Nizina Turańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nizina Turańska w grudniu 2001 roku

Nizina Turańska (ros. Туранская низменностьTuranskaja nizmiennost’) – rozległa nizina w zachodniej części Azji Centralnej.

Nizina Turańska rozciąga się na terenach na wschód od południowej części Morza Kaspijskiego, płaskowyżu Ustiurt i Jeziora Aralskiego. Na północy przechodzi w Płaskowyż Turgajski i Pogórze Kazachskie. Na wschodzie graniczy z zachodnimi krańcami systemów górskich Tienszanu i Ałaju – w nizinę wcinają się zwłaszcza pasma górskie Karatau i Nuratau. Na południu Nizinę Turańską zamykają góry Iranu i Afganistanu. Nizina Turańska obejmuje wiele izolowanych wzniesień i depresji. Jej powierzchnia wynosi około 1,2 mln km².

Północny skraj Niziny Turańskiej stanowi półpustynia. Środkową część zajmuje pustynia Kyzył-kum, południową – pustynia Kara-kum. Nizinę przecinają dwie wielkie rzeki środkowej Azji – Amu-daria i Syr-daria. Nizina Turańska stanowi jeden z największych na świecie obszarów piaszczystych. Przeciętny roczny opad na nizinie nie przekracza 380 mm.

Na sztucznie nawadnianych obszarach Niziny Turańskiej znajdują się pastwiska i pola uprawne. Największe miasta Niziny to Daşoguz w Turkmenistanie oraz Nukus i Urgencz w Uzbekistanie. Obszar wydobycia ropy naftowej, gazu ziemnego, soli glauberskiej, rud manganu i miedzi.

Nizina Turańska leży na terytorium Turkmenistanu, Uzbekistanu i Kazachstanu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Górski, Wanda Jędrzejewska (red.) Atlas geograficzny, wyd. XIV, PPWK, Warszawa 1979, ISBN 83-7000-011-8
  • Mieczysław Hess, Bogumił Rychłowski Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, w: August Zierhoffer Geografia Powszechna. Tom IV. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Azja, Afryka, PWN Warszawa 1967