Kozioł (muzyka)
 |
Ten artykuł od 2011-05 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Kozioł weselny (zwany inaczej białym) – odmiana dud, reprezentatywny instrumentem ludowym Regionu Kozła. Posiada jeden burdon (bąk) zakończony czarą głosową z mosiądzu i rogu bydlęcego. Jest nadmuchiwany dymką – mechanicznym mieszkiem, którego niegdyś używali kowale, tylko w większym rozmiarze.
Spis treści |
[edytuj] Etymologia
Nazwa pochodzi od worka pokrytego białym włosiem (skóra z kozła) i główki zdobiącej przebierkę – imitującej główkę prawdziwego kozła.
[edytuj] Dźwięk
Charakteryzuje się on miłą barwą dźwięku. Ma skalę dźwięków od h do c2, a po przedęciu (wydobycie na instr. dętym jednego z alikwotów dźwięku przez odpowiednie, silniejsze zadęcie i napięcie warg) od h do es2.
[edytuj] Popularność
Kozioł był swego czasu instrumentem ogromnie popularnym, będącym nawet symbolem kultury polskiej i oczywiście wielkopolskiej. Grano na nim nawet na dworze duńskiego króla Christiana IV. W kapeli towarzyszą mu skrzypce i klarnet ES.
[edytuj] Kozioł czarny
Jest zwany także ślubnym, co oczywiście sugeruje miejsca, w których na nim grywano. Nadmuchiwany jest podobnie jak kozioł biały (weselny) i ma jeden burdon. Worek jest z czarnej skóry bez włosia. Ma także mniejszy rozmiar, co razem z poprzednimi cechami odróżnia go od kozła białego. Jest, podobnie jak kozioł biały, reprezentatywnym instrumentem ludowym Zbąszynia i okolicy zwanej Regionem Kozła. Jego skala sięga od c1 do d2, a po przedęciu od c1 do f2.
[edytuj] Współcześni budowniczy instrumentu
We wsi Nądnia mieszka jeden z nielicznych w Polsce budowniczych kozłów, Marek Modrzyk oraz w Zbąszyniu Marcin Szczechowiak – młody budowniczy. Kozły budują jeszcze Henryk Skotarczyk ze Zbąszynia oraz Franciszek Hirt z Chrośnicy.
Sztandarowym utworem ludowym Regionu Kozła jest "Świniorz", który wysławił zespół Mazowsze w latach 70-tych XX wieku. Nauczanie gry na koźle jest kontynuowane w Zbąszyniu (H. Skotarczyk), Zbaszynku (J. Skrzypczak), Siedlcu (M. Szczechowiak), Babimoście (H. Skotarczyk) oraz Kargowej (M. Szczechowiak)
[edytuj] Cykliczne imprezy
W regionie odbywają się imprezy folklorystyczne: Biesiada Koźlarska w Zbąszyniu (Październik) oraz Konkurs Muzyki Ludowej w Kopanicy (Czerwiec). Muzycy prezentują się na wielu innych festiwalach w kraju i za granicą, m.in. w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą, Bukowinie Tatrzańskiej, Poznaniu, w Czechach, a także na Słowacji.
