Kryl północny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kryl północny
Meganyctiphanes norvegica
(M. Sars, 1857)
Kryl północny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp skorupiaki
Gromada pancerzowce
Rząd szczętki
Rodzina Euphausiidae
Rodzaj Meganyctiphanes
Gatunek kryl północny
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kryl północny (Meganyctiphanes norvegica) – średnio duży gatunek szczętek, występujący w całym regionie północnego Atlantyku. Tam jest najważniejszym rodzajem pokarmu wielu gatunków zwierząt, m.in. fiszbinowców, różnych gatunków ryb i ptaków morskich. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Meganyctiphanes[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Historia

Gatunek został opisany po raz pierwszy przez Michaela Sarsa w 1856. Ernest William Lyons Holt oraz Walter Medley Tattersall określili go w 1905 jako jedyny gatunek rodzaju Meganyctiphanes.

Etymologia

Nazwa Meganyctiphanes pochodzi z greki klasycznej i oznacza "duże nocne światło". Odnosi się to do zdolności szczętki do iluminacji w mrocznych głębiach oceanów za pomocą fotoforów. Przymiotnik norvegica odnosi się natomiast do jednego z obszarów występowania, mianowicie wód u wybrzeży Norwegii. Polska nazwa jest przetłumaczeniem nazwy angielskiej Northern krill.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Kryl północny osiąga wielkość do 30 mm[2], według FAO do 40 mm[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jego zasięg obejmuje rozległe przestrzenie północnego Atlantyku, od subpolarnych akwenów otaczających Grenlandię, Islandię i Norwegię, po umiarkowanie ciepłe wody na wysokości przylądka Hatteras (Północna Karolina) na zachodzie i Morza Śródziemnego na wschodzie[3]. Występuje m.in. w północnej części Morza Północnego sięgając po cieśninę Kattegat. Brak tego gatunku w Bałtyku[4][5].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Czerwone zafarbowanie systemu pokarmowego wynika z odżywiania się widłonogami

Gatunek jest ważnym ogniwem łańcucha pokarmowego w północnym Atlantyku. Odżywia się zooplanktonem, z którego faworyzuje widłonogi. Te powodują czerwone zafarbowanie jego systemu pokarmowego, widocznego przez przezroczysty egzoszkielet. Z drugiej strony kryl ten jest jednym z głównych rodzajów pożywienia fiszbinowców, ryb, np. dorsza atlantyckiego i ptaków, np. burzykowatych.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

W poszukiwaniu pożywienia, jak i chroniąc się przed drapieżnikami, kryl północny odbywa wertykalne wędrówki schodząc w głębiny podczas dnia i wypływając w wyższe warstwy wody podczas nocy[6].

Podobnie jak inne gatunki szczętek kryl północny linieje po tym, jak wyrośnie z za małych egzoszkieletów. Linienia następują w okresie od 9 do 28 dni, w zależności od temperatury wody. Częściej następują przy temperaturach do 15 °C, rzadziej przy temperaturach od 2,5 °C[7].

Połowy[edytuj | edytuj kod]

Gatunek jest poławiany komercyjnie w Zatoce Świętego Wawrzyńca[8].

Przypisy

  1. Systematyka Animal Diversity Web Muzeum Zoologii University of Michigan, [dostęp 17.02.2008].
  2. Opis wybranych gatunków tworzących plankton północno-zachodniego Atlantyku, (ang.), [dostęp 17.02.2008].
  3. 3,0 3,1 FAO: Opis poławianych gatunków szczętek,(ang.), [dostęp 18.02.2008].
  4. M.J. de Kluijver & S.S. Ingalsuo (Zoological Museum, University of Amsterdam) Macrobenthos of the North Sea - Crustacea
  5. Reinhard Saborowski, Markus Salomon, Friedrich Buchholz, 2000: The physiological response of Northern krill (Meganyctiphanes norvegica) to temperature gradients in the Kattegat. Hydrobiologia, V. 426, 1/Maj 2000
  6. Gaten E.: Vertical migration of krill. Research project, [dostęp 17.02.2008].
  7. Buchholz, F.: Experiments on the physiology of Southern and Northern krill, Euphausia superba and Meganyctiphanes norvegica, with emphasis on moult and growth — a review, w: Marine and Freshwater Behaviour and Physiology, 36, (4), ss. 229–247, 2003.
  8. FAO: Opis poławianych gatunków szczętek, (ang.) [dostęp 18.02.2008].