Morga

Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy miary powierzchni gruntu. Zobacz też: Morga (kostnica).

Morga (także mórg, jutrzyna)^[1] - historyczna jednostka powierzchni używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki można było zaorać lub skosić przez jednego człowieka jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła - zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33-1,07 hektara.

Do czasu zniesienia pańszczyzny stanowiła wymiar jednodniowej pracy zadawanej parobkowi. W przeliczeniu jedna morga miała ok. 200 lub 300 prętów kwadratowych.

[edytuj] Na ziemiach polskich

1 morga chełmińska	≈ 0,56 ha
1 morga dolnoaustriacka	= 0,5755 ha
1 morga nowopolska	= 0,5598 ha
1 morga pruska duża	= 0,5673 ha
1 morga pruska mała (zwana też morgą magdeburską)	= 0,2553 ha

1 łan = 48 mórg frankońskich ≈ 24,2 ha

[edytuj] Na ziemiach holenderskich

Biltse, 1 morga (0,92 ha),
Gelderse, 1 morga (0,86 ha),
Gooise, 1 morga (0,98 ha),
Rijnlandse, 1 morga (0,85 ha),
Hertogenbossche, 1 morga (0,993 ha),
Veluwse, 1 morga (0,93 ha),
Waterlandse, 1 morga (1,07 ha),
Zijper of Schermer, 1 morga (0,8516 ha).

[edytuj] Obszar niemieckojęzyczny

Austria, 1 morga dolnoaustriacka (0,5755 ha (5754,64 m²)
Węgry, 1 morga (0,4316 ha)
Bawaria, 1 morga ca. (0,35 ha)
Württembergia, 1 morga (0,3309 ha)
Szwajcaria, 1 morga (0,36 ha)

[edytuj] System morgi dolnoaustriackiej

Miary powierzchni w Małopolsce między 1791 a rokiem 1876 w oparciu o system morgi dolnoaustriackiej, **1 mórg frankoński = 1 mórg dolnoaustriacki**
j.m.	Miar	Sążni wiedeńskich²	Łokci wiedeńskich²	metrów²
1 mórg (nm.1 Joch) (= 0,5755 ha)	3	1600	6439,02	5754,64
1 miara (= 19,18 ara)		533,33	2146,34	1918,00
1 sążeń wiedeński²			4,0237	3,60
1 łokieć wiedeński²				0,90