Lemur katta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lemur katta
Lemur catta[1]
Linnaeus, 1758
Lemur katta
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Strepsirrhini
Rodzina lemurowate
Rodzaj Lemur
Linnaeus, 1758
Gatunek lemur katta
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lemur katta (Lemur catta) – gatunek małpiatki z rodziny lemurowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju Lemur.

Cechy[edytuj | edytuj kod]

  • długi ogon (ponad 40 cm) z 13-15 białymi i czarnymi obrączkami.
  • długość ciała bez ogona 35-50 cm
  • masa ciała 2,5-5 kg
  • ubarwienie popielate
  • sierść gęsta i wełnista
  • głosy zbliżone do kociego mruczenia i pisków

Występowanie i pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Żyje w południowo-zachodniej części Madagaskaru[3], na otwartych, suchych i skalnych, rzadko na zalesionych terenach (tryb życia naziemny) tworząc grupy złożone z 5-20 osobników. Chroni się w jaskiniach. Owocożerny, zjada również liście i nasiona, a jedynie okazjonalnie owady.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Lemury katta stosunkowo dużo czasu spędzają na ziemi, nie oddalając się jednak zbytnio od swoich drzew, gotowe do natychmiastowego powrotu w przypadku najmniejszego zaniepokojenia. Aktywne wyłącznie w ciągu dnia.

Po 4,5-miesięcznej ciąży samica rodzi 1–2, rzadziej 3 młode, które wczepiają się w futro na brzuchu matki i wiszą tam, nie krępując swobody jej ruchów, do ukończenia 2 tygodnia życia. Po tym okresie przechodzą na grzbiet rodzicielki i zostają tam do momentu osiągnięcia sprawności pozwalającej im poruszać się wraz z grupą. 30 do 50% młodych ginie przed osiągnięciem pierwszego roku życia. W niewoli odnotowano lemura katta żyjącego 25 lat. Zarówno samce jak i samice posiadają gruczoły nadgarstkowe wielkości około 1cm znajdujące się na wewnętrznej powierzchni przedramienia prawie 25 cm powyżej stawu nadgarstkowego. To cecha wspólna dla rodzajów Lemur i Hapalemur. Obie płcie posiadają również gruczoły w okolicy odbytu. Samce dodatkowo, gruczoły ramienne na górnej części klatki piersiowej. Służą one do znakowania terytorium i ustalania hierarchii. Znane są również walki z wykorzystaniem ogonów przesączonych zapachem z gruczołów nadgarstkowych oraz ramiennych, podczas których rywal eksponuje swój ogon machając nim w kierunku przeciwnika[4].

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten, jak wszystkie Lemuridae spp., jest objęty konwencją CITES (załącznik I)[5]. Występuje na kilku obszarach chronionych, każdy z nich oferuje różny poziomy ochrony, w rezerwacie Mahafaly podjęto działania na rzecz ochrony in situ. W działania protekcyjne zaangażowani są mieszkańcy (również dzieci w wieku szkolnym). Ochrona podejmowana jest również w strefach peryferyjnych rezerwatu ze względu na duży wpływ na ekoturystykę oraz inne korzyści dla miejscowej ludności[6].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Lemury katta zostały wypromowane przez cykl fimów animowanych Madagaskar oraz telewizyjny serial animowany Pingwiny z Madagaskaru, w których przedstawicielem tego gatunku jest Król Julian.

Przypisy

  1. Lemur catta w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Lemur catta. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Lemur catta. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 30 stycznia 2010]
  4. ">Dapporto L. The asymmetric scent: ringailed lemurs (Lemur catta) have distinct chemical signatures in left and right brachial glands. Naturwissenschaften, 2008, s. 987-991.
  5. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2008. [dostęp 27 grudnia 2008]. Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl)
  6. Lemur catta, Cawthon Lang, K.A. "Primate Factsheets: Ring-tailed lemur (Lemur catta) Conservation". Wisconsin Primate Research Center (WPRC). dostęp 2014-05-04.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anderson, R.: Lemur catta (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 27 grudnia 2008].
  • Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.