Organellum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Schemat typowej komórki zwierzęcej: (1) jąderko (2) jądro komórkowe (3) rybosomy (4) liposom (5) retikulum endoplazmatyczne szorstkie (6) aparat Golgiego (7) cytoszkielet (8) retikulum endoplazmatyczne gładkie (9) mitochondria (10) wakuola (11) cytoplazma (12) lizosom (13) centriole

Organellum − każda oddzielona od cytozolu błoną komórkową struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji[1]. Komórka prokariotyczna nie zawiera organelli komórkowych, co odróżnia ją od komórki eukariotycznej. Genofor, Nukleoid czy rybosomy nie są organellami, gdyż nie są oddzielone od otoczenia błoną komórkową[2]. Komórki eukariotyczne zawierają podstawowy zestaw organelli błonowych.

Organella[3]:


UWAGA: W języku polskim słowo "organellum" często używane jest w węższym znaczeniu, tzn. z wykluczeniem jądra komórkowego (patrz hasło: cytoplazma).

Niektóre organella komórek eukariotycznych (mitochondria oraz plastydy) pochodzą od endosymbiotycznych bakterii. Są one otoczone podwójną błoną, posiadają własny, niezależny od jądra komórkowego materiał genetyczny w postaci kolistej cząsteczki DNA oraz własne, inne od cytoplazmatycznych, rybosomy[3].

Innym organellum otoczonym podwójną błoną jest jądro komórkowe, jednak nie ma wielu danych sugerujących, że jest również pochodzenia endosymbiotycznego. Bardziej prawdopodobne jest, że otoczka jądra komórkowego, jak i inne błony organelli komórkowych, prócz plastydów i mitochondriów (retikulum endoplazmatyczne, aparat Golgiego, endosomy, lizosomy) powstały poprzez inwaginację (wpuklenie) błony komórkowej[3]. Istnieją też sugestie, że wici komórek eukariotycznych są również efektem dawnej endosymbiozy, ale jak dotąd brak na to dowodów.

Przypisy

  1. Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki, Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 498. ISBN 978-83-01-14469-2.
  2. Wincenty Kilarski: Strukturalne podstawy biologii komórki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 103. ISBN 978-83-01-14070-0.
  3. 3,0 3,1 3,2 Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki, Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 500. ISBN 978-83-01-14469-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki, Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 498. ISBN 978-83-01-14469-2.
  • Wincenty Kilarski: Strukturalne podstawy biologii komórki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 103. ISBN 978-83-01-14070-0.
Wikimedia Commons