Orientacja seksualna niezgodna z ego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Orientacja seksualna niezgodna z ego (egodystoniczna)
ICD-10 F66.1

Orientacja seksualna niezgodna z ego (egodystoniczna)zaburzenie wyróżniane w klasyfikacji ICD, w którym seksualne preferencje (heteroseksualne, homoseksualne, biseksualne lub wobec osób w okresie przedpokwitaniowym) czy identyfikacja płciowa nie budzą zastrzeżeń, ale dana osoba chce zmienić orientację seksualną z powodu współistniejących zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania[1][2]. Często zaburzenie jest wynikiem niekorzystnych i nietolerancyjnych postaw w społeczeństwach lub też konfliktu pomiędzy popędami seksualnymi a systemem wierzeń[3].

Historia klasyfikacji[edytuj | edytuj kod]

ICD[edytuj | edytuj kod]

W 1948 roku została opublikowana szósta rewizja Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-6), która jako pierwsza zawierała klasyfikację zaburzeń psychicznych. ICD-6 zaliczała homoseksualizm do dewiacji seksualnych[4].

17 maja 1990 roku Światowe Zgromadzenie Zdrowia podjęło decyzję o depatologizacji homoseksualizmu. W 2004 roku na pamiątkę tego wydarzenia 17 maja ustanowiono Międzynarodowym Dniem Przeciw Homofobii, który obecnie nazywa się Międzynarodowym Dniem Przeciw Homofobii i Transfobii[5].

W 1992 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) usunęła homoseksualizm z dziesiątej rewizji Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10), zastępując go orientacją seksualna niezgodną z ego (egodystoniczną) wraz z nową kategorią diagnostyczną F66 – zaburzeniami psychologicznymi i zaburzeniami zachowania związanymi z rozwojem i orientacją seksualną[1][6]. W klasyfikacji znalazła się też informacja, że: „orientacji seksualnej – samej w sobie – nie należy uważać za zaburzenie”[1].

W 2014 roku Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne i działająca w ramach WHO Grupa Robocza ds. Klasyfikacji Zaburzeń Seksualnych i Zdrowia Seksualnego zarekomendowały Światowej Organizacji Zdrowia usunięcie orientacji seksualnej niezgodnej z ego (egodystonicznej) wraz z całą kategorią diagnostyczną F66 z klasyfikacji ICD-11, której publikacja jest planowana na rok 2017[4][7].

DSM[edytuj | edytuj kod]

Homoseksualizm został sklasyfikowany jako dewiacja seksualna zarówno w pierwszym wydaniu Diagnostycznego i Statystycznego Podręcznika Zaburzeń Psychicznych (DSM-I) z 1952 roku, jak i w drugim wydaniu (DSM-II) z 1968 roku[8].

W grudniu 1973 roku Zarząd Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego zagłosował za usunięciem homoseksualizmu z DSM i zastąpieniem go zaburzeniem orientacji seksualnej, ale zastrzegał, że nie oznacza to uznania homoseksualizmu za „normalny czy tak samo wartościowy jak heteroseksualizm”. Nowa diagnoza traktowała homoseksualizm jako zaburzenie tylko wtedy, gdy osoba czuła się z nim źle. Władze Towarzystwa spodziewały się, że działacze gejowscy błędnie zinterpretują ich decyzję: „Niewątpliwie grupy homoseksualnych aktywistów będą twierdzić, że psychiatria uznała wreszcie homoseksualizm za tak samo normalny jak heteroseksualizm. Będą one w błędzie”. Ponadto organizacja po raz pierwszy opowiedziała się przeciwko dyskryminacji osób homoseksualnych w zakresie praw obywatelskich. W kwietniu 1974 roku decyzję Zarządu o wykreśleniu homoseksualizmu z DSM w referendum poparło 58% głosujących członków Towarzystwa[9][6].

W lipcu 1974 roku ukazał się siódmy wydruk podręcznika DSM-II, w którym homoseksualizm zastąpiono nową kategorią diagnostyczną – zaburzeniem orientacji seksualnej[10].

W 1977 roku czasopismo „Medical Aspects of Human Sexuality” przeprowadziło badanie ankietowe wśród członków Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Według wyników ankiety, 69% psychiatrów uważało homoseksualizm za patologiczną adaptację, a 60% uznawało osoby homoseksualne za mniej zdolne do dojrzałych, miłosnych związków od osób heteroseksualnych. Ponadto 70% psychiatrów uważało, że problemy homoseksualistów wynikają częściej z konfliktów osobistych niż ze społecznej stygmatyzacji, 73% uznawało homoseksualistów za mniej szczęśliwych od heteroseksualistów, ale tylko 3% było przekonanych, że w większości przypadków homoseksualizm da się wyleczyć[11][12][13].

W 1980 roku zostało opublikowane trzecie wydanie klasyfikacji – DSM-III, w którym zaburzenie orientacji seksualnej przemianowano na homoseksualizm egodystoniczny. W DSM-III-R, opublikowanym w 1987 roku, ta diagnoza została zarzucona[6][14]. W tym samym wydaniu DSM, a potem również w DSM-IV (1994)[14] i DSM-IV-TR (2000)[15] „utrwalone i znaczne cierpienie związane z orientacją seksualną” zaliczono do kategorii zaburzeń seksualnych nieokreślonych inaczej. W 2013 roku ukazał się DSM-5, w którym ta kategoria diagnostyczna została usunięta[16].

Pod koniec 2008 roku Charles Silverstein, aktywista gejowski, który był jednym z działaczy, którzy spotkali się Komitetem Nazewnictwa Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego w lutym 1973 roku, w liście do redakcji „Archives of Sexual Behavior” napisał: „Mija w tej chwili 35 lat od usunięcia homoseksualizmu z DSM, co było naszym celem krótkoterminowym. Nasz cel długoterminowy – usunięcie z DSM tego, co nazywane jest perwersją seksualną, zaburzeniem seksualnym czy parafilią, w zależności od wydania, nie został zrealizowany”. Zadał też pytanie: „Jeśli nie ma obiektywnego, niezależnego dowodu, że orientacja homoseksualna sama w sobie jest nienormalna, jakie jest uzasadnienie umieszczenia jakiegokolwiek z innych zachowań seksualnych w DSM?”[17].

CCMD[edytuj | edytuj kod]

Homoseksualizm został sklasyfikowany jako zaburzenie seksualne w pierwszej wersji Chińskiej Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych (CCMD-1), opublikowanej w 1978 roku. Homoseksualizm był dalej patologizowany w CCMD-2 (1989) i w CCMD-2-R (1994)[18].

W 2001 roku Chińskie Towarzystwo Psychiatryczne wykreślając homoseksualizm z trzeciej wersji Chińskiej Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych (CCMD-3), wprowadziło na jego miejsce diagnozę podobną do homoseksualizmu egodystonicznego. Od tego czasu chińska psychiatria nie uznaje homoseksualizmu za zaburzenie psychiczne, ale też nie uważa go za normalny wariant ludzkiej seksualności[18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 Pużyński S, Wciórka J (red.): Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10: Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Kraków–Warszawa: Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne "Vesalius", Instytut Psychiatrii i Neurologii, 2000, s. 185. ISBN 83-85688-25-0.
  2. ICD-10 Version:2010. [dostęp 2014-11-22].
  3. Szablon:Cite book
  4. 4,0 4,1 Cochran SD, et al. Proposed declassification of disease categories related to sexual orientation in the International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (ICD-11). „Bulletin of the World Health Organization”. 92 (9), s. 672–9, 2014. doi:10.2471/BLT.14.135541. 
  5. American Psychological Association: International Day Against Homophobia & Transphobia (IDAHOT). [dostęp 2014–11–01].
  6. 6,0 6,1 6,2 Drescher J. Queer Diagnoses: Parallels and Contrasts in the History of Homosexuality, Gender Variance, and the Diagnostic and Statistical Manual. „Archives of Sexual Behavior”. 39 (2), s. 427–60, 2010. doi:10.1007/s10508-009-9531-5. PMID 19838785. [dostęp 2014–11–01]. 
  7. Keita GP: APA letter to the World Health Organization. American Psychological Association, 2014–05–17. [dostęp 2014–11–01].
  8. Ronald B: Homosexuality and American Psychiatry: The Politics of Diagnosis. Princeton: Princeton University Press, 1987, s. 39–40. ISBN 0-691-02837-0.
  9. Minton HL: Departing from Deviance: A History of Homosexual Rights and Emancipatory Science in America. Chicago: University of Chicago Press, 2002, s. 260–1. ISBN 0-226-53044-2.
  10. Socarides CW. The Sexual Deviations and the Diagnostic Manual. „American Journal of Psychotherapy”. 32 (3), s. 414–26, 1978. PMID 696956. 
  11. Gross MJ. Changing Attitudes Toward Homosexuality - Or Are They?. „Perspectives in Psychiatric Care”. 16 (2), s. 71–5, 1978. doi:10.1111/j.1744-6163.1978.tb00920.x. PMID 248163. 
  12. Ronald B: Homosexuality and American Psychiatry: The Politics of Diagnosis. Princeton: Princeton University Press, 1987, s. 167. ISBN 0-691-02837-0.
  13. Conrad P, Schneider JW: Deviance and Medicalization: From Badness to Sickness. Philadelphia: Temple University Press, 1992, s. 209. ISBN 0-87722-998-8.
  14. 14,0 14,1 Ritter KY, Terndrup AI: Handbook of Affirmative Psychotherapy with Lesbians and Gay Men. New York: Guilford Press, 2002, s. 149. ISBN 1-57230-714-5.
  15. Wciórka J (red.): Kryteria diagnostyczne według DSM-IV-TR. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2008, s. 210. ISBN 978-83-7609-000-9.
  16. American Psychiatric Association: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Wyd. 5. Arlington, VA: American Psychiatric Association, 2013. ISBN 978-0-89042-554-1.
  17. Silverstein C. The Implications of Removing Homosexuality from the DSM as a Mental Disorder. „Archives of Sexual Behavior”. 38 (2), s. 161–3, 2009. doi:10.1007/s10508-008-9442-x. PMID 19002408. 
  18. 18,0 18,1 Wu J. From “Long Yang” and “Dui Shi” to Tongzhi: Homosexuality in China. „Journal of Gay & Lesbian Psychotherapy”. 7 (1–2), s. 117–43, 2003. doi:10.1300/J236v07n01_08.