Lepidozaury
| Lepidozaury | |
| Lepidosauria[1] | |
| Haeckel, 1866 | |
 Legwan zielony |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | zauropsydy |
| Podgromada | diapsydy |
| Infragromada | lepidozauromorfy |
| (bez rangi) | Lepidosauriformes |
| Nadrząd | lepidozaury |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Lepidozaury (Lepidosauria) – klad diapsydów obejmujący ponad 7000 współczesnych gatunków należących do dwóch głównych grup – sfenodontów i łuskonośnych. Są one rozprzestrzenione na całym świecie i żyją w bardzo zróżnicowanych ekosystemach[2].
Termin Lepidosauria został ukuty w 1866 roku przez Ernsta Haeckla dla grupy odpowiadającej obecnie rozumianym łuskonośnym, jednak z jego późniejszych prac wynika, że hatterię uważał za formę blisko z nimi spokrewnioną[3]. Alfred Romer używał tej nazwy dla grupy diapsydów niebędących archozaurami – taki takson byłby jednak parafiletyczny, a wiele taksonów uznawanych za lepidozaury później uznano za bazalne archozauromorfy[2]. Według definicji filogenetycznej przedstawionej przez Jacques'a Gauthiera i współpracowników (1988) lepidozaury obejmują ostatniego wspólnego przodka hatterii i łuskonośnych oraz wszystkich jego potomków[3]. Monofiletyzm tej grupy jest mocno wspierany przez analizy morfologiczne i nowsze analizy genetyczne[2].
Najstarsze lepidozaury są znane z karniku, jednak grupa ta powstała prawdopodobnie jeszcze w paleozoiku. W zapisie kopalnym z triasu dużo powszechniejsze są sfenodonty – jako jedynego znanego triasowego łuskonośnego opisano rodzaj Tikiguania, należący do grupy Iguania[2], jednak jego interpretacja jako triasowej jaszczurki jest kwestionowany[4].
Przypisy
- ↑ Lepidosauria w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Susan E. Evans, Marc E.H. Jones: The Origin, Early History and Diversification of Lepidosauromorph Reptiles. W: Saswati Bandyopadhyay (red.): New Aspects of Mesozoic Biodiversity. Springer Berlin / Heidelberg, 2010, s. 27–44. DOI:10.1007/978-3-642-10311-7. ISBN 978-3-642-10310-0. (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 Jacques Gauthier, Richard Estes, Kevin de Queiroz: A phylogenetic analysis of Lepidosauromorpha. W: Richard Estes, Gregory Pregill (red.): The Phylogenetic Relationships of the Lizard Families. Palo Alto: Stanford University Press, 1988, s. 15–98. ISBN 9780804714358. (ang.)
- ↑ Mark N. Hutchinson, Adam Skinner, Michael S. Y. Lee: Lizard calibration points and the problem of Tikiguania. W: 59th meeting of the Symposium of Vertebrate Palaeontology and Comparative Anatomy. 20th meeting of the Symposium of Palaeontological Preparation and Conservation Geological Curators' Group. September 12-17, 2011, Lyme Regis.
