Srom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Srom
Vulva and pubic hair.jpg
Srom człowieka z naturalnym owłosieniem łonowym.
Srom.jpg
Schematyczne przedstawienie sromu
Łacina pudendum femininum
Angielski Vulva
Tętnice t. sromowa wewnętrzna, t. sromowa zewnętrzna
Żyły żyły sromowe wewnętrzne i zewnętrzne
Układ limfatyczny węzły chłonne pachwinowe powierzchowne
Srom człowieka - widok z tyłu.

Srom – zewnętrzna część żeńskiego układu płciowego. Srom składa się z dwóch warg sromowych większych i dwóch mniejszych, spoidła przedniego i tylnego warg, wędzidełka warg sromowych, wzgórka łonowego, łechtaczki, napletka łechtaczki, wędzidełka łechtaczki oraz przedsionka pochwy.

 Osobny artykuł: Żeński układ płciowy.

Srom składa się z większych i mniejszych struktur anatomicznych. Ich rozwój następuje w kilku fazach, przede wszystkim w okresie płodowym oraz w okresie dojrzewania. Wejście do macicy jest chronione przez: wargi sromowe większe, wargi sromowe mniejsze, przedsionek pochwy, a także naturalną florę bakteryjną. Normalne zewnętrzne mycie zazwyczaj wystarczy do zapewnienia dobrego "zdrowia" sromu, bez potrzeby uciekania się do mycia wewnętrznego. Jednakże srom jest znacznie bardziej narażony na infekcje niż penis.

Srom pełni także funkcję seksualną – jest mocno unerwiony, a odpowiednia stymulacja podczas stosunku seksualnego zapewnia przyjemność.

Nazewnictwo

Słowo srom dawniej oznaczało wstyd, hańbę, niesławę[1] - od prasłowiańskiego *sormъ, stąd też rosyjskie, ukraińskie со́ром (sorom), białoruskie сорам (soram), staroruskie соромъ (soromъ), scs. срамъ (sramъ - jako odpowiednik greckiego nowotestamentowego αἰσχύνη/aischunē "wstyd, hańba"), срамота (sramota), bułgarskie срам (sram), срамът (sramŭt), serbskie, chorwackie i słoweńskie сра̑м/srȃm, срамота/sramota, dolnołużyckie srom, sromota (porównaj polskie współczesne sromota, sromotny) - zabytek językowy należący do zgodności irańsko~słowiańskich: awestyjskie fšarǝma "wstyd", nowoperskie šаrm, osetyjskie œfsarm ts.[2][3] Nazwa przeniesiona na narząd płciowy ze względu na religijne tabu dotyczące seksualności, z tego powodu jest ona rzadko stosowana w zastosowaniach pozamedycznych. Jak każda część ludzkiego ciała związana z seksualnością, srom ma wiele potocznych nazw, z których część ma charakter wulgarny. Sfera płciowości dla wielu jest tematem tabu, co stwarza mniejsze lub większe problemy z nazewnictwem.

W książce Eve Ensler Monologi waginy, traktującej o "rzeczy samej" i przełamującej owe 'wstyd, hańbę i niesławę', srom nazywany jest z rozbawieniem "Splotem Mocy".

Narządy homologiczne

Rozwój narządów płciowych zewnętrznych męskich i żeńskich według Graya

Większość męskich i żeńskich organów płciowych pochodzi z tych samych tkanek rozwijających się u płodu. Srom nie jest pod tym względem wyjątkiem. Budowa anatomiczna sromu jest powiązana z budową anatomiczną męskich genitaliów, dzieląc z nimi rozwój biologiczny. Organy, które mają podobny przebieg rozwoju, są nazywane homologami.

Żołądź łechtaczki jest homologiem żołędzi prącia, a odpowiednikiem łechtaczki i odnóg łechtaczki są ciała jamiste penisa. Wargi sromowe większe, wargi sromowe mniejsze oraz napletek łechtaczki są homologami odpowiednio: moszny, skóry trzonu prącia i napletka. Opuszki przedsionka pochwy, pod skórą warg sromowych mniejszych, są odpowiednikami ciała gąbczastego – tkanki, która otacza cewkę moczową penisa. Odpowiednikiem gruczołów Bartholina u kobiet są gruczoły Cowpera u mężczyzn.

Wydzieliny i zapach

Istnieje wiele wydzielin powiązanych ze sromem, między innymi: pot, łój skórny, wydzieliny gruczołów przedsionkowych mniejszych oraz większych, a także wydzieliny pochwy. Wydzieliny te zawierają mieszankę substancji chemicznych, wśród nich występuje: pirydyna, mocznik, kwas octowy, kwas mlekowy, alkohole, diole, ketony i aldehydy.

Mastka

Mastka jest białą substancją będącą mieszanką martwych komórek, wydzielin skóry, wilgoci oraz naturalnie występujących bakterii. U kobiet zbiera się ona wokół łechtaczki oraz na fałdach warg sromowych.

Kwasy alifatyczne

Około jedna trzecia kobiet produkuje kwasy alifatyczne. Kwasy te są klasą ostrych związków chemicznych i są używane przez inne naczelne do produkowania seksualno-zapachowych sygnałów. Kwasy te są źródłem wielu dyskusji, jednak przez naukowców zazwyczaj są traktowane jako ludzkie feromony. Kwasy alifatyczne są produkowane przez bakterię występującą w skórze. Jego produkcja zmienia się wraz z cyklem menstruacyjnym – wzrasta wraz z zakończeniem menstruacji i osiąga szczyt w połowie cyklu, przed owulacją.

Modyfikacje żeńskich genitaliów

Kolczyk na napletku łechtaczki

Wśród niektórych ludów afrykańskich najbardziej rozpowszechnioną modyfikacją genitaliów jest obrzezanie: usunięcie części sromu, najczęściej łechtaczki lub części warg sromowych, z przyczyn kulturowych czy religijnych. Praktyka ta jest bardzo kontrowersyjna, ponieważ często jest wykonywana u nieletnich bez pozwolenia, a jej motywy są dyskusyjne. Akt obrzezania kobiet jest drastyczny i znacznie bardziej bolesny niż obrzezanie mężczyzn.

Zdarza się również, że kobiety decydują się na piercing, tatuaż lub inną zmianę w okolicy sromu dla motywów estetycznych. W celach estetycznych kobiety mogą także użyć lasera do likwidacji zmarszczek, skorzystać z chirurgii plastycznej warg sromowych oraz zwęzić pochwę. Dla zoptymalizowania stymulacji jest również możliwe przemieszczenie łechtaczki.

Choroby sromu

Ginekologia jest gałęzią medycyny, która zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem chorób oraz zaburzeń powiązanych ze sromem. Regularne wizyty są niezbędne do wykrycia jakichkolwiek zmian w okolicy sromu. Pełen opis chorób można znaleźć w rozdziale XIV listy ICD-10:

Srom w sztuce

W sztuce srom jest przedstawiany jako organ mający moc zarówno dawania życia jak i dawania przyjemności seksualnej.

Sheela Na Gig – rzeźba z AngliiIrlandii

Zobacz też

Przypisy

  1. Encyklopedia Multimedialna PWN
  2. Max Vasmer, Этимологический словарь русского языка, hasło: сором, (ros.)
  3. Zbigniew Gołąb, O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych, Kraków 2004, ISBN 83-242-0528-4, s.99

Linki zewnętrzne

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.