu szybkich przewozów.

Planowana jest budowa linii szybkiej kolei Y łączącej Kalisz i Poznań z Łodzią, Warszawą i Wrocławiem.

W Poznaniu znajduje sie także port lotniczy Poznań-Ławica. Lotnisko pod względem dynamiki przewozu pasażerów plasuje się na drugim miejscu w kraju.

Duże lotnisko powojskowe z długim betonowym pasem startowym znajduje się w Pile. Planowane jest tutaj stworzenie lotniska towarowego, a w przyszłości także pasażerskiego. W Michałkowie położonym ok. 5 km na północ od Ostrowa Wielkopolskiego znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego. Lotnisko posiada krótki utwardzony pas oraz lądowisko trawiaste przez co mogą tam lądować tylko niewielkie samoloty. Małe samoloty mogą również lądować na lotnisku szybowcowym w Lesznie.

Transport drogowy

Drogi krajowe w województwie wielkopolskim

Droga	Trasa	Obecna długość w województwie	Uwagi
2	granica państwa z Niemcami – Świecko – Nowy Tomyśl – Poznań – Konin – Warszawa – Siedlce – Terespol - granica państwa z Białorusią	?
A2	granica państwa z Niemcami – Świecko – Poznań – Łódź – Warszawa (węzeł "Konotopa") – ... – Warszawa (węzeł "Lubelska") – Biała Podlaska – Kukuryki – granica państwa z Białorusią	210 km	Istniejący odcinek: Trzciel – Dąbie
5	Świecie – Bydgoszcz – Gniezno – Poznań – Leszno – Wrocław – Bolków – Lubawka - granica państwa z Czechami	?
S5	A1 (Grudziądz) – Bydgoszcz – Poznań – Leszno – A8 (Wrocław)	5,5 km	W eksploatacji: obwodnica Śmigla
8	granica państwa z Czechami – Kudowa-Zdrój – Kłodzko – Wrocław – Oleśnica – Syców – Kępno – Wieluń – Bełchatów – Piotrków Trybunalski – Rawa Mazowiecka – Warszawa – Radzymin – Wyszków – Ostrów Mazowiecka – Zambrów – Białystok – Augustów – Budzisko – granica państwa z Litwą	?
S8	Wrocław (Psie Pole) – Kępno – Sieradz – A1 (Łódź) – ... – A1 (Piotrków Trybunalski) – Rawa Mazowiecka – Warszawa – Ostrów Mazowiecka – Zambrów – Choroszcz S19	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
10	granica państwa z Rosją – Lubieszyn – Szczecin – Stargard Szczeciński – Wałcz – Piła – Pawłówek – Białe Błota – Wypaleniska – Przyłubie – Toruń – Lipno – Sierpc – Drobin – Płońsk	?
S10	A6 (Szczecin) – Piła– Bydgoszcz – Toruń – S7 (Płońsk)	7,8 km	W eksploatacji: obwodnica Wyrzyska
11	Kołobrzeg – Koszalin – Piła – Poznań – Jarocin – Ostrów Wielkopolski – Kępno – Bytom	?
S11	Koszalin – Piła – Poznań – Ostrów Wielkopolski – Tarnowskie Góry – A1	20,2 km	W eksploatacji: Poznań - Krzesiny A2 – Kórnik, obwodnica Ostrowa Wielkopolskiego
12	granica państwa z Niemcami – Łęknica – Drożów 3 – Głogów – Leszno – Jarocin – Kalisz – Sieradz – Piotrków Trybunalski – Sulejów – Radom – Zwoleń – Puławy – Lublin – Dorohusk – granica państwa z Ukrainą	155 km
15	Trzebnica – Krotoszyn – Jarocin – Września – Gniezno – Strzelno – Inowrocław – Toruń – Ostróda	187 km
22	granica państwa z Niemcami – Kostrzyn nad Odrą – Gorzów Wielkopolski – Wałcz – Człuchów – Starogard Gdański – Malbork – Elbląg – Grzechotki – granica państwa z Rosją	?
24	Pniewy – Gorzyń – Skwierzyna – Wałdowice	?
25	Bobolice – Bydgoszcz – Inowrocław – Strzelno – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica	149 km
32	granica państwa z Niemcami – Gubinek – Zielona Góra – Sulechów – Wolsztyn - Grodzisk Wielkopolski - Stęszew	65,3 km
36	Prochowice – Lubin – Rawicz – Krotoszyn – Ostrów Wielkopolski	78,6 km
39	Łagiewniki – Strzelin – Brzeg – Namysłów – Kępno	24,1 km
72	Konin – Turek – Łódź – Rawa Mazowiecka	48,6 km
83	Turek – Sieradz	25,6 km
92	2 (Nowy Tomyśl) – Pniewy – Poznań – Września – Słupca – Konin – Kutno – Łowicz	?

Transport lotniczy

• port lotniczy Poznań-Ławica

Zobacz też

• poczet wojewodów wielkopolskich
• województwo środkowopolskie (wschodniowielkopolskie)
• polskie tablice rejestracyjne (wikisource)
• modernistyczny gmach Urzędu Wojewódzkiego

Linki zewnętrzne

• Serwis informacyjny CyberWielkopolska
• Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego
• Galeria Wielkopolska – fotografie zabytków
• Zamki, pałace i dwory Wielkopolski