Miasta opuszczone
Miasta opuszczone (też miasto widmo) – miasto, które zostało opuszczone z dowolnego powodu (wojny, katastrofy naturalnej lub z przyczyn ekonomicznych). Określenie to również stosuje się do miast, które zaznały wyraźnego spadku demograficznego i obecnie mieszka w nich mała grupa osób.
Pojecie to może również odnosić się do opuszczonych miejscowości, dzielnic, wsi, osad itd., które zostały opuszczone, zniszczone lub wysiedlone, i nie zostały ponownie ożywione.
Spis treści |
[edytuj] Przyczyny opuszczania miast
W Stanach Zjednoczonych większość porzuconych miast znajduje się na zachodzie kraju, wiele z nich zostało założonych w czasie trwania tzw. gorączki złota, gdy ta przeminęła ludność przeniosła się do innych ośrodków w poszukiwaniu pracy. Doskonałym przykładem jest tu Delamar Ghost Town. Obecnie miasta widma cieszą się sporą popularnością wśród turystów, niektóre z nich są objęte ochroną by móc zachować swój unikalny charakter. Dzięki tego typu ochronie miasto Oatman w stanie Arizona zachowało swój pierwotny wygląd z końca XIX wieku. Na fotografiach widać miasta Bodie i Berlin w Nevadzie.
Analogicznie w Kanadzie opuszczone miasto Barkerville jest atrakcją turystyczną [1].
W Namibii znajduje się byłe osiedle górników wydobywających diamenty Kolmanskop.
W Australii zlikwidowano miasto Wittenoom po rezygnacji z wydobycia azbestu.
Przyczyną opuszczenia osiedla Grytviken w brytyjskim terytorium zamorskim Georgia Południowa stało się wyczerpanie surowców naturalnych, a także ograniczenia w połowie wielorybów. W Japonii mieszkańcy opuścili osiedle na Hashima po wyczerpaniu zasobów węgla. Rosyjskie osiedle Pyramiden na Szpicbergenie pozostaje opuszczone od 1998.
Podobnie stało się w Pyramiden położonym na archipelagu Svalbard, gdzie po wyczerpaniu się zasobów węgla kamiennego dotychczasowi mieszkańcy przenieśli się do innych osiedli górniczych.
Przyczyną opuszczania miast może być też utrata znaczenia politycznego i kulturalnego. Taki los spotkał Ktezyfon i wiele innych miast na Bliskim Wschodzie. Powodem wymierania może być też ciągnący się konflikt zbrojny. Taka sytuacja jest m.in. w azerskim mieście Ağdam w Górskim Karabachu. Po wycofaniu wojsk izraelskich Al-Kunajtira pozostała ruiną.
Podczas II wojny światowej Niemcy wymordowali ludność Oradour-sur-Glane, ruiny zachowano jako miejsce pamięci.
W Anglii mieszkańcy musieli opuścić wieś Imber włączoną do poligonu, nigdy nie wrócili.
Miasta niszczone są przez klęski żywiołowe - wieś Caraíbas w gminie Itacarambi w Brazylii została ewakuowana przy okazji trzęsienia ziemi, ale mieszkańcy już do niej nie wrócili. Czasem wystarczające jest samo zagrożenie katastrofą. W 2002 roku miastem widmo stała się Goma w D.R. Konga, po tym jak 300 tys. uciekło z miasta w wyniku zagrożenia wybuchem wulkanu[2].
Niektóre miasta w Arkansas stały się widmami po wymarciu mieszkańców w wyniku epidemii grypy hiszpanki w latach 1918-1919.
Elementarnym przykładem miasta opuszczonego jest także Prypeć na Ukrainie, opuszczona w wyniku awarii elektrowni atomowej.
[edytuj] Miasta opuszczone w Polsce
Najbardziej znanym przykładem opuszczonego miasta w Polsce jest Kłomino w pobliżu Bornego Sulinowa, opuszczone w 1992 roku po likwidacji radzieckiego garnizonu wojskowego. Innym, bardzo podobnym przykładem jest Pstrąże, niedaleko Szprotawy.
Istnieje również sporo wsi, które obecnie są wymarłe lub niemalże wymarłe. Szczególnie dużo znajduje się w rejonie Bieszczadów i Beskidach, gdzie są one pozostałością akcji "Wisła". Inne przykłady to m.in. Janowa Góra w Kotlinie Kłodzkiej.
