Nichiren Daishōnin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Nichiren (jap. 日蓮 Nichiren?, ur. 16 lutego 1222, zm. 13 października 1282) – japoński mnich, reformator buddyzmu, myśliciel.

Nichiren Daishōnin (日蓮大将)
Zeshō-bō Renchō
Wielki Nauczyciel Risshō (立正大師)
Posąg Nichirena na zewnątrz jego świątyni Honnō-ji w Kioto
Posąg Nichirena na zewnątrz jego świątyni Honnō-ji w Kioto
Kraj działania Japonia
Data i miejsce urodzenia 16 lutego 1222
Kominato, prowincja Awa
Data i miejsce śmierci 13 października 1282
Ikegami Honmon-ji
Wyznanie buddyzm mahajana
Kościół nichirenistyczny
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Nichiren Daishōnin w Wikicytatach

Nichiren pragnął udostępnić naukę mahajany i otworzyć drogę do oświecenia szerszym kręgom wyznawców. Wierzył, że esencję buddyzmu zawiera Sutra Lotosu. Jego pochodzenie było jedną z przyczyn jego niechęci do innych odłamów buddyzmu, które cechował elitaryzm, zwłaszcza szkoły Zen i Szkoły Czystej Krainy. Popierał dążenie do zamknięcia tych ruchów, których działalność uznawał za heretycką, twierdząc, że klęski, jakich doznawała w tym czasie Japonia (m.in. inwazja mongolska pod wodzą Kubilaj-chana) są skutkiem niepodążania drogą wskazaną w Sutrze Lotosu. Jego doktryna przyznawała pewne znaczenie zarówno pismom buddyjskim, jak i wierzeniom ludowym i sintoistycznym, w przeciwieństwie do amidyzmu, który był czysto buddyjski.

Napisał wiele dzieł, m.in. Gohonzon (jap. 御本尊 prawdziwy obiekt czci), służący obserwacji własnego umysłu. Gohonzon faktycznie stanowi obiekt czci w szkole nichirenistycznej. W swoich pismach Nichiren twierdził, że powodem jego pojawienia się na świecie ("powołaniem"), było napisanie Gohonzon. Ustanowił on także inwokację Namu-Myōhō-Renge-Kyō, uniwersalną praktykę mającą prowadzić do osiągnięcia oświecenia.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Nichiren przyszedł na świat w roku 1222 w ubogiej rodzinie, w niewielkiej wiosce rybackiej Kominato, w ówczesnej prowincji Awa (obecnej prefekturze Chiba), na południowo-wschodnim wybrzeżu Japonii. Jego ojcem był Mikuni-no-Tayu Shigetada, a matką Umegiku-nyo. W dniu urodzin został nazwany Zennichimaro (善日麿), co w wolnym tłumaczeniu oznacza "Wspaniałe Słońce".

W wieku 11 lat rozpoczął naukę buddyzmu w pobliskiej świątyni sekty Tendai Seichō-ji. W wieku 16 lat uroczyście wstąpił w wiek dorosły otrzymując imię Zeshō-bō Renchō. Wkrótce potem opuścił Seichō-ji i wyruszył do Kamakury, by tam pobierać nauki, a kilka lat później przeniósł się na zachód, do obszaru Kioto-Nara, gdzie mieścił się główny ośrodek buddyzmu w Japonii. W owym czasie sprecyzował swoje poglądy i gdy w 1253 roku powrócił do Seichō-ji, rozpoczął nauczanie.

Nauczanie[edytuj | edytuj kod]

Będąc nie tylko reformatorem, ale także prorokiem, w swojej działalności łączył gwałtowność z łagodnością: nieprzejednaną wrogość - w stosunku do wrogów jego nauki i do warstwy możnych, dobroć i wyrozumiałość - w stosunku do biednych i chłopów, z którymi się utożsamiał. Został wygnany z góry Hiei za zuchwalstwo, z jakim krytykował doktryny sekty Tendai. Zyskał sobie reputację awanturnika, gdyż zwalczał inne sekty nie szczędząc im złośliwości i obelg. Aresztowany i skazany na wygnanie z powodu swoich ataków na bakufu, sformułował swoje poglądy w pięciu punktach:[1]

1. Buddyzm opiera się na wyłącznym autorytecie "Sutry Kwiatu Lotosu Prawdziwego Prawa" (Hotekyō) i jest summą wszystkich nauk Buddy.

2. Ludzkość może przyswoić sobie nauki Buddy tylko w ich najprostszej formie, a nie w postaci skomplikowanych systemów, a to z uwagi na zdolność pojmowania prostych ludzi, którzy mają być nauczani.

3. W obecnych czasach schyłku Prawa (mappō), jedynie "Sutra Lotosu" może dać wszystkim zbawienie.

4. Religia powinna być głoszona w Japonii, będącej krajem, w którym prawdziwy buddyzm musi zwyciężyć.

5. Pozostałe systemy spełniły już swoje posłannictwo, torując drogę dla doskonałej Prawdy.

Po powrocie z wygnania w 1263 roku, Nichiren pozyskał dla swoich idei licznych zwolenników i stał się jeszcze bardziej nieprzejednany wobec innych sekt buddyjskich. Jego działania sprowadziły na niego prześladowania. Podobno przepowiedział najazdy mongolskie, ale władze, biorąc go za spiskowca, skazały go w 1271 r. na śmierć. Wyrok nie został jednak wykonany, a dokładne powody są nieznane. Według legendy, Nichirena uratował cud. Mianowicie, w chwili, gdy kat zamachnął się mieczem, nagły grzmot wstrząsnął ziemią, niebo zapłonęło, a z chmur spadła ognista kula, która połamała wzniesiony miecz i obezwładniła kata, który runął na ziemię. To niezwykłe zjawisko wzięto za znak gniewu boskiego i wysłano gońca do Kamakury (siedziby bakufu), aby oznajmił ów cud. W drodze spotkał on innego posłańca, wiozącego akt ułaskawienia od regenta Hōjō Tokimune, który nocą doświadczył snu, nakazującego mu oszczędzić proroka[2]. Jakkolwiek jest to tylko legenda, faktem pozostaje ułaskawienie Nichirena.

Choć wyrok śmierci cofnięto, Nichiren został wygnany na wyspę Sado. Spędził tam trzy lata w odosobnieniu, co wzmocniło jego przekonania. Zaczął uważać siebie za kogoś na kształt "wybrańca"[3]. Niemniej jednak, wróciwszy z wygnania uzyskał przebaczenie. Osiadł na zboczach góry Fuji w 1274 roku i resztę życia poświęcił na organizowanie wspólnoty wiernych i krzewieniu wiary w Sutrę Lotosu. Jego nauki zyskały ogromną popularność, głównie wśród samurajów i chłopów. Uczniowie Nichirena także po jego śmierci intensywnie głosili nauki swojego mistrza, wędrując po całym kraju i zatrzymując się w miastach, na rogach ulic i wszędzie, gdzie tylko gromadzili się ludzie, często zakłócając obrzędy odprawiane w świątyniach innych sekt. Ich nieprzejednane stanowisko z czasem zmusiło amidystów do przybrania postawy równie wojowniczej, co stało się źródłem wielu zamieszek w XV i XVI wieku.

Tytuły pośmiertne[edytuj | edytuj kod]

Nichiren

Nichiren, zgodnie z buddyjskim obyczajem, otrzymał po śmierci imiona i tytuły honorowe, wyrażające szacunek wobec jego dokonań i pokazujące jego wysoką pozycję w japońskim buddyzmie. Należą do nich:

  • Nichiren Shōnin (日蓮聖人) "Święty Nichiren";
  • Nichiren Daishōnin (日蓮大聖人) "Wielki Święty Nichiren";
  • Nichiren Daibosatsu (日蓮大菩薩) "Wielki Bodhisattva Nichiren" (tytuł nadany przez cesarza w 1358 r.);
  • Risshō Daishi (立正大師) "Wielki Nauczyciel Risshō" (tytuł nadany przez cesarza w 1922 r.).

Przypisy

  1. Anesaki Masaharu, History of Japanese Religion, Tokio 1963, s. 195.
  2. Iso Mutsu, Kamakura, Facts and Legend, Tokio 1929, s. 229-230.
  3. Nichiren, s. 119-120.