Poryte

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Poryte
Herb Flaga
Herb Porytego Flaga Porytego
Poryte
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat kolneński
Gmina Stawiski
Liczba ludności (2008) 220
Strefa numeracyjna +48 86
Kod pocztowy 18-520
(poczta: Stawiski)
Tablice rejestracyjne BKL
SIMC 0990907[1]
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Poryte
Poryte
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Poryte
Poryte
Ziemia 53°21′45,7″N 22°04′46,4″E/53,362694 22,079556Na mapach: 53°21′45,7″N 22°04′46,4″E/53,362694 22,079556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa miejscowości

Porytewieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Stawiski[2] położone przy drodze wojewódzkiej nr 648.

Miejscowość tworzą administracyjnie dwie graniczące ze sobą części miejscowości Poryte Włościańskie i Poryte Szlacheckiea także kolonia Poryte Małe[3].

Integralne cześci miejscowości
Miejscowość podstawowa Identyfikator miejscowości Nazwa Miejscowości Rodzaj miejscowości
Poryte 0406570 Poryte Małe kolonia
0406558 Poryte Szlacheckie część miejscowości
0406564 Poryte Włościańskie część miejscowości

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W wieku XIX majętność Poryte występuje jako :
Poryte alias Poryte Izdebne[4], wieś kościelna i folwark w powiecie kolneńskim, gminie Stawiski, parafii Poryte, położone od Kolna 14 wiorst.

W 1827 r. 23 domów 139 mieszkańców

W roku 1872 wieś posiadała kościół par. murowany, szkołę początkową ogólną, gorzelnię (1872), na terenie pokłady kamienia wapiennego i torfu.

Folwark Poryte posiadał rozległość mórg 2630 w tym : grunty orne i ogrody mórg 581, łąk mórg 215, pastisk mórg 12, lasu mórg 1711, wody mórg 12, nieużytki i place mórg 55.[5]

W osadach folwarcznych mórg 44; budynków murowanych 8 , z drzewa 11. Gospodarstwo 4-polowe, las urządzony. Folwark Poryte obejmował swą powierzchnią grunty wsi :.[4]

  • Poryte osad 43, z gruntami mórg 500.
  • Zaborowo osad 12, z gruntem mórg 129.
  • Grabowo Małe osad 2, z gruntem mórg 35,
  • Hipolitowo osad 13, z gruntem mórg 164;
  • Ignacewo osad 6, z gruntem mórg 124.

Kościól i parafia[edytuj | edytuj kod]

Kościół i parafią erygował tu dziedzic Paweł Budzanowski (data owej erekcji nie znana), kolejny dziedzic Adam Niszycki w roku 1639 wznowił erekcję[4]. Opisany w roku 1872 kościół pochodził z 1834 r. Poryte było wówczas parafią dekanatu kolneńskigo liczyło 3520 dusz.

W miejscowości znajduje się obecnie siedziba parafii św. Wojciecha. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Kolno.

Czasy współczesne[edytuj | edytuj kod]

Postępujący w okresie drugiej połowy XIX do 1939 roku proces parcelacji i zmian własnościowych, a ostatecznie parcelacji folwarku w 1945 roku utrwala podział administracyjny, w wyniku którego w powiecie kolneńskim w gminie Stawiski wyodrębnia się miejscowości.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół parafialny pw. św. Wojciecha, 1 połowa XIX w. oraz dzwonnica, nr rej.: 53 z 28 kwietnia 1980[6].

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

Głaz narzutowy - Poryte


W miejscowości na prywatnym polu znajduje się pomnik przyrody - głaz narzutowy, o obwodzie ok. 11,25m, wysokości - 1,5m, długości - 4,5m, szerokości - 3m[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Inne miejscowości o nazwie Poryte: Poryte-Jabłoń

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. Dziennik Ustaw 2013 poz.200. [dostęp 2014-01-05].
  2. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2013–09–02].
  3. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2013–09–02].
  4. 4,0 4,1 4,2 Poryte (1) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.
  5. (Odnosząc do czasów współczesnych powierzchnia folwarku Poryte w morgach - 2630 mórg, to obecnie ok 1473 ha co stawiało folwark w grupie dóbr zamożnych.)
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo podlaskie (pol.). 2014-03-31.
  7. Centralna dyrekcja ochrony środowiska