Nikołaj Gastello
| Nikołaj Francewicz Gastello Николай Францевич Гастелло |
|
 |
|
 kapitan |
|
| Data i miejsce urodzenia | 6 maja 1908 Moskwa |
| Data i miejsce śmierci | 26 czerwca 1941 k. wsi Macki,  ZSRR |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1932–1941 |
| Siły zbrojne |  Armia Czerwona |
| Stanowiska | dowódca 4. i 2. eskadry 207. Pułku Bombowego Dalekiego Zasięgu |
| Główne wojny i bitwy | bitwa nad Chałchin-Goł, wojna zimowa z Finlandią, II wojna światowa, Wielka Wojna Ojczyźniana |
| Odznaczenia | |
  |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Nikołaj Francewicz Gastello, ros. Николай Францевич Гастелло (ur. 6 maja 1908 w Moskwie, zm. 26 czerwca 1941 k. wsi Macki) – radziecki lotnik bombowy, kapitan Armii Czerwonej, Bohater Związku Radzieckiego (1941).
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Urodził się 6 maja 1908 roku w Moskwie w rodzinie robotniczej, z pochodzenia był Białorusinem. Pracował jako ślusarz w fabrykach lokomotyw i sprzętu budowlanego. W roku 1932 został powołany do Armii Czerwonej, w 1933 ukończył ługańską szkołę lotniczą, po czym służył w lotnictwie bombowym jako pilot. W składzie 150. Pułku Bombowców Szybkich uczestniczył w walkach granicznych z Japończykami nad rzeką Chałchin-Goł w 1939 roku, a następnie w wojnie zimowej z Finlandią.
W maju 1941 roku w stopniu kapitana został dowódcą 4. eskadry 207. Pułku Bombowego Dalekiego Zasięgu (207. DBAP), w składzie 42. Dywizji Bombowej Dalekiego Zasięgu 3. Korpusu Bombowego Lotnictwa Dalekiego Zasięgu, latając na bombowcach DB-3F.
Od pierwszego dnia ataku Niemiec na ZSRR – 22 czerwca 1941 – uczestniczył w walkach na frontach II wojny światowej. Na skutek strat pułk został przeorganizowany i Gastello został dowódcą 2. eskadry. 26 czerwca 1941 podczas nalotu pary samolotów na niemiecką kolumnę zmechanizowaną na szosie Mołodeczno – Radoszkowicze, kierującą się na Mińsk, jego samolot został trafiony ogniem z ziemi i zapalił się. Wobec braku szans na dolecenie do swoich linii, Gastello najwyraźniej zdecydował uderzyć samolotem w zgrupowanie wojska niemieckiego i zawrócił nad lasem w tym celu.
Uważano przez lata, że Gastello staranował samolotem niemiecką kolumnę na szosie Mołodeczno – Radoszkowicze, niszcząc czołgi i cysterny z benzyną, w tym miejscu po wojnie wystawiono pomnik, a Gastello stał się słynny i był wymieniany w literaturze jako dokonujący pierwszego taranowania zapalonym samolotem. Jedynym świadkiem tego była załoga drugiego samolotu Fiodora Worobiewa, który jednak poległ niedługo później. W katastrofie poniosła śmierć cała załoga (oprócz Gastello zginęli nawigator Anatolij Burdeniuk oraz strzelcy Аleksiej Kalinin i Grigorij Skorobogaty, wszyscy odznaczeni pośmiertnie Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy).
27 lipca 1941 roku uhonorowany został pośmiernie tytułem Bohatera Związku Radzieckiego oraz Orderem Lenina za staranowanie płonącym samolotem kolumny wojsk niemieckich. Jego imieniem nazywano m.in. ulice, kołchozy, fabryki, drużyny pionierskie i statek rzeczny.
W latach dziewięćdziesiątych w prasie rosyjskiej pojawiła się wersja, że na szosę spadła inna załoga – dowódcy 1. eskadry 207. DBAP kapitana Aleksandra Masłowa, który został w 1996 uhonorowany tytułem Bohatera Federacji Rosyjskiej. W 1951 roku dokonano ekshumacji domniemanej mogiły załogi Gastello i odnaleziono w niej dokumenty na nazwisko Masłowa, zauważa się jednak, że w razie wybuchu płonącego samolotu, dokumenty powinny spłonąć. Według niektórych badaczy Gastello zdecydował się uderzyć w kolumnę niemiecką we wsi Mocki, ale jego samolot nie dociągnął do wsi i upadł na skraju lasu[1]. Kwestia ta jest nadal przedmiotem kontrowersji.
Odznaczenia [edytuj]
- Medal "Złota Gwiazda" Bohatera Związku Radzieckiego (1941, pośmiertnie)
- Order Lenina (1941, pośmiertnie)
