Mudżahedin
Mudżahedin (arab. مجاهد dosł. święty wojownik) – mężczyzna uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym w krajach muzułmańskich lub zamieszkanych przez muzułmanów. Zwani bojownikami, mudżahedini w wielu krajach prowadzą walkę partyzancką przeciwko okupantom lub przeciw nieakceptowanej władzy.
Spis treści |
[edytuj] Afganistan
Afgańscy mudżahedini to różne zbrojne grupy opozycyjne odwołujące się do radykalnego islamu, które od lat siedemdziesiątych XX wieku zwalczały świeckie i reformatorskie rządy wspierane przez ZSRR. Po komunistycznym zamachu stanu w roku 1978 mudżahedini zaktywizowali swoją działalność. W tym też czasie otrzymali wsparcie ze strony CIA. Podczas radzieckiej interwencji w Afganistanie (1979-1989) walczyli z Armią Czerwoną wspierającą rząd komunistyczny tego kraju. Stany Zjednoczone wspólnie z rządami Pakistanu, Arabii Saudyjskiej, Izraela i Egiptu dostarczały wszelkie środki niezbędne do prowadzenia walki przez mudżahedinów, głównie broń i amunicję oraz medykamenty. Partyzanci mieli swoje bazy szkoleniowe na terenie Pakistanu, skąd często przeprowadzali brawurowe ataki na oddziały wroga. Pomoc była przekazywana za pośrednictwem pakistańskiego wywiadu Inter-Services Intelligence. Po roku 1985[1] doszło do ukształtowania się siedmiu głównych stronnictw polityczno-militarnych (ogólna liczba ugrupowań mudżahedinów w czasie tej wojny sięgała 50). Wszystkie bazowały doktrynalnie na islamie, z czego trzy były tradycjonalistyczne i monarchistyczne, a cztery fundamentalistyczne i republikańskie. W 1985 roku tych siedem ugrupowań powołało w Peszawarze koalicję pod nazwą Islamski Sojusz Mudżahedinów Afgańskich ("Sojusz Siedmiu").
| Nazwa ugrupowania | Przywódcy | Liczebność |
|---|---|---|
| Hezb-i Islami | Gulbuddin Hekmatjar | 35 000 |
| Hezb-i Islami | Junis Chalis | 10 000 |
| Dżamiat-i Islami | Burhanuddin Rabbani | 20 000 |
| Ittehad-i Islami Baraj Azadi-je Afghanistan | Abdul Rasul Sayyaf | 15 000 |
| Mehaz-i Melli-je Islami | Sayed Ishaq Gailani | 20 000 |
| Dżebhe-i Melli-je Nejat | Sibghatullah Mojaddedi | 35 000 |
| Harakat-i Inqilab-i Islami | Muhamed Nabi Muhamedi
Rafiullah Moezan Nasrullah Mansur |
35 000 |
Mudżahedini byli jedną z formacji wspieranych w ramach tzw. doktryny Reagana, a prezydent USA nazywał ich "bojownikami o wolność". Mudżahedinów wspomagali zagraniczni ochotnicy z krajów arabskich i muzułmańskich, którzy przyjeżdżali walczyć w "świętej wojnie" dżihad z bezbożnym komunizmem.
Przez żołnierzy radzieckich rzadko kiedy byli nazywani "mudżahedinami". Najczęściej byli to dla nich "duszmeni", "duchy" lub zupełnie pejoratywnie – "małpy"[3].
[edytuj] Iran
Irańscy mudżahedini (Organizacja Bojowników Ludu, następnie Ludowi Mudżahedini) stanowią jedną z grup opozycyjnych zarówno przed rewolucją islamską w czasach monarchii Pahlawich, jak i po rewolucji, za rządów ajatollahów. Ich nietypowa ideologia przechodziła kilka przemian. W związku z połączeniem swoistej interpretacji islamu i eksperymentów z filozofią marksizmu oraz świeckiego nacjonalizmu organizacja deklaruje się jako islamska i socjalistyczna. Początkowo była ruchem świeckim, w dodatku reformistycznym, a nie rewolucyjnym. Pod wpływem idei opozycyjnego intelektualisty Ali Szariatiego mudżahedini przyjęli doktrynę "rewolucyjnego szyizmu". Na początku lat 70. XX wieku na fali popularności idei lewicowych wzbogacili swoją ideologię o marksizm. Wyspecjalizowali się w działaniach partyzantki miejskiej równolegle z inną organizacją zbrojnego podziemia tzw. fedainami ludowymi.
Ich pierwszą akcją było w 1971 roku podłożenie bomby pod elektrownię w Teheranie i nieudana próba porwania samolotu w proteście przeciwko wystawnym obchodom 2500-lecia irańskiej monarchii. W latach siedemdziesątych mudżahedini ludowi atakowali obiekty kojarzone z reżimem szacha jak posterunki policji oraz dokonywali zamachów na zachodnich doradców wojskowych i cywilnych. Tajna policja SAVAK wyjątkowo brutalnie postępowała z zatrzymanymi członkami organizacji torturując ich i mordując. W listopadzie 1979 roku mudżahedini ludowi brali udział w ataku na ambasadę USA w Teheranie. Po rewolucji islamskiej przeszli do opozycji organizując ataki terrorystyczne przeciwko nowej władzy. W odpowiedzi reżim Chomeiniego zwalczał organizację surowymi represjami nie cofając się przed doraźnymi egzekucjami. W 2009 roku szefowie dyplomacji Unii Europejskiej postanowili usunąć mudżahedinów ludowych z listy grup terrorystycznych[4][5].
Liczne grupy popierające rewolucję Chomeiniego (m.in. grupa odpowiadająca popularnym w Egipcie Braciom Muzułmańskim, wyjątkowo skrajnej organizacji fanatyków islamu) powołały także organizację o nazwie Mudżahedini Rewolucji Islamskiej.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rodric Braithwaite; Afgańcy, Ostatnia wojna imperium; Kraków 2012
- ↑ Tabela z: A. Kowalczyk, Afganistan 79-89, Warszawa 1994.
- ↑ Carey Schofield, Komandosi rosyjscy, Warszawa 1996
- ↑ Rzeczpospolita, 27.01.2009 r., str.A11.
- ↑ UE wzmacnia irańską opozycję
