Lena (rzeka)
| Lena | |
 Lena w Jakucku |
|
| Lokalizacja | Azja Rosja,Obwód irkucki, Jakucja |
| Źródło | Góry Bajkalskie 930 m n.p.m. |
| Ujście | Ocean Arktyczny Morze Łaptiewów |
| Długość | 4 400 km |
| Powierzchnia zlewni | 2 490 000 km² |
| Największe dopływy | Wiluj, Witim, Olokma, Ałdan |
| Średni przepływ | 16 400 m³/s ujście |
| mapa | |
 Zlewnia Leny |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Rzeki Rosji | |
Lena (ros. Лена, ewenk. Елю Эне, jak. Өлүөнэ, bur. Зүлхэ) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim i Jakucji. Jest jedną z największych rzek Azji, 10. pod względem długości na świecie oraz 9. pod względem powierzchni dorzecza (największa rzeka Rosji, której dorzecze znajduje się w całości w granicach kraju). Długość: 4400 km; powierzchnia dorzecza 2 490 000 km²; średni przepływ u ujścia 16 400 m³/s.
Źródła w Górach Bajkalskich na wysokości 930 m n.p.m.; w górnym biegu płynie głęboką doliną w kierunku północnym i północno-wschodnim po Płaskowyżu Leńsko-Angarskim; w środkowym biegu płynie w kierunku wschodnim przełamując się przez Płaskowyż Nadleński, następnie skręca na północ i północny zachód na Nizinę Środkowojakucką; w dolnym biegu płynie na północ przez Nizinę Dolnoleńską pomiędzy Górami Wierchojańskimi (od wschodu) a Wyżyną Środkowosyberyjską i Górami Czekanowskiego (od zachodu); uchodzi do Morza Łaptiewów tworząc deltę o około 150 ramionach i powierzchni ponad 40 tys. km².
Zasilanie śniegowo-deszczowe; zamarza w górnym biegu od listopada do maja, w dolnym od października do czerwca; wiosną tworzą się zatory lodowe. Duże wahania stanu wód (w środkowym biegu do 14 m, w dolnym do 18 m). Rocznie niesie około 12 milionów ton osadów.
Lena jest jednym z najważniejszych szlaków komunikacyjnych Syberii; żeglowna od Ust'-Kut (przy wysokich stanach wody do Kaczugu). Obfituje w ryby, w górnym biegu szczupak, okoń, lipień, lenok; w dolnym sielawa, muksun, nelma, tajmień i wiele innych.
Główne dopływy: Wiluj (lewy); Witim, Olokma, Ałdan (prawe).
Główne miejscowości: Kaczug, Żygałowo, Ust'-Kut, Kireńsk, Leńsk, Olokmińsk, Pokrowsk, Jakuck, Sangar.
Rosjanie dotarli nad Lenę w pierwszej połowie XVII w.; pierwsze dokładniejsze badania w czasie Wielkiej Ekspedycji Północnej (1734 - 1743); duże zasługi w zbadaniu dorzecza Leny mają Polacy: Aleksander Czekanowski i Jan Czerski.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Fragment górnego biegu Leny powyżej Ust'-Kut - zdjęcie satelitarne z Google Maps
- Delta Leny - zdjęcie satelitarne z Google Maps
