Krążowniki lekkie typu Principe Alfonso

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krążowniki typu Principe Alfonso
Pruebas de mar cervera.jpg
"Almirante Cervera" na próbach
Opis typu
Kraj budowy  Hiszpania
Użytkownicy  Armada Española
Stocznia SECN w Ferrol
Wejście do służby 1925-1930
Wycofanie 1970
Zbudowane okręty 3
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 7475 t (standardowa)
9237 t (pełna)
Długość 176,63 m
Szerokość 16,46 m
Zanurzenie 6 m
Napęd 4 turbiny parowe o mocy łącznej 80 000 KM,
8 kotłów parowych, 4 śruby
Prędkość 33 węzły
Zasięg 5000 Mm przy 15 w.
Załoga 564 (zmienna)
Uzbrojenie 8 dział 152 mm (3xII, 2xI)
4 działa 102 mm plot (4xI)
2 działka 47 mm plot (2xI)
12 wt 533 mm
Opancerzenie burty do 76 mm, pokład do 50 mm, artyleria 12,7 mm

Krążowniki typu Principe Alfonso, określane też jako typ Cervera – typ hiszpańskich krążowników lekkich z okresu międzywojennego, zbudowanych w ilości 3 okrętów, służących do lat 60. XX wieku. Brały aktywnie udział w wojnie domowej po obu stronach. Były to ostatnie hiszpańskie krążowniki lekkie.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Po zbudowaniu pary krążowników lekkich typu Méndez Núñez, rząd hiszpański zamierzał w 1915 zbudować dwa dalsze okręty tego typu, lecz zrezygnowano z tego, ponieważ konstrukcja ta stała się przestarzała w obliczu nowych krążowników powstających podczas I wojny światowej. Do budowy nowych okrętów powrócono po wojnie. Podobnie, jak w przypadku wcześniejszych typów krążowników hiszpańskich, okręty zaprojektowano z pomocą brytyjskiego koncernu Armstrong. Nowe krążowniki dla Hiszpanii zaprojektowane zostały pod kierunkiem Phillipe'a Wattsa w oparciu o najnowsze brytyjskie krążowniki typu E, ze zmianami dotyczącymi głównie rozmieszczenia siłowni, uzbrojenia i nadbudówek (projekt ten oznaczono jako typ F)[1]. 11 stycznia 1922 podjęto decyzję o budowie dwóch okrętów, które zamówiono 14 lipca 1922, a 31 marca 1926 zdecydowano o budowie trzeciego, który zamówiono 4 lipca 1926[1]. Wszystkie trzy zbudowano w Ferrol w Hiszpanii.

Nazwa położenie stępki wodowanie wejście do służby los
Galicia ex Libertad
ex Principe Alfonso
24. 11. 1922[2] 23. 01. 1925[3] 11. 10. 1927[2] wycofany 1. 9. 1970[1]
Almirante Cervera 25. 11. 1922 16. 10. 1925 5. 1927 wycofany 31. 8. 1965[1]
Miguel de Cervantes 27. 08. 1926 19. 05. 1928[3] 10. 02. 1930 wycofany 1. 7. 1964[1]

Ocena i opis[edytuj | edytuj kod]

W odróżnieniu od brytyjskich okrętów typu E, które miały siłownię w układzie naprzemiennym, Hiszpanie zdecydowali się na prostszy, lecz bardziej wrażliwy na uszkodzenia układ liniowy (cztery kotłownie, za nimi dwie maszynownie). Przez to, okręty otrzymały odmienne, bardziej eleganckie i smukłe sylwetki, z dwoma pochylonymi kominami blisko siebie na śródokręciu. Pokład dziobowy o lekkim wznosie był podniesiony na ponad 1/3 długości kadłuba, a jego przedłużeniem był ciągnący się aż do działa rufowego pokład nadbudówki. Nadbudówka dziobowa była zwarta i niska.

Jako uzbrojenie zastosowano 8 dział 152 mm w nowocześniejszym, lecz nietypowym układzie: w dwóch stanowiskach pojedynczych na pokładzie dziobowym i rufowym oraz trzech stanowiskach podwójnych: na piętrze nadbudówki dziobowej i rufowej oraz na śródokręciu, za kominami. Dzięki temu wszystkie 8 dział stanowiło salwę burtową (w krążownikach typu E - 6 z 7 posiadanych dział) - pewnym anachronizmem było jednak niezastosowanie artylerii w wieżach. Działa były chronione przez maski przeciwodłamkowe i miały dość zaawansowany system kierowania ogniem Vickersa, z trzema dalocelownikami[1]. Działa produkowano je na licencji brytyjskiej w zakładach San Carlos. Uzbrojenie przeciwlotnicze stanowiły 4 pojedyncze działa 102 mm na śródokręciu (po 2 na burtę) i 2 działka 47 mm. Uzbrojenie uzupełniało 12 wyrzutni torped w czterech aparatach na pokładzie na śródokręciu (po 2 na każdej z burt).

Dzielność morska okrętów była wysoka, a szybkość przewyższała nawet brytyjskie odpowiedniki (konstruowane specjalnie z naciskiem na rozwijanie dużej szybkości) - na próbach "Principe Alfonso" rozwinął maksymalnie 34,7 w, a "Miguel de Cervantes" 35,6 w[1].

Opancerzenie było, podobnie jak na brytyjskich okrętach, stosunkowo słabe - tworzył je pas burtowy grubości 76 mm, na 40% długości kadłuba, chroniący tylko siłownię. W części dziobowej i rufowej był pas grubości 51 mm, malejącej do 25 mm na dziobie i 38 mm na rufie. Pokład miał grubość 25-50 mm, a maski dział - 12,7 mm. Stanowisko dowodzenia miało najgrubszy pancerz 152 mm[1].

"Almirante Cervera" - widoczne pierwotne rozmieszczenie artylerii

Modernizacje[edytuj | edytuj kod]

Podczas wojny domowej wzmocniono uzbrojenie przeciwlotnicze krążowników (na "Libertad" - do 4 dział 102 mm, 2 dział 76 mm Vickers, 2 automatycznych działek 40 mm Vickers i 4 działek 20 mm Oerlikon; na "Miguel de Cervantes" - do 4 dział 102 mm, 2 dział 76 mm, 1 automatycznego działka 40 mm Vickers i 2 działek 20 mm Oerlikon; na frankistowskim "Almirante Cervera" - do 4 dział 105 mm (niemieckich) i 4 działek 20 mm SK C/32)[1].

Po remoncie w połowie lat 40. na "Galicia" (ex "Libertad") i "Miguel de Cervantes" całkowicie zmodyfikowano uzbrojenie, w tym główne, montując 4 dwudziałowe stanowiska dział 152 mm, 8 podwójnych stanowisk półautomatycznych działek 37 mm C/30 i 5 poczwórnych działek 20 mm Flakvierling 38 (oba systemy niemieckie). Zdjęto przy tym dwa z czterech aparatów torpedowych, natomiast dodano 4 miotacze bomb głębinowych. "Miguel de Cervantes" otrzymał ponadto katapultę z wodnosamolotem Heinkel He 114 na śródokręciu. Wyporność wzrosła do 8051 t. standardowa i 9748 t pełna ("Galicia"), a załoga do 781 osób. "Almirante Cervera" nie przechodził poważniejszej modernizacji, jedynie w 1943 otrzymał 4 podwójne stanowiska półautomatycznych działek 37 mm C/30[1].

Służba w skrócie[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie trzy okręty weszły do służby w marynarce Hiszpanii w latach 1925-1930. Po obaleniu monarchii, 17 kwietnia 1931 "Principe Alfonso" (Książę Alfons) przemianowano na "Libertad" (Wolność). W chwili wybuchu wojny domowej w Hiszpanii okręty bazowały w El Ferrol[1].

"Libertad" i "Cervantes" 19 lipca 1936 przeszły pod kontrolę wiernych republikańskiemu rządowi załóg, natomiast "Cervera", znajdujący się w doku, został opanowany 21 lipca 1936 przez siły frankistowskie. Okręty następnie były intensywnie wykorzystywane przez obie strony podczas działań morskich wojny domowej. "Libertad" i "Cervantes" były najbardziej wartościowymi okrętami sił Republiki (stary pancernik "España" miał małą praktyczną wartość bojową). "Libertad" był faktycznie okrętem flagowym sił Republiki i przez większość czasu jej najsilniejszym okrętem, gdyż już 22 listopada 1936 "Miguel de Cervantes" został uszkodzony dwiema torpedami koło Kartageny przez włoski okręt podwodny "Evangelista Toricelli". Remont trwał aż do marca 1938. "Libertad" i "Almirante Cervera" brały po przeciwnych stronach udział m.in. w jedynym większym starciu morskim wojny - bitwie koło przylądka Palos.

"Miguel de Cervantes" po modernizacji po wojnie

5 marca 1939 "Libertad" i "Cervantes" z pozostałymi siłami floty Republiki przeszły do Bizerty, gdzie zostały internowane, po czym 31 marca 1939 zwrócone zwycięskim nacjonalistom. "Libertad" przemianowano wówczas na "Galicia". Oba okręty były w kiepskim stanie technicznym i zostały wycofane do rezerwy i skierowane w 1940 do remontu w El Ferrol połączonego z modernizacją, trwającego do 1 grudnia 1944 ("Galicia) i 15 kwietnia 1946 ("Cervantes"). Okręty wycofano ze służby w II połowie lat 60[1].

Dane[edytuj | edytuj kod]

Wyposażenie:

  • główny dalocelownik artylerii głównej z dalmierzem 4,57 m
  • 2 pomocnicze dalocelowniki artylerii głównej z dalmierzem 4,57 m
  • 2 dalocelowniki przeciwlotnicze z dalmierzami 2 m
  • dalocelownik torpedowy z dalmierzem 3,66 m

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 S.W. Patjanin (op.cit.)
  2. 2,0 2,1 Escobén: El crucero Galicia [dostęp 24. 2. 2010] (daty odnośnie "Galicia" w S.W. Patjanin (op.cit.) ewidentnie błędne)
  3. 3,0 3,1 Roger Chesneau (red.): Conway's All the World's Fighting Ships 1922-1946, Londyn 1992, ISBN 0-85177-146-7, s.400

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • (ros.) S.W. Patjanin, A.W. Daszjan i in., Kriejsiera Wtoroj mirowoj. Ochotniki i zaszczitniki (Крейсера Второй мировой. Охотники и защитники), Moskwa: Kollekcja - Juza - Eksmo, 2007, ISBN 5-699-19130-5, s.139-141