Porcelana
Porcelana – rodzaj białej, przeświecającej ceramiki wysokiej jakości, wynaleziony w Chinach w VII w. Porcelana jest wytwarzana z mieszanki glinki kaolinowej ze skaleniem i kwarcem poprzez wypalanie uformowanych wyrobów w temperaturze od 920-980 °C (wyroby nieszkliwione, tzw. biskwit) aż do 1280-1460 °C (wyroby szkliwione). Charakteryzuje się niską nasiąkliwością, bardzo dobrymi właściwościami dielektrycznymi, dużą wytrzymałością mechaniczną, wysoką odpornością na działanie czynników chemicznych i nieprzepuszczalnością dla cieczy i gazów.
W technice używana jako materiał na nisko- i wysokonapięciowe izolatory i sprzęt laboratoryjny, oraz jako wyroby gospodarstwa domowego.
Rozróżnia się ceramikę twardą (o składzie: 40-60% kaolinu, 20-30% skalenia, 20-30% kwarcu) i miękką (25-40% kaolinu, 25-40% skalenia, 30-45% kwarcu).
W Europie technologię produkcji odkrył w początkach XVIII w. Ehrenfried Walther von Tschirnhaus. Po jego smierci w Dreźnie i Miśni prace kontynuował jego uczeń Johann Friedrich Böttger, alchemik elektora saskiego i króla Rzeczypospolitej Augusta II. Było to osiągnięcie bardzo ważne, także ze względu na rosnące w tamtym czasie zainteresowanie chińszczyzną. Porcelanę wyrabianą w Saksonii nazywano "białym złotem" dlatego, że zastępowała złoto jako królewski podarunek. Produkcja w Miśni początkowo nie miała wielkiej skali, osiągalne pojedyncze egzemplarze traktowano jak dzieła sztuki. Dopiero pod koniec lat 20. stała się bardziej dostępna, ale i tak przez dłuższy czas porcelana ta była rozdawana, a nie sprzedawana.
Drugim ośrodkiem europejskiej produkcji porcelany była Wielka Brytania, gdzie w 1745 roku opracowano recepturę tzw. porcelany kostnej[1].
[edytuj] Polskie wytwórnie [2]
[edytuj] Dawne
- Korzec
- Tomaszów Lubelski
- Baranówka
- Horodnica - później radziecka i ukraińska, istnieje
- Huta Franciszka
- Emilczyn
- Dowbysz
- Barasze
- Bielotyn
- Kamienny Bród
- Chorowice
- Gorszki
- Tokarówka
- Romanów
- Pakaniewo
[edytuj] Aktualne
- Łubiana
- Chodzież
- Zakłady Porcelany Ćmielów i Fabryka Porcelany AS Ćmielów w Ćmielowie
- Wałbrzych (dawniej niemiecka)
- ZPS "Karolina" w Jaworzynie Śląskiej
- Boguchwała Zakłady Porcelany Elektrotechnicznej ZAPEL S.A.
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
- chine de commande
- porcelana miśnieńska
- porcelit
- fajans
- majolika
- kamionka
- terakota
- porcelanki – rodzina ślimaków morskich
