Prawo oporu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Prawo oporu (łac. ius resistendi) – prawo wypowiedzenia posłuszeństwa władcy przez szlachtę.

Funkcjonowało w okresie średniowiecza, stopniowo rozwijane, nie tylko w Polsce, lecz i Europie. Często wykorzystywane w celu wywarcia nacisku na monarchę. Stosowane do usuwania niewygodnych władców (Kazimierz Odnowiciel, Bolesław Śmiały). Miało ono skutek zbrojnego "zegnania" z tronu panującego. W przypadku niepowodzenia i wygranej króla uznawane za bunt.

Często ustawodawca wydając normy/przywileje etc., obligując się do ich przestrzegania, nadawał prawo do wypowiedzenia posłuszeństwa w razie ich nierespektowania. W późniejszym czasie prawo do oporu przekształciło się w konfederację zawiązywaną przeciwko królowi. Po 3 ostrzeżeniach nie wywołujących odpowiedniego "pohamowania" działań władcy, szlachta starała się pozbyć krnąbrnego króla.