Organellum
Organellum − każda oddzielona od cytozolu błoną komórkową struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji[1]. Komórka prokariotyczna nie zawiera organelli komórkowych, co odróżnia ją od komórki eukariotycznej. Genofor, Nukleoid czy rybosomy nie są organellami, gdyż nie są oddzielone od otoczenia błoną komórkową[2]. Komórki eukariotyczne zawierają podstawowy zestaw organelli błonowych.
Organella[3]:
- jądro komórkowe
- mitochondria
- plastydy czyli chloroplasty, chromoplasty itp.
- wakuola
- siateczka śródplazmatyczna czyli retikulum endoplazmatyczne
- lizosomy
- aparat Golgiego
- endosomy
- peroksysom
- glioksysom
- cytozol
UWAGA: W języku polskim słowo "organellum" często używane jest w węższym znaczeniu, tzn. z wykluczeniem jądra komórkowego (patrz hasło: cytoplazma).
Niektóre organelle komórek eukariotycznych (mitochondria oraz plastydy) pochodzą od endosymbiotycznych bakterii. Są one otoczone podwójną błoną, posiadają własny, niezależny od jądra komórkowego materiał genetyczny w postaci kolistej cząsteczki DNA oraz własne, inne od cytoplazmatycznych, rybosomy[3].
Innym organellum otoczonym podwójną błoną jest jądro komórkowe, jednak nie ma wielu danych sugerujących, że jest również pochodzenia endosymbiotycznego. Bardziej prawdopodobne jest, że otoczka jądra komórkowego, jak i inne błony organelli komórkowych, prócz plastydów i mitochondriów (retikulum endoplazmatyczne, aparat Golgiego , endosomy, lizosomy) powstały poprzez inwaginację (wpuklenie) błony komórkowej[3]. Istnieją też sugestie, że wici komórek eukariotycznych są również efektem dawnej endosymbiozy, ale jak dotąd brak na to dowodów.
Przypisy
- ↑ Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki, Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 498. ISBN 978-83-01-14469-2.
- ↑ Wincenty Kilarski: Strukturalne podstawy biologii komórki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 103. ISBN 978-83-01-14070-0.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki, Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 500. ISBN 978-83-01-14469-2.
[edytuj] Bibliografia
- Bruce Alberts: Podstawy biologii komórki, Część 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 498. ISBN 978-83-01-14469-2.
- Wincenty Kilarski: Strukturalne podstawy biologii komórki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 103. ISBN 978-83-01-14070-0.
|
|||||
|
|||||||||||
