Męczennica olbrzymia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Męczennica olbrzymia
Owoc męczennicy olbrzymiej
Owoc męczennicy olbrzymiej
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina męczennicowate
Rodzaj męczennica
Gatunek męczennica olbrzymia
Nazwa systematyczna
Passiflora quadrangularis L.
Syst. nat. ed. 10, 2:1248. 1759
Synonimy

Passiflora macrocarpa Mast.[2].

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Morfologia

Męczennica olbrzymia (Passiflora quadrangularis) – gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych. Występuje w Ameryce podzwrotnikowej (południowej), głównie w Brazylii. Ze względu na swoje dekoracyjne kwiaty, pnącze to często uprawiane jest w cieplejszych krajach jako roślina doniczkowa.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa łacińska pochodzi od słowa passio, oznaczającego cierpienie oraz flos – kwiat. Roślinę nazwali tak w początkach XVIII misjonarze Ameryki Południowej. 5 pręcików ma symbolizować pięć ran Chrystusa; trójdzielne znamię słupka – gwoździe, którymi został przybity do krzyża, a szyjka słupka oznacza ramię krzyża. 5 działek i 5 płatków kielicha to 10 apostołów obecnych przy ukrzyżowaniu Chrystusa, zaś postrzępiony przykoronek to korona cierniowa. Analogie na ten temat szły jednak jeszcze dalej: kształt liści przypomina grot włóczni, którą przebito bok Jezusa. Ciemne plamki na spodzie liści to trzydzieści srebrników, jakie otrzymał Judasz za zdradzenie Jezusa.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Ogonek liściowy męczennicy olbrzymiej z miodnikami
Pokrój
Pnącze o długości dochodzącej do 40 m w swoim naturalnym środowisku[3]. Uprawiana jako roślina doniczkowa osiąga długość 3 m. Pędy 4-kanciaste, stąd nazwa łacińska gatunku - quadrangularis.
Liście
Naprzemianległe, szerokosercowate do eliptycznych. Na ogonkach znajdują się pozakwiatowe miodniki, wydzielające nektar wabiący mrówki, które z kolei przyczyniają się do ochrony rośliny przed roślinożercami[4].
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo w kątach liści i otoczone są od dołu 3-listkową okrywą. Korona czerwona o średnicy 6-8 cm. Mają silnie rozwinięte dno kwiatowe, 5-działkowy kielich, 5-płatkową koronę i składający się z z 3 okółków przykoronek. Najbardziej zewnętrzny z tych okółków ma postać nitek, wewnętrzny zaś przylega do androgyneforu, na szczycie którego znajduje się 5 pręcików otaczających 1 słupek z trójdzielnym znamieniem.
Owoce
Duża, soczysta, aromatyczna jagoda o długości 12-35 cm[3]. Owoce są jadalne, miąższ biały, kwaskowaty. Liczne szare nasiona ze szklistobiałą osnówką[3].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-12-09].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
  3. 3,0 3,1 3,2 Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 196. ISBN 83-7311-378-9.
  4. John Smiley. Ant Constancy at Passiflora Extrafloral Nectaries: Effects on Caterpillar Survival. „Ecology”. 67, 2, s. 516-521, 1986 (ang.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
  2. Dawid Longman: Pielęgnowanie roślin pokojowych. Warszawa: PWR i L, 1997. ISBN 83-09-01559-3.
  3. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.