Bohater Związku Radzieckiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego
Order Lenina wręczany wraz z nadaniem tytułu Bohatera Związku Radzieckiego
Dyplom nadania tytułu Bohatera Związku Radzieckiego
Gablota z portretami Bohaterów Związku Radzieckiego w centrum Nowosybirska (1999)

Bohater Związku Radzieckiego (ros. Герой Советского СоюзаGieroj Sowietskogo Sojuza) – najwyższy tytuł honorowy ZSRR.

Tytuł honorowy Bohatera Związku Radzieckiego został ustanowiony dekretem Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR w dniu 16 kwietnia 1934 roku, a w dniu 29 lipca 1936 roku został zatwierdzony regulamin przyznawania tego tytułu, później regulamin ten zmieniano nadając mu 14 maja 1973 roku nową redakcję.

Zgodnie z regulaminem tytuł ten był najwyższym zaszczytnym wyróżnieniem i był nadawany przez Prezydium Rady Najwyższej ZSRR za bohaterskie czyny i wybitne zasługi dla państwa. Mógł być przyznawany pojedynczym osobom lub zbiorowościom.

Bohaterowi Związku Radzieckiego wręczano specjalny medal Złota Gwiazda (od 1939 roku), Order Lenina oraz dyplom Prezydium Rady Najwyższej ZSRR.

Tytuł Bohatera Związku Radzieckiego można było nadawać wielokrotnie, osoba taka otrzymywała następny medal Złotej Gwiazdy. W przypadku przyznania tytułu Bohatera Związku Radzieckiego po raz drugi, obok dyplomu, orderu i medalu, wyróżnionemu wykonywano popiersie z brązu z odpowiednim tytułem, które umieszczano w rodzinnych stronach bohatera.

Pierwsze tytuły Bohatera Związku Radzieckiego otrzymało 20 kwietnia 1934 roku siedmiu radzieckich lotników, którzy uratowali załogę radzieckiego parowca "Czeluskin" zmiażdżonego przez lody (m.in. Michaił Wodopianow oraz Polak z pochodzenia Zygmunt Lewoniewski). Z nich, Złotą Gwiazdę nr 1 otrzymał Anatolij Ljapidewski.

Do 1941 tytułem Bohatera Związku Radzieckiego wyróżniono ponad 600 osób (głównie żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej).

W okresie tzw. Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (1941-45) tytuły Bohatera Związku Radzieckiego jako pierwsi otrzymali żołnierze - pogranicznicy oraz piloci. Byli to m.in. ppor. A. W. Łopatin, plut. I. D. Buzyckow i kpt. Nikołaj Gastello. Znany pilot – Bohater Związku Radzieckiego – ppłk Stiepan P. Suprun za bohaterstwo i odwagę w walkach powietrznych jako pierwszy w okresie wojny (22 lipca 1941) został nagrodzony po raz drugi Medalem "Złotej Gwiazdy".

W latach II wojny światowej przyznano łącznie ponad 11 500 tytułów Bohatera Związku Radzieckiego. W tym, 104 tytuły nadano po raz drugi, a piloci myśliwscy – Aleksander Pokryszkin (jako pierwszy) i Iwan Kożedub oraz Marszałek Związku Radzieckiego Gieorgij Żukow zostali wyróżnieni trzema Medalami "Złotej Gwiazdy". Tytuł Bohatera Związku Radzieckiego przyznano 234 partyzantom. Dwaj wybitni organizatorzy oraz dowódcy oddziałów partyzanckich Sidor A. Kowpak i A. F. Fiodorow zostali odznaczeni dwoma Medalami "Złotej Gwiazdy".

W sumie do 1983 Medal "Złotej Gwiazdy" i tytuł Bohatera Związku Radzieckiego otrzymało ponad 12 500 osób. Wśród nich, 141 nagrodzono dwoma Medalami "Złotej Gwiazdy", trzema medalami – 3 osoby (marsz. lotn. Aleksander I. Pokryszkin, marsz. lotn. Iwan N. Kożedub, Marszałek Związku Radzieckiego Siemion M. Budionny) oraz czterema medalami – 2 osoby (Marszałek Związku Radzieckiego Gieorgij K. Żukow i marsz. Leonid I. Breżniew, któremu jednak tytuły te nadawano z przyczyn politycznych, w latach 1966-1981). Tytuły Bohatera Związku Radzieckiego otrzymywali m.in. wszyscy kosmonauci po odbytym locie kosmicznym, także cudzoziemcy odbywający loty w ramach radzieckiego programu kosmicznego Interkosmos.

Tytuł Bohatera Związku Radzieckiego otrzymało 91 kobiet i ponad 40 cudzoziemców.

Po bitwie pod Lenino, dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR nadano pośmiertnie tytuł Bohatera Związku Radzieckiego trzem Polakom, żołnierzom 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki za wzorowe wykonanie zadań bojowych dowództwa na froncie walki z najeźdzcami niemieckimi i przejawioną przy tym odwagę i bohaterstwo [1].

Tytuł otrzymali:

Juliusz Hibner mimo ciężkich ran przeżył bitwę, będąc przez długi czas jedynym żyjącym Polakiem noszącym ten tytuł. W 1978 tytuł nadano także innemu Polakowi - mjr Mirosławowi Hermaszewskiemu.

Obcokrajowcy wyróżnieni tytułem Bohatera Związku Radzieckiego (lista niepełna)[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stefan Oberleitner, Polskie ordery odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705-1990, Zielona Góra 1992, t.I,s. 21.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons