Pałeczka krwawa

Pałeczka krwawa
Pałeczka krwawa na płytce z agarem
Systematyka
Królestwo	bakterie
Typ	proteobakterie
Rodzina	Enterobacteriaceae
Rodzaj	Serratia
Gatunek	Pałeczka krwawa
Nazwa systematyczna
Serratia marcescens
Cechy
Kształt	pałeczka
Barwienie metodą Grama	ujemne

Pałeczka krwawa, pałeczka cudowna (Serratia marcescens) – urzęsiona, nieprzetrwalnikująca, bezotoczkowa bakteria Gram ujemna.

Chorobotwórczość

Bakteria stanowi florę fizjologiczną człowieka i może być patogenna tylko dla pacjentów z osłabioną odpornością. Wchodzi ona w skład flory komensalnej przewodu pokarmowego człowieka. Powoduje oportunistyczne zakażenia dróg moczowych i ran, w tym także pooperacyjnych. S. marcescens może ponadto powodować zapalenie spojówek (conjunctivitis), wnętrza oka (endophtalmitis), rogówek (keratitis) oraz infekcje przewodu łzowego. Jest ważną przyczyną zakażeń szpitalnych, częściowo dzięki dużej oporności na dezynfekcję. U pacjentów z chorobami nowotworowymi może wywoływać zapalenie płuc, posocznicę lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz biegunkę u dzieci.

Większość szczepów wykazuje oporność na całą gamę antybiotyków wskutek obecności czynników R na plazmidach. Materiał do badan izolowany jest z plwociny, krwi, moczu i ran.

Kolonie na mącznej podsypce chlebowej w plastikowych pudłach na chleb

Jest to ruchliwy organizm w kształcie pałeczki, mogący wzrastać w przedziale temperatur 5–40 °C i w pH o poziomie 5–9. Charakterystyczną cechą wyróżniającą te pałeczki od innych Enterobacteriaceae jest wytwarzanie 3 enzymów hydrolitycznych DNazy, żelatynazy i lipazy.

Dzięki wytwarzaniu czerwonego pigmentu (prodigiozyny) oraz zdolności wzrostu na skrobi zawartej w chlebie, to właśnie ta bakteria mogła być odpowiedzialna za niektóre przypadki rzekomo będące cudami eucharystycznymi, polegającymi na pojawieniu się substancji przypominającej krew na hostii. Po naukowym wyjaśnieniu zjawiska Kościół katolicki wprowadził szczegółowe przepisy określające warunki przechowywania hostii oraz okres maksymalnego przechowywania. Obecnie ustalono, że część szczepów nie wytwarza barwnika.

Bibliografia

• Praca pod redakcją Leona Jabłońskiego: Podstawy mikrobiologii lekarskiej: podręcznik dla studentów. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1979, s. 271. ISBN 83-200-0181-1.
• Maria Lucyna Zaremba, J. Borowski: Mikrobiologia lekarska: podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1997, s. 208. ISBN 83-200-2097-2.