Lakówka dwubarwna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lakówka dwubarwna
Lakówka dwubarwna: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina piestróweczkowate
Rodzaj lakówka
Gatunek lakówka dwubarwna
Nazwa systematyczna
Laccaria bicolor (Maire) P.D. Orton
Trans. Br. mycol. Soc. 43(2): 280 (1960)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Charakterystyczne są fioletoworóżowe blaszki
Charakterystyczna fioletowa barwa podstawy trzonu

Lakówka dwubarwna (Laccaria bicolor (Maire) P.D. Orton) – gatunek grzybów z rodziny piestróweczkowatych (Hydnangiaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Laccaria, Hydnangiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten opisany został w 1937 przez René Maire jako odmiana lakówki pospolitej. Do rangi odrębnego gatunku podniósł go Peter Darbishire Orton w 1960[2]: Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003[3]. Synonimy łacińskie[2]:

  • Laccaria bicolor (Maire) P.D. Orton 1960 var. bicolor
  • Laccaria bicolor var. pseudobicolor (Bon) Pázmány 1991
  • Laccaria laccata var. bicolor Maire 1937
  • Laccaria laccata var. pseudobicolor Bon 1982
  • Laccaria proxima var. bicolor (Maire) Kühner & Romagn. 1953

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 1–6 cm, za młodu dzwonkowaty, później łukowaty, na koniec płasko rozpostarty o pofalowanych brzegach. Powierzchnia o barwie mięsnoczerwonawej lub czerwonobrązowej i pokryta drobnymi łuseczkami[4].

Blaszki

Szerokie, rzadkie i dość grube, do trzonu przyrośnięte lub nieco zbiegające. Mają fioletoworóżową barwę, podczas wysychania coraz bardziej fioletową, u starszych okazów są białawo oprószone zarodnikami[4].

Trzon

Wysokość 6–10 cm, grubość do 8 mm. Cylindryczny, podłużnie włóknisty. Powierzchnia koloru od różowego do czerwonobrązowego. U podstawy występuje fioletowa grzybnia[4]. Fioletowy kolor grzybni u podstawy jest jedną z najważniejszych cech morfologicznych umożliwiających odróżnienie tego gatunku lakówki od podobnych, jednak zanika on dość szybko i morfologiczne odróżnienie starszych okazów staje się czasami niemożliwe[5].

Miąższ

Kruchy, cienki, brązowawy o słodkawym smaku i niewyraźnym zapachu[4].

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne lub niemal kuliste, o rozmiarach 7–9 × 6–8 µm, pokryte kolcami długości do 1–2 µm. Podstawki 4-zarodnikowe, Cheilocystydy o kształcie od nitkowatego do palczastego i rozmiarach do 55 × 8 µm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej i Europie, występuje także w Australii oraz Japonii i Korei[6]. W Europie rośnie dość nielicznie w lasach iglastych pod sosnami i świerkami, oraz liściastych pod dębami, bukami i brzozami[4]. W Polsce owocniki wytwarza od lipca do listopada[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

  • Grzyb mikoryzowy. Badania naukowe wykazały, że lakówka dwubarwna jest bardziej od innych grzybów skuteczna w tworzeniu ektomikoryzy z sosną pospolitą, zwiększając szansę jej przeżycia[7].
  • Grzyb jadalny[4].
  • Jest jednym z wielu grzybów mięsożernych, którego grzybnia ma zdolność trawienia ciała zwierząt, ale jednym z nielicznych, który ma zdolność łapania i zabijania owadów, szczególnie skoczogonków[8].
  • Jest pierwszym gatunkiem grzyba ektomikoryzowego, dla którego opracowano pełną sekwencję genomu[9].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 15 września 2013].
  2. 2,0 2,1 Species Fungorum (ang.). [dostęp 25 października 2013].
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 MushroomExpert (ang.). [dostęp 24 października 2013].
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].
  7. Richter DL, Bruhn JN. (1989). Field survival of containerized red and jack pine seedlings inoculated with mycelial slurries of ectomycorrhizal fungi. New Forest 3: 247–258
  8. Klironomos, J. N.; Hart, M. M. (2001). Nature 410 (6829): 651. doi:10.1038/35070643. PMID 11287942
  9. Martin, F.; Selosse, M. (2008). "The Laccaria genome: a symbiont blueprint decoded". New Phytologist 180 (2): 296–310. doi:10.1111/j.1469-8137.2008.02613.x. PMID 19138220