Lemur wari

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lemur wari
Varecia variegata[1]
(Kerr, 1792)
Lemur wari
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Infragromada łożyskowce
Rząd naczelne
Podrząd Strepsirrhini
Rodzina lemurowate
Rodzaj Varecia
Gatunek lemur wari
Podgatunki
  • V. v. editorum (Osman Hill, 1953)
  • V. v. subcincta (A. Smith, 1833)
  • V. v. variegata (Kerr, 1792)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lemur wari (Varecia variegata) – gatunek małpiatki z rodziny lemurowatych, której jest największym przedstawicielem. Prawdopodobnie jest to jedyny gatunek naczelnych budujący gniazda wyłącznie na czas porodu i pierwszych tygodni opieki nad młodymi.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała - 60 cm, długość ogona - 60 cm. Gęste futro, czerwono-czarne lub biało-czarne, pysk, dłonie stopy i ogon czarne. Rozmieszczenie barw jest różne u poszczególnych osobników, nawet u tego samego osobnika boki ciała mogą być odmiennie ubarwione. Charakterystyczna kryza włosów wokół głowy. Masa ciała od 3,2 do 4,5 kg. Samice są większe od samców. W odróżnieniu od innych rodzajów w tej rodzinie u przedstawicieli Varecia występują trzy pary sutków[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Wschodni Madagaskar. Żyją na terenach zalesionych, od brzegu morza do wysokości 1 350 m n.p.m.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Zwierzęta te najchętniej jedzą owoce, są najbardziej owocożernym gatunkiem lemurów. Dietę uzupełniają liśćmi, nasionami i nektarem. Podczas posiłku trzymają pokarm w przednich łapach. Wydają charakterystyczne odgłosy przypominające śmiech. Prowadzą nadrzewny, dzienny tryb życia. Żyją w grupach rodzinnych złożonych z 2–5 osobników, czasami łączą się w większe stada.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża trwa krócej niż u pozostałych lemurów, zwykle 90–102 dni. Przed porodem samica buduje w rozwidleniach konarów gniazdo, które wyściela własnymi włosami. Rodzi w jednym miocie do 6 młodych, zwykle 2–3. Młode pozostają w gnieździe do trzech tygodni.

Lemury wari żyją prawdopodobnie do 19 lat.

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniane są trzy podgatunki lemura wari[4]:

  • V. variegata editorum – kategoria zagrożenia w IUCN CR (krytycznie zagrożony)[5]
  • V. variegata subcincta – kategoria zagrożenia w IUCN CR[6]
  • V. variegata variegata – kategoria zagrożenia w IUCN CR[7]

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Lemury wari są wrażliwe na zmiany środowiska ze względu na swoje preferencje pokarmowe. Ich duże rozmiary i smaczne mięso zachęcają ludzi do polowania na ten gatunek małpiatki. Są też poławiane i sprzedawane jako zwierzęta domowe.

W ramach działań ochronnych wyznaczane są obszary chronione, podjęto też próby reintrodukcji lemurów wari.

Gatunek ten, jak wszystkie Lemuridae spp., jest objęty konwencją CITES (załącznik I)[8].

Przypisy

  1. Varecia variegata w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Varecia variegata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Hallgren & Dubuc, 1999
  4. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Varecia variegata. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
  5. Varecia variegata ssp. editorum. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
  6. Varecia variegata ssp. subcincta. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
  7. Varecia variegata ssp. variegata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 31 stycznia 2010]
  8. CITES: Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III (ang.). 2008. [dostęp 27 grudnia 2008]. Załączniki I, II i III w formacie pdf (pl)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Hallgren, J. i J. Dubuc: Varecia variegata (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 27 grudnia 2008].
  2. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  3. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  4. Varecia variegata. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 27 grudnia 2008]