Minóg trójzębny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Minóg trójzębny
Entosphenus tridentatus
(Richardson, 1836)
Minóg trójzębny
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada bezżuchwowce
Gromada cefalaspidokształtne
Rząd minogokształtne
Rodzina minogowate
Rodzaj Entosphenus
Gatunek minóg trójzębny
Synonimy
  • Petromyzon tridentatus Richardson, 1836
  • Lampetra tridentata (Richardson, 1836)
  • Petromyzon ciliatus Ayres, 1855
  • Petromyzon lividus Girard, 1858
  • Petromyzon astori Girard, 1858
  • Entosphenus epihexodon Gill, 1862
  • Petromyzon epihexodon (Gill, 1862)
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Minóg trójzębny[1] (Entosphenus tridentatus) – anadromiczny gatunek pasożytniczego bezżuchwowca z rodziny minogowatych (Petromyzontidae). Gatunek typowy rodzaju Entosphenus[2]. Epitet gatunkowy nawiązuje do 3 większych zębów położonych w otworze gębowym po każdej stronie lejka ssącego[1].

Minóg trójzębny występuje w północnym Oceanie Spokojnym wzdłuż wschodnich wybrzeży Azji i zachodnich Ameryki Północnej. Na kontynencie północnoamerykańskim stwierdzono również stałe populacje słodkowodne[3][4].

Lampetra tridentata.jpg

Ciało minoga trójzębnego jest obficie pokryte śluzem[1]. Płetwa ogonowa zaokrąglona. Długość ciała 10–80 cm. Stadium ślepicy trwa 4–6 lat, w wodach słodkich. Dorosłe osobniki przebywają w wodach słonych przez 2–4 lat, pasożytując w tym czasie na wielu gatunkach ryb i waleni[4].

Znaczenie dla człowieka[edytuj | edytuj kod]

Rdzenne plemiona amerykańskie zamieszkujące wybrzeże Pacyfiku i Wyżynę Kolumbii od wielu wieków poławiały minogi trójzębne – nazywane ksuyas lub asum – w celach konsumpcyjnych, obrządkowych oraz medycznych. Indianie łapali je ręką, przy pomocy sieci lub haka osadzonego na długiej tyczce. Leczniczy olej zbierany z minoga w trakcie suszenia był stosowany podczas kąpieli do smarowania skóry lub schorowanych części ciała, a także dla wzmocnienia włosów i leczenia bólu w uszach[4][5]. Na początku XX wieku traperzy używali minogów jako przynętę na kojoty[4].

Od lat 40. XX wieku poławia się ten gatunek gospodarczo. Jego mięso jest tłuste, smaczne i pożywne. Spożywane świeże i wędzone[1]. Olej jest używany w badaniach naukowych – stanowi źródło witamin i antykoagulantów[6]. Ślepice wykorzystuje się jako karmę dla zwierząt gospodarskich, do przerobu na mączkę rybną, w celach dydaktycznych, a także jako przynętę na ryby, zwłaszcza bassa małogębowego[4][5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982, s. 126. ISBN 83-215-2103-7.
  2. Eschmeyer, W. N. (ed).: Catalog of Fishes electronic version (6 December 2012) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 5 stycznia 2013].
  3. Entosphenus tridentatus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 5 stycznia 2013]
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 C.B. Renaud: Lampreys of the world. An annotated and illustrated catalogue of lamprey species known to date. Rzym: FAO, 2011, seria: FAO Species Catalogue for Fishery Purposes. No. 5. ISBN 978-92-5-106928-8.
  5. 5,0 5,1 David A. Close: Status report of the Pacific lamprey (lampetra tridentata) in the Columbia River Basin. U. S. Department of Energy, Bonneville Power Administration, 1995. BPA Report DOE/BP-39067-1. (ang.) (pdf)
  6. Kathryn Kostow: Oregon Lampreys: Natural Hisory, Status, and Analysis of Management Issues. Oregon Department of Fish and Wildlife, 2002. (ang.)