Oser

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tsering Woeser
Oser
Tsering Woeser
Data i miejsce urodzenia 1966
Lhasa
Zawód poetka, pisarka, blogerka i dziennikarka
Strona internetowa

Oser, także Woeser[1] (tyb.: ཚེ་རིང་འོད་ཟེར་; Wylie: tshe-ring ’od-zer; ZWPY: Cering Oiser; chiń.: 唯色; pinyin: Wéisè; ur. 1966) – tybetańska poetka, pisarka, blogerka i dziennikarka.

Urodziła się w Lhasie. Jej ojciec był urzędnikiem pracującym w ChALW. Należał również (wraz z małżonką) do KPCh[2]. Na początku lat 70. została wraz z rodziną przeniesiona do Kardze.

Studiowała literaturę chińską na Południowo-Zachodnim Uniwersytecie Mniejszości Narodowych w Chengdu, następnie była dziennikarką w Darcedo (Ganze Daily)[3]. W 1990 przeprowadziła się do Lhasy, wkrótce potem rozpoczęła naukę w Instytucie Lu Xuna w Pekinie. Redagowała magazyn Literatura Tybetańska, zaczęła również tworzyć poezję. Pierwszy tomik, Xizang zai shang, opublikowała w 1999[4]. Poruszała w nim między innymi kwestie tybetańskiej tożsamości[5]. Cztery lata później wydała Xizang Biji[4], na którą składały się krótkie opowiadania krytykujące politykę władz chińskich względem Tybetańczyków[5]. Książka zyskała znaczną popularność, jednakże we wrześniu 2003 została objęta zapisem cenzorskim[6]. W kolejnych latach, ze względu na niemożność publikowania w Chinach kontynentalnych, wydała kilka książek na Tajwanie[5].

W 2003 przeniosła się do Pekinu, od 2005 prowadziła bloga, na którym poruszała takie tematy jak przebieg rewolucji kulturalnej na terenie Tybetu, występowanie AIDS na terenach tybetańskich czy powstanie z 1959. W 2006 został on zamknięty, w związku z czym otworzyła nowy, tym razem korzystając z zagranicznego serwera. Dziamjang Norbu wskazuje, że jej działalność blogerska wprowadziła nowe standardy do dyskusji o Tybecie[5]. Podczas protestów z 2008 publikowała szczegółowe raporty na temat bieżącej sytuacji w Tybecie. Został na nią nałożony areszt domowy, policja zatrzymała ją również podczas igrzysk olimpijskich w tym samym roku[5]. Znalazła się (wraz z mężem, Wang Lixiongiem) wśród sygnatariuszy Karty 08 autorstwa Liu Xiaobo[7]. Utrzymuje kontakty z licznymi chińskimi dysydentami, jest również jednym z niewielu tybetańskich twórców publikujących po chińsku[7]. Została zgłoszona do Nagrody Sacharowa za rok 2013[8].

W Polsce ukazał się "Niewidoczny Tybet" - zbiór jej stu jedenastu tekstów, poprzedzony esejem Wang Lixionga (Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2013).

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • Nagroda Związku Autorów Norweskich za walkę w obronie wolności słowa (2007)[9]
  • Nagroda księcia Clausa (2011)[10]
  • International Women of Courage Award (2013)[7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Natalia Bloch: Urodzeni uchodźcy: tożsamość pokolenia młodych Tybetańczyków w Indiach. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2011, s. 640. ISBN 978-83-229-3217-9.
  2. Tsering Woeser (ang.). Poetry.about.com. [dostęp 23 grudnia 2012].
  3. Woeser (ang.). Tibetwrites.org. [dostęp 23 grudnia 2012].
  4. 4,0 4,1 About Woeser (ang.). Raggedbanner.com. [dostęp 26 czerwca 2013].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Oser (wiek: 42 lata) (pol.). Ratujtybet.org. [dostęp 26 czerwca 2013].
  6. 2. TAR Authorities Ban Book by Tibetan Author (TIN) (ang.). Tibet.ca. [dostęp 26 czerwca 2013].
  7. 7,0 7,1 7,2 Tsering Woeser kandydatką do Nagrody Sacharowa 2013 (pol.). Sftpoland.org. [dostęp 26 czerwca 2013].
  8. Tsering Woeser A candidate for the 2013 Sakharov Prize 2013, str. 1
  9. Norwegian Authors Union awards Freedom of Expression Prize 2007 to Tsering Woeser (ang.). Phayul.com. [dostęp 26 grudnia 2012].
  10. blogger tsering woeser not allowed to accept prince claus award (ang.). Princeclausfund.org. [dostęp 26 grudnia 2012].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]