Nin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Zobacz też: Nine Inch Nails.
Nin
Stare Miasto w Ninie
Stare Miasto w Ninie
Państwo  Chorwacja
Żupania zadarska
Populacja (2001)
• liczba ludności

1256
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
Nin
Nin
Ziemia 44°14′33″N 15°11′02″E/44,242500 15,183889
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Kościół św. Krzyża w Ninie

Nin (wł. Nona, łac. Aenona lub Nona) – miasto w okręgu zadarskim w Chorwacji.

Geografia fizyczna[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Nin położony jest w północnej Dalmacji, ok. 14 km na północny zachód od Zadaru. W okolicy miasta rozciągają się piaszczyste laguny. Ok. 2 km na południe od Ninu znajdują się pokłady bogatych w minerały błot (peloidy), które stosowane już były w medycynie rzymskiej. Błota nińskie służą w leczeniu schorzeń reumatycznych oraz chorób skóry.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki miasta sięgają IX w. p.n.e., kiedy to na terenach tych osiedliło się plemię Ilirów. Następnie miasto przeszło w ręce Rzymian, którzy postawili tu forum, amfiteatr oraz świątynię – wówczas największą na terenie Dalmacji.

W VII w. Nin wzięły szturmem połączone siły Słowian i Awarów, podczas którego miasto zostało doszczętnie zniszczone. Wśród sojuszników znajdowali się również Chorwaci, którzy wkrótce odbudowali Nin, stwarzając tu kluczowy ośrodek administracyjny i religijny nowo założonego państwa chorwackiego. Obok Biogradu i Klisu, Nin spełniał funkcję rezydencji królewskiej oraz ośrodka koronacyjnego królów Chorwacji. Z Ninem związani są następujący władcy: książę Wiszesław (785-802), książę Branimir (879-892), król Chorwacji Tomisław (925-928), król Piotr Krzesimir IV (1058-1075), król Zwonimir (1075-1088).

Od poł. IX w. Nin stał się siedzibą pierwszego chorwackiego biskupstwa podlegającemu najprawdopodobniej bezpośrednio papieżowi lub biskupowi Akwilei [1]. Biskupi Ninu odgrywali ważną rolę w życiu politycznym państwa. Biskup Grzegorz z Ninu (900-929) miał zabiegać na synodach w Splicie w 925 r. i w 928 r. o formalne wprowadzenie języka chorwackiego i głagolicy do liturgii katolickiej [2], która wówczas prowadzona była głównie w jęz. łacińskim.

W latach 1328-58 Nin pozostawał pod protekcją Wenecji. Wraz ze sprzedażą Dalmacji Wenecjanom w 1409 r., Nin dostał się ponownie pod panowanie weneckie. W tym okresie miasto zostało dwukrotnie zniszczone w 1571 r. oraz w 1646 r., kiedy to Wenecjanie poświęcili Nin w wojnie z Turkami, by skoncentrować swoje siły na obronie Zadaru. Doszczętnie zburzone pałac królewski i pałac biskupi, które nigdy nie zostały odbudowane. Miasto utraciło swoją pozycję gospodarczą i polityczną.

Nin zyskał na znaczeniu gospodarczym po II wojnie światowej wraz z otwarciem zakładów produkcji soli oraz cegielni. Po 1969 r. nastąpił również rozwój usług turystycznych. W okresie Jugosławii Nin utracił status gminy, który odzyskał w 1993 r.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Gornja vrata

Stare miasto Ninu leży na niewielkiej wyspie (ok. 500 m średnicy) połączonej ze stałym lądem dwoma mostami: dolnym (chor. Donji niniski most) i górnym (chor. Gornji niniski most). Do miasta prowadzą dwie bramy: Brama Dolna (chor. Donja vrata) z XV-XVII w. oraz Brama Górna (chor. Gornja vrata) z XVI-XVIII w.

Główne obiekty historyczne Ninu:

  • Kościół św. Krzyża (chor. crkva Sv. Križa) z IX w., uważany niegdyś za najmniejszą katedrę świata (40 m obwodu). Teraz nie jest katedrą.
  • Kościół św. Anzelma, stojący w miejscu dawnej katedry romańskiej, po której zachowała się jedynie kaplica boczna, gdzie obecnie znajduje się skarbiec z ekspozycją średniowiecznych relikwiarzy
  • Kościół św. Mikołaja (w Prahulje przy trasie Nin-Zadar) o nietypowej dla budowli sakralnych formie architektonicznej – jest to wieża z blankami na planie koniczyny, która w okresie wojen z Turkami pełniła funkcje obronne. Według legendy, w Ninie koronowanych było siedmiu królów Chorwacji, którzy po koronacji przyjeżdżali do kościoła św. Mikołaja, by ukazać się poddanym i wznieść swój miecz w kierunku czterech stron świata.

Liczne eksponaty archeologiczne, głownie z czasów rzymskich, prezentowane są w lokalnym Muzeum Archeologicznym.

Nadajnik radiowy[edytuj | edytuj kod]

W Grbe koło Ninu znajduje się najsilniejszy nadajnik radiowy chorwackiego radia (SV Zadar). Został uruchomiony w 1984 r. i wykorzystywał początkowo cztery maszty antenowe o wys. 132 m. Częstotliwość pracy radiostacji wynosiła 1134 KHz a moc nadawcza wynosiła 1200 kW. Nadajnik został zniszczony w w 1991 r. w czasie wojny ojczyźnianej (1991-1995). W miejscu zniszczonego urządzenia postawiono nowy nadajnik o niższej mocy (600 kW).

Przypisy

  1. John Van Antwerp Fine, John Van Antwerp Fine Jr.: The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century. University of Michigan Press, 1991, s. 267. ISBN 0472081497. (ang.)
  2. Encyklopedia Katolicka Online (ang.). [dostęp 18 stycznia 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]