Przepięcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Przepięcie – termin używany w elektrotechnice i elektronice, mający w obu dziedzinach nieco odmienne znaczenia. Jego głównym znaczeniem jest jednak wzrost napięcia powyżej wartości znamionowej. Najczęściej przez przepięcie rozumie się wzrost napięcia ponad maksymalną wartość napięcia instalacji lub urządzenia elektrycznego[1].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Sieci elektroenergetyczne[edytuj | edytuj kod]

Przepięcie w sieciach elektroenergetycznych oznacza każdy wzrost napięcia w sieci ponad jego maksymalną dopuszczalną wartość.

Przepięcia dzieli się na:

  • wewnętrzne (systemowe)
  • zewnętrzne (atmosferyczne) - zwane też piorunowymi.

oraz na:

  • długotrwałe
  • impulsowe.

Przepięcia wewnętrzne powstają wewnątrz systemu. Mogą następować w wyniku

Źródłem przepięcia zewnętrznego może być

Przyczyny przepięć długotrwałych (zob. też przepięcie dorywcze, przepięcie ziemnozwarciowe):

  • zła regulacja przez dostawcę energii
  • nagły spadek obciążenia sieci, np. symboliczne akcje oszczędzania energii, koniec meczu, zaniki zasilania sąsiednich sieci
  • niesymetryczne obciążenie lub zwarcie jednej z faz generatorów 3-fazowych lub sieci z nieuziemionym punktem gwiazdy
  • spadek obciążenia w godz. nocnych

Przyczyny przepięć impulsowych (zob. też przepięcie przejściowe, przepięcie dynamiczne):

  • wyładowania elektrostatyczne (Impuls zwykle <1 ns)
  • wyłączenia odbiorników, szczególnie indukcyjnych
  • iskrzenie kontaktów
  • iskrzenie komutatorów dużych maszyn elektrycznych
  • uderzenia piorunów w okolicy
  • przełączenia w sieci energetycznej

Dział elektrotechniki zajmujący się ochroną przed przepięciami nazywa się ochroną przeciwprzepięciową.

Obwody rezonansowe[edytuj | edytuj kod]

Przy rezonansie napięć, występującym w szeregowych obwodach rezonansowych RLC, napięcie na indukcyjności i pojemności są sobie równe i większe od napięcia zasilającego na zaciskach układu. Jeśli rezystancja obwodu rezonansowego jest mała, to dobroć układu Q jest duża i napięcie na elementach reaktancyjnych znacznie przekracza napięcie zasilające obwód

Q={U_L \over U_R}={U_C \over U_R}


Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

W wyniku przepięcia mogą powstać różnego rodzaju szkody (szkoda przepięciowa), od których można się ubezpieczyć[2].

Ograniczanie przepięć[edytuj | edytuj kod]

Urządzeniami, których zadaniem jest ograniczanie przepięć do wartości niegroźnej z punktu widzenia wytrzymałości elektrycznej izolacji, są:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Instalacje elektryczne i teletechniczne - Poradnik montera i inżyniera elektryka, Wyd. Verlag Dashöfer, Warszawa 2001, ISBN 978-83-88285-11-0.
  2. Szkody i roszczenie - Szkoda przepięciowa w mieniu osób fizycznych na pzu.pl