Lemur wari
| Lemur wari | |
| Varecia variegata[1] | |
| (Kerr, 1792) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | naczelne |
| Podrząd | Strepsirrhini |
| Rodzina | lemurowate |
| Rodzaj | Varecia |
| Gatunek | lemur wari |
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Lemur wari (Varecia variegata) – gatunek małpiatki z rodziny lemurowatych, której jest największym przedstawicielem. Prawdopodobnie jest to jedyny gatunek naczelnych budujący gniazda wyłącznie na czas porodu i pierwszych tygodni opieki nad młodymi.
Spis treści |
Wygląd [edytuj]
Długość ciała - 60 cm, długość ogona - 60 cm. Gęste futro, czerwono-czarne lub biało-czarne, pysk, dłonie stopy i ogon czarne. Rozmieszczenie barw jest różne u poszczególnych osobników, nawet u tego samego osobnika boki ciała mogą być odmiennie ubarwione. Charakterystyczna kryza włosów wokół głowy. Masa ciała od 3,2 do 4,5 kg. Samice są większe od samców. W odróżnieniu od innych rodzajów w tej rodzinie u przedstawicieli Varecia występują trzy pary sutków[3].
Występowanie [edytuj]
Wschodni Madagaskar. Żyją na terenach zalesionych, od brzegu morza do wysokości 1 350 m n.p.m.
Tryb życia [edytuj]
Zwierzęta te najchętniej jedzą owoce, są najbardziej owocożernym gatunkiem lemurów. Dietę uzupełniają liśćmi, nasionami i nektarem. Podczas posiłku trzymają pokarm w przednich łapach. Wydają charakterystyczne odgłosy przypominające śmiech. Prowadzą nadrzewny, dzienny tryb życia. Żyją w grupach rodzinnych złożonych z 2–5 osobników, czasami łączą się w większe stada.
Rozród [edytuj]
Ciąża trwa krócej niż u pozostałych lemurów, zwykle 90–102 dni. Przed porodem samica buduje w rozwidleniach konarów gniazdo, które wyściela własnymi włosami. Rodzi w jednym miocie do 6 młodych, zwykle 2–3. Młode pozostają w gnieździe do trzech tygodni.
Lemury wari żyją prawdopodobnie do 19 lat.
Podgatunki [edytuj]
Wyróżniane są trzy podgatunki lemura wari[4]:
- V. variegata editorum – kategoria zagrożenia w IUCN CR (krytycznie zagrożony)[5]
- V. variegata subcincta – kategoria zagrożenia w IUCN CR[6]
- V. variegata variegata – kategoria zagrożenia w IUCN CR[7]
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
Lemury wari są wrażliwe na zmiany środowiska ze względu na swoje preferencje pokarmowe. Ich duże rozmiary i smaczne mięso zachęcają ludzi do polowania na ten gatunek małpiatki. Są też poławiane i sprzedawane jako zwierzęta domowe.
W ramach działań ochronnych wyznaczane są obszary chronione, podjęto też próby reintrodukcji lemurów wari.
Gatunek ten, jak wszystkie Lemuridae spp., jest objęty konwencją CITES (załącznik I)[8].
Przypisy
- ↑ Varecia variegata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Varecia variegata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Hallgren & Dubuc, 1999
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Varecia variegata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
- ↑ Varecia variegata ssp. editorum. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
- ↑ Varecia variegata ssp. subcincta. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
- ↑ Varecia variegata ssp. variegata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
- ↑ CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2008. [dostęp 27 grudnia 2008]. Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl)
Bibliografia [edytuj]
- Hallgren, J. i J. Dubuc: Varecia variegata (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 27 grudnia 2008].
- Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
- Varecia variegata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.) [dostęp 27 grudnia 2008]
