Marginalizacja
Marginalizacja – wykluczenie z udziału w życiu społecznym jednostek, grup społecznych lub w ujęciu globalnym społeczeństw w stosunku do ich otoczenia społecznego. Wykluczenie społeczne może odnosić się do procesu wykluczania jednostek i grup albo do stanu wykluczenia.
Wykluczenie jest rozumiane jako niemożliwość bycia uczestnikiem ważnych społecznie aspektów życia społecznego, jak gospodarcze, polityczne czy kulturowe[1].
W przypadku wykluczania społecznego jednostek czynnikami mającymi na to największy wpływ jest bezrobocie i bieda. Jeżeli dochodzi do koncentracji tego typu ludności w przestrzeni geograficznej, wówczas pojawiać się może specyficzna subkultura ubóstwa oraz wytwarzać się podklasa (underclass), w której wzory zachowań i systemy wartości często podlegają dziedziczeniu w następnych pokoleniach. Pod wpływem marginalizacji na obszarach miejskich możliwe jest wytwarzanie się gett.
Jednostka jest społecznie wykluczona (wg Center for Analysis of Social Exclusion), jeżeli:
- jest ona pod względem geograficznym członkiem społeczeństwa,
- nie może uczestniczyć w normalnych aktywnościach obywateli w tym społeczeństwie (z powodów będących poza jej kontrolą)
- chce uczestniczyć w aktywności społeczności.
Spis treści |
[edytuj] Rodzaje wykluczenia społecznego
- niezdolność do uczestnictwa w gospodarczych aspektach życia społecznego
- niezdolność do uczestnictwa w politycznych aspektach życia społecznego;
- niezdolność do uczestnictwa w kulturalnych aspektach życia społecznego.
Marginalizacja może być następstwem publikalizacji większej grupy osób (np. grupy etnicznej).
[edytuj] Próba rozróżnienia pojęć: ubóstwo i wykluczenie społeczne
wg Petera Abrahamsona
Regulacje prawne Unii Europejskiej dotyczące pomocy społecznej łączą pojęcie ubóstwa z wykluczeniem społecznym. Przypisywane są one jednak do dwu różnych dyscyplin naukowych.
|
-
|
wykluczenie społeczne
|
|
| podejście dyscyplinowe | ekonomia | socjologia |
| sytuacja | brak wystarczających zasobów | odmowa realizacji praw |
| przyczyna | niezaspokojenie potrzeb | dyskryminacja w dostępie do instytucji integrujących |
| perspektywa | statyczna (stan) | dynamiczna (proces) |
| typ społecznej stratyfikacji | pionowa (wyższe i niższe klasy) | pozioma (grupy wewnątrz i grupy na zewnątrz) |
| sugerowane remedium społeczne | transfery (gwarantowany dochód minimalny) | społeczne usługi (środki aktywizacyjne) |
[edytuj] Bibliografia
Barbara Szacka: Wprowadzenie do socjologii. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2003. ISBN 83-88164-66-X.
- M. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu [w:] Pomoc - wsparcie społeczne - poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Center for Analysis of Social Exclusion
- Instytut Pracy i Spraw Socjalnych - zajmuje się m.in. minimum socjalnym, ubóstwem i minimum egzystencji]
- Wykład monograficzny dr Ryszarda Szarfenberga pt. "Marginalizacja i wykluczenie społeczne" oraz obszerna literatura do tematu
Przypisy
- ↑ M. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu [w:] Pomoc - wsparcie społeczne - poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 217
ref>M. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu [w:] Pomoc - wsparcie społeczne - poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 217
